Ünite 2: Osmanlı’nın Şark Cephesi: Osmanlı-safevi Mücadelesinin Yeni Safhası (1603–1639) — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Şah I. Abbas'ın yaptığı askeri reformları (kapıkulu ocakları örneği, 40.000 kişilik düzenli ordu, tüfekçi piyadeler) mutlaka ezberleyin; sınavda kurum eşleştirmesi olarak sık sorulur.
• 1590 Ferhad Paşa Antlaşması ile kazanılan toprakların 1603-1618 savaşında büyük ölçüde kaybedildiğini, 1612 Nasuh Paşa Antlaşması'nın ise 1555 Amasya Antlaşması sınırlarına dönüşü öngördüğünü unutmayın.
• Cigalazâde Sinan Paşa'nın Urmiye Gölü bozgunu (1605) ve Kuyucu Murad Paşa'nın faaliyetleri gibi doğu cephesi komutanlarını olay yılıyla birlikte not edin.
• Bağdat'ın 1624'te Safevilerin eline geçiş sürecini (Bekir Subaşı isyanı ve Derviş Mehmed Ağa'nın kale kapılarını açması) karıştırmayın.
• IV. Murad'ın şark seferlerinin sırasını iyi bilin: Önce 1635 Revan Seferi (Revan Köşkü), ardından 1638 Bağdat Seferi (ilk kez şeyhülislam katılımı ve aman ile teslim).
• 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması'nın en büyük özelliğinin önceki antlaşmalardan farklı olarak metinde 'ipek' talebine/maddesine yer verilmemesi ve esasen bir sınır protokolü olması olduğunu asla unutmayın.
• Sünni-Şii gerginliğinin (Ebû Hanife türbesinin tahrip edilmesi, Bağdat'taki katliamlar) 17. yüzyıl Osmanlı-Safevi mücadelesinin en belirgin veçhelerinden biri olduğuna dikkat edin.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• Şah Abbas'ın 40.000 Kişilik Daimi Ordusu
• Shirley Kardeşlerin İran Seyahati (1598)
• Urmiye Gölü Bozgunu (1605)
• Kalenderoğlu'nun İran'a Sığınması (1608)
• Bağdat'ın Safeviler Tarafından Zaptı (1624)
• Hafız Ahmed Paşa'nın Bağdat Kuşatması (1625-1626)
• IV. Murad'ın Revan Seferi ve Revan Köşkü (1635)
• Şeyhülislam Zekeriyazâde Yahya Efendi'nin Sefere Katılımı
• 1638 Bağdat Kuşatması ve Otuz Dokuz Günlük Muhasara
• Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639)