Ünite 12: İklim Değişikliği ve Hortumlar — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Hortumların sadece kıyı kesimlerde değil, son yıllarda Ankara, Konya, Elazığ gibi iç ve doğu illerinde de görüldüğünü unutmayın; sınavda 'sadece kıyılarda görülür' şeklindeki genellemeler genellikle çeldiricidir.
• Türkiye'de hortumların en fazla yaz aylarında değil, kış aylarında (özellikle Aralık ayında) görüldüğü bilgisi sıkça soru olarak gelir, karıştırmayın.
• Hortum oluşumunun temel tetikleyicisinin sıcak bir hava kütlesi üzerine soğuk hava çıkmasıyla oluşan 'atmosferik kararsızlık' olduğunu akılda tutun.
• Fujita Hasar Ölçeği'nin doğrudan rüzgar ölçümüne değil, rüzgarın şiddetine göre verdiği zararın derecesine dayandığını unutmayın.
• Mann-Kendall ardışık çözümlemesinde hortum artışının anlamlı olduğu en kritik yılların 2015 ve 2016 olduğunu ezberleyin.
• Hortumların kümülonimbüs (Cb) bulutunun tabanından yere doğru uzanan huni şeklinde fırtınalar olduğunu teknik tanım olarak sorularda arayın.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• Meteoroloji Genel Müdürlüğü Son 50 Yıl Verileri
• T. Theodore Fujita ve Hasar Ölçeği (1971)
• 1940-1990 ve Sonrası Hortum Frekansı Karşılaştırması
• Türkiye'de Hortumların Aylara Göre Dağılımı
• 2005-2016 Dönemi Yoğun Hortum Olayları
• İç Kesimlerde Görülen Hortumlar
• Mann-Kendall Sınaması Kritik Yılları: 2015 ve 2016
• EF5 Sınıfı Yıkım Gücü