Ünite 10: Vektör Kaynaklı Sağlık Riskleri — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Sınavda mekanik ve biyolojik vektörlük ayrımlarına çok dikkat edin; mekanik vektörlükte etken hiç gelişmez/çoğalmazken, biyolojik vektörlükte etken vektör içinde mutlaka çoğalır veya biyolojik evre değiştirir.
• Aktif ve pasif mekanik bulaştırma örneklerini karıştırmayın: Ahır sineğinin yaradan ısırması 'aktif mekanik', karasineğin dışkıdaki kisti yiyeceğe taşıması 'pasif mekanik'tir.
• Vektör-hastalık eşleştirmeleri doğrudan soru olarak gelir: Bit (epidemik tifüs), Pire (veba, endemik tifüs), Akar/Mite (uyuz, çalılık tifüs), Kene (KKKA, Lyme, tularemi), Tatarcık (Şark çıbanı, tatarcık humması).
• Kemiricilerin (fareler) bulaştırdığı 3 hastalığı ezberleyin: Fare ısırığı hastalığı, leptospirozis ve salmonelozis.
• Biyolojik mücadele örneği olarak Gambusia balığının sivrisinek larvalarını yemesi için sulara bırakılması detayını unutmayın.
• Pestisit terimlerinin Türkçe karşılıklarını tam bilin: Herbisit (yabancı ot), İnsektisit (böcek), Fungusit (mantar), Rodentisit (kemirgen), Repellent (kaçırıcı/uzaklaştırıcı), Atrakant (çekici).
• İlaçlama sonrası temizlik kurallarındaki özel ayrıntıya dikkat edin: Teçhizat ve vücut temizliğinde 'deterjan değil sabunlu su' kullanılması gerekir.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• Stomoxys Calcitrans ve Şark Çıbanı Taşınması
• Entamoeba Histolytica ve Karasinek Bulaşı
• Yersinia Pestis ve Pire İletimi
• Hymenolepis Nana ve Pasif Biyolojik Taşınma
• Gambusia Balığı ile Biyolojik Mücadele
• Sivrisineklerle Bulaşan Bulaşıcı Hastalıklar
• Kenelerin Bulaştırdığı Kritik Hastalıklar
• Tatarcık Sinekleri ve Sağlık Riskleri
• Karasineklerin Sağlık Riskleri ve Hastalık Spektrumu
• Pestisit İlaçlamasında Rüzgar ve Güvenlik Kuralları