Ünite 14: Türkiye’de Maliye Politikasının Gelişimi (1980 – 2014) — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• KKBG (Kamu Kesimi Borçlanma Gereği) rasyosunun en yüksek olduğu yılların 1999 (%15.6) ve 2001 (%16.4) olduğunu unutma; kriz sorularında bu yıllar belirleyicidir.
• Katma Değer Vergisi'nin (KDV) 1985'te yürürlüğe girmesi, dolaylı vergilerin bütçe içindeki payını dolaysız vergiler aleyhine kalıcı olarak yükseltmiştir; sınavda yapısal değişim sorusu olarak gelebilir.
• 5 Nisan 1994 Kararları ile getirilen vergilerin (Net Aktif, Ekonomik Denge) geçici ek vergiler olduğunu, KDV'nin ise bu grupta olmadığını bilmek kritik önem taşır.
• 2008 milli gelir revizyonu ile rasyoların (açık/GSYH, borç/GSYH) payda büyümesi nedeniyle düştüğünü unutma; bu bir hesaplama illüzyonudur.
• KİT açıklarının 2000'li yıllardan sonra özelleştirmeler sayesinde (-) değer aldığını, yani bütçeye yük olmaktan çıktığını aklında tut.
• Sosyal güvenlik transferlerinin bütçe içindeki payının 2005 yılında %16.13 ile zirve yaptığını ve bütçe açıklarının en önemli yapısal nedeni olduğunu unutma.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• 24 Ocak 1980 Kararları
• 32 Sayılı Karar (1989)
• 1994 Krizi ve %6.1 Küçülme
• 5 Nisan 1994 Kararları
• Şubat 2001 Krizi ve Döviz Hücumu
• 2001 Yılında %9.5 Daralma
• 2008 Küresel Krizi ve %4.8 Küçülme
• TÜİK Milli Gelir Güncellemesi (2008)
• PIIGS Ülkelerinin Borç Krizi
• Sosyal Güvenlik Transferleri Zirvesi
• KİT Açıklarının Sıfırlanması
• 1999 Marmara Depremi ve Deprem Vergileri
• 2009 Yılı Bütçe Açığı Sıçraması
• 4 Şubat 1988 Kararları
• 5018 Sayılı Kanun ve Fonların Tasfiyesi