Topluma, çevreye, sosyo-ekonomik düzene ve kültürel kaynaklara zarar verme potansiyeli olan doğal, insan veya teknolojik kökenli olay veya süreçtir. Örneğin, aktif bir fay hattının varlığı o bölge için her zaman bir deprem tehlikesidir.
Bir tehlikenin belirli bir zaman ve mekanda gerçekleşmesi durumunda, tehdit altındaki unsurların zarar görebilirlik durumuna göre oluşacak potansiyel kayıpların bütünüdür. İnsan yaşamayan bir çölde deprem tehlikesi varken, deprem riski yoktur.
Bir afetin meydana getirebileceği olumsuz sonuçların tümünü ifade eden, genellikle tehlikenin olasılığı ile mevcut değerlerin etkilenebilirlik düzeyinin birleşiminden oluşan kavramdır.
Bir bireyin veya grubun tehlikeyi algılama, etkilerini tahmin etme, zararlarını azaltma ve sonuçlarıyla baş edebilme konusundaki kapasite eksikliğidir. Yoksulluk ve denetimsiz yapılar zarar görebilirliği doğrudan artıran etkenlerdir.
Belirlenen risklerin atlatılabilmesi amacıyla, tehlikelerin önlenmesi veya olası zararların azaltılması için önlemlerin ve çalışmaların bir plan dahilinde yürütülmesidir.
Afete dönüşebilecek tehlikelerin, olası etkilerinin ve zarar görebilirlik durumunun analiz edilerek, can kaybını ve her türlü zararı azaltmak için tüm paydaşların iş birliğiyle yürütülen süreçtir.
Yerel ve sınırlı etkisi olan, kurumların iş yapma kapasitesini etkilemeyen ve ilk müdahale ekipleri tarafından kolaylıkla kontrol altına alınabilen hadiselerdir.
Kasıt olmaksızın, beklenmedik bir zamanda ve şekilde meydana gelerek yaralanmalara, can ve mal kayıplarına neden olan, az sayıda bireyi etkileyen olaylardır. Trafik kazaları en tipik örneğidir.
Toplumun kendi kendine yetebilen bir bölümünün şiddetli tehlike yaşaması sonucu sosyal yapının aksaması ve fonksiyonlarının durmasıdır. Felaketzedeler komşu bölgelerden yardım alabilirler.
Tüm toplum fonksiyonlarının tamamen çöktüğü, hastanelerin yok olduğu, liderliğin anlık kaybolduğu ve komşu bölgelerden dahi yardım alınamayacak derecede büyük olan olağanüstü yıkım durumudur.
Bir örgütün üst düzey hedeflerini ve işleyişini tehdit eden, acil tepki verilmesini gerektiren ve mevcut önleme sistemlerinin yetersiz kaldığı gerilim durumudur.
Kriz durumunu ortadan kaldırmak için planlı, sistematik ve rasyonel bir şekilde uygulanan, kriz öncesi, anı ve sonrasını kapsayan faaliyetler topluluğudur.
Önceden kestirilemeyen ve rastlantısal dalgalanmalar yaratan durum ve davranışların kontrol edilmesi sürecidir; afet yönetiminin zarar azaltma aşamasında kullanılabilir.
Önceden öngörülemeyen, ani gelişen, insan, mal ve çevreyi korumak için acil müdahale gerektiren ve yerel imkanlarla baş edilebilen büyük ama gündelik olaylardır.
Afetin hemen ardından başlayarak etkilenen toplulukların ihtiyaçlarını hızlı ve etkin karşılamayı amaçlayan, acil durum nedenleri ortadan kalktığında sona eren süreçtir.
Normal yaşamı durdurarak toplulukları etkileyen, etkilenen topluluğun kendi kaynaklarıyla üstesinden gelemeyeceği doğal, teknolojik veya insan kökenli olayların doğurduğu sonuçlardır.
Toplumun sosyo-ekonomik faaliyetlerini aksatan, can ve mal kayıplarına yol açan, başladıktan sonra insanlar tarafından doğrudan engellenemeyen doğa olaylarıdır.
Kaynağını doğrudan doğruya yerkabuğu ya da yerin derinliklerinden alan doğal afetlerdir. Deprem, heyelan, kaya düşmesi, volkanik patlama ve tsunami bu gruba girer.
Atmosfer olaylarının (sıcaklık, yağış, rüzgar vb.) insan için yararlı sınırları aşmasıyla oluşan afetlerdir. Kasırga, hortum, kuraklık ve çığ klimatik afet örnekleridir.
