Ünite 1: Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin Tarihi Gelişimi — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Osmanlı'da ilk kurumsal sosyal güvenlik öncülerinin loncalara bağlı 'orta sandıkları' olduğunu unutmayın; sınavda lonca sistemi sıkça karıştırılır.
• Devlet hazinesinden yapılan ilk emeklilik tahsisatının Kanuni döneminde Kasım Paşa'ya (1521) yapıldığını tarih ve isim olarak ezberleyin.
• Tanzimat sonrası kurulan Askerî Tekaüt Sandığı'nın (1866), dünyadaki ilk modern sosyal sigorta kurumundan (1881 Almanya) daha önce kurulduğuna dikkat edin.
• İşçi sigortaları ile ilgili ilk yasal hükümlerin 1945'teki İşçi Sigortaları Kurumu'ndan önce 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu'nda yer aldığını karıştırmayın.
• Memurları tek çatı altında birleştiren Emekli Sandığı'nın 1950 (5434 s.k.), bağımsız çalışanların Bağ-Kur'unun ise 1971 (1479 s.k.) yılında kurulduğunu unutmayın.
• 65 yaşını doldurmuş kimsesizlere aylık bağlayan temel düzenlemenin 2022 sayılı Kanun (1976) olduğunu ve primsiz rejimler arasında yer aldığını bilin.
• Bireysel Emeklilik Sistemi'nin (BES) zorunlu değil gönüllü katılım esasına dayandığını ve 2001 yılında yürürlüğe girdiğini gözden kaçırmayın.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• Kasım Paşa'ya Yapılan İlk Emeklilik Tahsisatı (1521)
• Dilaver Paşa Nizamnamesi (1865)
• Askerî Tekaüt Sandığı'nın Kuruluşu (1866)
• Darü'l-Aceze'nin Açılışı (1892)
• 1923 İzmir İktisat Kongresi Kararları
• 3008 Sayılı İş Kanunu ve İşçi Sigortası İdaresi (1936)
• T.C. Emekli Sandığı'nın Kuruluşu (1950)
• Bağ-Kur'un Kuruluşu ve Faaliyete Geçişi (1971-1972)
• 2022 Sayılı Muhtaç Yaşlı ve Sakat Aylığı Kanunu (1976)
• Bireysel Emeklilik Sistemi Kanunu (2001)