Ünite 3: Sosyal Yapı ve Sosyal İlişkiler — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Statü türlerine dikkat edin: Doğumla gelenler (cinsiyet, yaş) 'verilmiş/edinilmiş statü', sonradan çaba ile elde edilenler (öğretmen, doktor) 'kazanılmış statü' olarak sorulur.
• Sosyal ilişkinin şartını unutmayın: Bir ilişkinin sosyal ilişki olabilmesi için mutlaka iki tarafın birbirinin farkında olması, iletişim kurması ve etkileşimde bulunması gerekir (Bankamatik örneği gibi).
• İlişki sınıflandırmalarını karıştırmayın: Samimiyete göre (birincil/ikincil), süreye göre (tesadüfi/periyodik/sürekli) ve birey sayısına göre ayrımlar sınavda sıkça sorulur.
• Norm türlerinin yaptırımlarına dikkat edin: Yazılı normlar (hukuk) resmi ceza getirirken; yazısız normlar (örf, adet, gelenek) ayıplama ve kınama gibi toplumsal cezalandırma sağlar.
• Rol çatışması ve rol pekişmesini ayırt edin: Müdürün otoriter tavrını evde uygulaması çatışma yaratırken; anne ve öğretmen rollerinin uyumu pekişme sağlar.
• Kalabalıklar ile kategorileri karıştırmayın: Kalabalıklar fiziki olarak bir arada bulunan yığınlardır (tiyatro izleyicisi), kategoriler ise bir arada olmayan ortak özellikli topluluklardır (işçiler, müzik severler).
• Genel ve özel kuralları iyi kavrayın: Genel kurallar tüm toplumu ve düzlemleri bağlayan normlaralarken, özel kurallar sadece o davranış düzlemine (örneğin belirli bir işletmenin çalışma saatlerine) özgüdür.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• Fiziksel Yapının Yerleşime Etkisi
• Bölgesel Ekonomik Etkinliklerin Yapıya Etkisi
• Tarım ve Hayvancılık Bölgelerinde Aile Yapısı
• İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Örneği
• Birleşmiş Milletler ve Evrensel Değerler
• Olimpiyat Oyunları ve Periyodik İlişkiler
• Lise Pilav Günleri Etkinliği
• Bankamatik İşlemi ve Sosyal İlişki Sınırı
• Rol Çatışmasına Müdür Baba Örneği
• Rol Pekişmesine Anne Öğretmen Örneği
• İşletmelerde Özel Kurallara Çalışma Saatleri Örneği
• İstiklal Marşı ve Mazurörülebilir Davranış