Ünite 3: Engelliler ve Eski Hükümlüler — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Sınavda Model ayrımlarına dikkat edin: Moral Model 'ahlak/günah/şeytan', Medikal Model 'biyolojik hastalık/kısıtlılık', Sosyal Model ise 'toplumsal engeller ve çevre tasarımı' vurgusu yapar.
• İstihdam kotalarındaki kanun değişikliklerini karıştırmayın: 5763 sayılı Kanun (2008) ile ÖZEL SEKTÖRDE eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu kaldırılmıştır. Özel sektörde sadece %3 ENGELLİ kotası vardır.
• Kamu kotalarını ezberleyin: Kamu kurumlarında (657 ve 4857 uyarınca) %4 Engelli memur/işçi ve %2 Eski Hükümlü işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.
• 6462 Sayılı Kanun'un (2013) işlevini unutmayın: Mevzuattaki 'özürlü' ve 'sakat' kelimelerini 'engelli' olarak değiştiren kanundur.
• DEHB tanı kriterlerindeki rakamlara dikkat edin: Belirtiler 7 yaşından önce başlamalı, en az 2 ortamda görülmeli ve en az 6 ay sürmelidir.
• İşitme engeli desibel (dB) sınırlarına dikkat edin: 41-55 dB orta, 91 dB ve üzeri çok ileri derecede işitme kaybıdır.
• Eski hükümlülerin cezaevinde mesleki eğitim almasının en kritik amacı 'Tekerrürü' (yeniden suç işlemeyi) önlemektir. Bushway araştırmasında bu oran %20 fark yaratır.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• TÜİK 2010 Engelli Cinsiyet ve Yerleşim Verisi
• TÜİK 2010 Engellilik Türü Dağılımı
• TÜİK 2002 Türkiye Özürlüler Araştırması
• Dünya Engellilik Raporu (2011) Kronik Hastalık Verisi
• 5763 Sayılı Kanun (2008) Kota Düzenlemesi
• 657 Sayılı DMK Memur Engelli Kotası
• İşitme Engeli Desibel (dB) Dereceleri
• DEHB Başlangıç ve Tanı Kriteri
• Friedreich Ataksisi ve Levent Fen Örneği
• 854 Sayılı Deniz İş Kanunu (1967)
• ILO 159 Sayılı Sözleşme Onayı
• BM Sakat Kişilerin Hakları Bildirisi (1975)
• ABD Cezaevi Harcamaları Artış İstatistiği
• Kanada ve Avustralya Tekerrür Oranları
• Bushway Saha Araştırması (2003)