Ünite 2: Hukuk Kurallarının Uygulanmasının Sınırları — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• AYM İptal Kararları Ve Zaman Etkisi: Anayasa Mahkemesinin iptal kararları Anayasa m. 153/5 uyarınca asla geçmişe yürümez; ceza davalarında lehe durum olsa dahi bu kural geçerlidir.
• Cumhurbaşkanı Yargılama Oy Sayıları: Soruşturma önergesi için 1/3 (200 MP), soruşturma açılması için 3/5 (360 MP), Yüce Divana sevk için 2/3 (400 MP) nitelikli çoğunlukları sorularda sıkça karıştırılır, oranlara dikkat edilmelidir.
• Sorumsuzluk vs Dokunulmazlık Ayrımı: Yasama sorumsuzluğu mutlak/süreklidir ve kaldırılamaz. Yasama dokunulmazlığı ise nispi/geçicidir ve TBMM kararıyla kaldırılabilir.
• Sorumsuzluğun Tazminat Hukukundaki Yansıması: Yasama sorumsuzluğu ceza sorumluluğunu kaldırır ancak fiil hukuka aykırı kalmaya devam ettiği için tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
• Kesintisiz Suçlarda Suç Tarihi: Kesintisiz suçlarda suç tarihi eylemin başladığı gün değil, kesintinin gerçekleştiği gündür. Uygulanacak kanun bu tarihe göre belirlenir.
• Diplomat ve Konsolos Ayrımı: 1961 Viyana Sözleşmesi diplomatları tam korur. Konsoloslar 1963 Sözleşmesine tabidir ve sadece görev suçlarında sınırlı bağışıklığa sahiptir.
• Usul ve İnfazda Lehe Kanun İstisnaları: Usul ve infaz normlarında ana kural derhal uygulama olmasına rağmen; zamanaşımı, erteleme, koşullu salıverilme ve tekerrürde lehe kanun uygulanır.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• TCK m. 8 ve Mülkilik İlkesinin Uygulanması
• TCK m. 13 ve Evrensellik İlkesinde Adalet Bakanı Şartı
• Anayasa m. 105: Cumhurbaşkanı'nın Yüce Divana Sevk Oylamaları
• Anayasa m. 153/5: AYM İptal Kararlarının Geçmişe Yürümezliği
• Kesintisiz Suçlarda Suç Tarihinin Tespiti
• 1961 Viyana Sözleşmesi ve Diplomatik Bağışıklık
• 1963 Viyana Sözleşmesi ve Konsolosların Sınırlı Bağışıklığı
• İnfaz ve Usul Normlarında Lehe Kanun İstisnaları
• Yasama Sorumsuzluğunda Tazminat Sorumluluğu