Ünite 14: Türkiye’nin Toprak Coğrafyası — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Sınavlarda Sırrı Erinç'in Türkiye toprakları hakkındaki genel sonuçları (özellikle toprakların %70'inin zonal, %2'sinin intrazonal, %10'unun azonal olduğu bilgisi) sıkça sorulur; oranlara dikkat edin.
• Zonal, intrazonal ve azonal toprakların temel farklarını ve hangi toprak türünün hangi gruba girdiğini (örn. çernozyom zonal, vertisol intrazonal, alüvyal azonaldır) ezberleyin.
• Karadeniz'de podsolik toprakların 1000-2000 metreler arasında, esmer kahverengi orman topraklarının ise 0-1000 metreler arasında yayıldığı coğrafi kademelenmeyi karıştırmayın.
• Türkiye'de toprak oluşumunun yavaş seyretmesinin temel nedenlerinin başında genç bir arazi yapısı, eğimli topografya ve yarı kurak iklim koşullarının geldiğini unutmayın.
• Terra-rossa topraklarının Akdeniz iklim kuşağında kalkerli ana kayalar üzerinde oksitlenmeyle oluştuğunu ve kırmızı renk taşıdığını kesinlikle aklınızda tutun.
• Çernozyomların dünyada yüksek enlem Rusya bozkırlarında, Türkiye'de ise Erzurum-Kars platolarında bazaltik örtüler üzerinde geliştiği istisnai konuma dikkat edin.
• Vertisollerin (Grumusol) Trakya'daki (Ergene Havzası) killi-marnlı yapı üzerinde kurak devrede çatlayan 'kepir' topraklar olduğunu sınav soruları için not edin.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• Sırrı Erinç'in Türkiye Toprakları Analizi (1965)
• Kula Volkanik Arazisinde Toprak Yaşı Örneği
• Erzurum-Kars Platosu ve Çernozyomlar
• Trakya'daki Grumusol (Vertisol) Toprakları
• Nevşehir Çevresindeki Volkanik Kumlu Topraklar
• Çine Çayı Vadisindeki 'Tor Topografyası'
• Konya Ovası ve Siyerozem (Çorak) Topraklar
• Karadeniz Kenar Dağlarının Podsolik Kuşağı
• Türkiye Arazisinde Eğimin Payı
• Akdeniz'in Terra-Rossa Toprakları
• Uzungöl (Trabzon) Solaklı Vadisi Yamaçları
• Bafra, Çarşamba ve Çukurova Deltaları
• Kandıra Güneydoğusundaki Heyelan Topografyası
• Doğu Karadeniz'in Lateritik Benzeri Toprakları
• İç Anadolu'nun Kahverengi Step Toprakları