Ünite 2: Ortaçağ ve Coğrafi Algı — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Sınavlarda İdrisî'nin 70 paftalı haritası ile İstahrî'nin güneyi üstte gösteren Belh okulu harita geleneği sıklıkla karıştırılır; harita tarzlarını ve ekolleri iyi ayırt edin.
• İbn-i Sîna'nın fosillerin sedimantasyon ürünü olduğunu ilk söyleyen kişi olduğu bilgisi ÖSYM tarzı sorularda çeldirici olarak Leonardo da Vinci ile verilir, dikkatli olun.
• Ebu Reyhan El-Birûnî'nin eksen eğikliğini 23°27’ olarak bulduğu ve dünyanın çapını çok küçük hata payıyla hesapladığı bilgisi sayısal soru potansiyeli taşır.
• Uluğbey'in saltanattan ziyade ilme önem veren bir hükümdar-âlim olduğu ve Uluğbey Zic'i adlı yıldız kataloğunu hazırladığı unutulmamalıdır.
• İbn Batuta'nın 'Rıhlet-ü İbn Battûta' eseri ile İdrisî'nin 'Nüzhetü’l-Müştâk' eseri isimleri karıştırılmaması gereken iki temel kaynaktır.
• Ebu-l İz El-Cezerî'nin mekanik, su saatleri ve otomasyon alanındaki öncülüğü coğrafyadan ziyade hidromekanik bağlamında sorulabilir.
• İbn Haldun'un 'Mukaddime' eseri ile Tarih Felsefesinin babası unvanı sınavda doğrudan soru getirebilecek kritik bir eşleşmedir.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• Dicle Nehri'nin Mürekkep Rengi Akması
• İdrisî'nin 70 Paftalık Dünya Haritası
• Diyarbakır Ulu Cami Güneş Saati
• Birûnî ve Dünya Çapının Hesaplanması
• Uluğbey'in Yıl Hesabı
• İbn-i Sîna'nın Fosil Keşfi
• Halife Memun Dönemi Gözlemevi
• İsfahan'da Üretilen İlk Usturlab
• Pirî Reis'in 1513 Tarihli Haritası
• İbn Batuta'nın Orhan Bey Gözlemi
• İdrisî'nin 8. İklim Tasnifi
• El-Cezerî'nin Otomasyon Eseri