Ünite 2: Türkiye’nin Akarsuları — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Soru çözerken akarsuların beslenme kaynakları ile rejim tipleri arasındaki ilişkiye (örneğin karstik kaynakların yaz kuraklığında kurumayı önlemesi) dikkat edin.
• Ege Bölgesi'ndeki akarsuların grabenler içinde doğudan batıya aktığını, buna karşın bazı kolların batıdan doğuya veya doğudan batıya farklı yönelimler gösterdiğini karıştırmayın.
• Göl çıkışlı (gideğenli) akarsuların hangi gölden doğup hangi ana nehre bağlandığını (Örn: Çark Suyu - Sapanca Gölü - Sakarya Nehri) ezberleyin, sınavda eşleştirme soruları gelebilir.
• Türkiye'de Med-Cezir genliğinin çok düşük olduğunu (30-40 cm) ve buna bağlı olarak okyanus kıyılarındaki gibi Haliç (Estuar) tipli ağızların oluşmadığını unutmayın.
• Doğu Anadolu'daki Uzun Yayla ve Bingöl Dağları doruğunun akarsu dağıtım merkezleri (hidrografik düğüm noktaları) olduğunu ve hangi kolları beslediğini iyi kavrayın.
• Karadeniz akarsularının genellikle plüvial veya plüvio-nival karma rejimli olduğunu, Akdeniz akarsularının ise düzensiz rejime sahip olmakla birlikte karstik sularla desteklendiğini unutmayın.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• Murat Dağı (Kartal Tepe)
• Uzun Yayla ve Tecer Dağları
• Bingöl Dağları Doruğu
• Ankara Doğusundaki Su Bölümü Çizgisi
• Büyük Melen Çayı ve Barajı
• Manavgat Çayı ve Oymapınar Barajı
• Susurluk Nehri ve Simav Çayı
• Fırat Nehri ve Şatt-ül Arab
• Çoruh Nehri'nin Rejimi
• Eber - Akşehir Kapalı Havzası
• Garsak Suyu ve İznik Gölü
• Nusaybin Çağçağ Çayı
• Aras ve Kura Irmakları