Akarsu, göl ve deniz kaynaklı oluşan afetlerdir. Akarsu taşkınları, barajların taşması ve yıkılması ile deniz kabarmaları bu sınıfa dahildir.
Toprak, bitki örtüsü ve hayvanlardan kaynaklanan, insan ve çevre sağlığını tehdit eden afetlerdir. Bulaşıcı hastalıklar, salgınlar ve böcek istilaları bu kapsamdadır.
İnsanın barınma, gıda ve günlük yaşamıyla doğrudan bağlantılı olan, insan faktörünün etkin olduğu savaş, terör, kıtlık ve zoraki göç gibi afetlerdir.
İnsanın yeryüzündeki faaliyetlerinden ve teknolojik gelişmelerin yanlış uygulanmasından kaynaklanan nükleer santral, maden, endüstriyel ve ulaşım kazalarıdır.
Tüm tehlikeleri dikkate alarak zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarında toplumun tüm kaynaklarını koordineli kullanan çok katmanlı yönetim sürecidir.
Afetlerin önlenmesi, zararlarının azaltılması, hazırlık, tahmin, erken uyarı, müdahale ve iyileştirme aşamalarının tek bir sistem içinde, çok aktörlü ve çok disiplinli olarak yönetilmesini ifade eden modern yaklaşım.
Yerel düzeyde kalan, kurumların genel çalışma kapasitesini etkilemeyen ve standart operasyon prosedürleri ile kontrol listeleriyle çözülebilen en alt düzeydeki (Seviye 1) müdahale süreci.
Önceden öngörülemeyen, ani gelişen ve yerel imkanlarla baş edilebilecek boyutta olan tehlikeli olaylardır. Örneğin, can kaybıyla sonuçlanan zincirleme bir trafik kazası acil durumdur.
Toplumun tamamı veya belirli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, yerel imkanları aşarak dışarıdan yardım gerektiren büyük ölçekli olaylardır.
Afet öncesi dönemde olası tehlikelerin belirlenmesi, analiz edilmesi, zarar azaltma ve hazırlık çalışmalarının planlanarak hayata geçirilmesi sürecidir.
Afet anından itibaren başlayan; müdahale, etki analizi, acil yardım, iyileştirme ve yeniden yapılandırma faaliyetlerini kapsayan afet sonrası yönetim sürecidir.
Afetlerin doğurabileceği fiziksel, sosyal ve ekonomik zararları en aza indirmek amacıyla afet öncesinde alınan yasal, yapısal ve idari önlemlerin tümüdür.
Afet anında hızlı ve etkili bir müdahale gerçekleştirebilmek için önceden yapılan planlama, eğitim, tatbikat ve kaynak biriktirme faaliyetleridir.
Özellikle meteorolojik ve teknolojik afetlerin önceden tespit edilerek halkın zamanında uyarılmasını ve güvenli davranış sergilemesini sağlayan sistemlerdir.
Halkın veya bireylerin can güvenliğini korumak amacıyla tehlikeli bölgelerden daha güvenli alanlara planlı ve organize bir şekilde nakledilmesi sürecidir.
Değişik afet ve tehlikeler ortaya çıktığında ekiplerin uygulaması gereken, önceden belirlenmiş standart kurallar ve yapılacaklar listesidir.
Her düzeydeki acil durum ve afetlere sahada müdahale etmek için geliştirilmiş; hiyerarşik, modüler ve esnek bir saha yönetim organizasyonudur.
Sahadaki tüm müdahale sürecini yönetme yetki ve sorumluluğuna sahip, amaçları belirleyip stratejiler geliştiren en üst düzey saha yöneticisidir.
Afet anında kurumlar arası koordinasyonu sağlayan, kaynakları yöneten ve sahadaki OKS'ye stratejik destek veren yerleşik kriz merkezidir.
Yeryüzüne ait her türlü coğrafi veriyi bilgisayar ortamında depolayan, analiz eden, güncelleyen ve haritalandırarak karar desteği sunan sistemdir.
Afet anında ihtiyaç duyulan personel, malzeme, araç-gereç ve tıbbi desteğin hızlı, adil ve etkin bir şekilde temin edilmesi ve dağıtılması sürecidir.
1959 yılında yürürlüğe giren, afet öncesi, sırası ve sonrasındaki yardımları düzenleyen ve bütçe dışı afet fonu kuran Türkiye'nin temel afet kanunudur.
2009 yılında yürürlüğe giren, Türkiye'de çok başlı afet yönetimi yapısına son vererek AFAD'ın kurulmasını sağlayan teşkilat kanunudur.
İçişleri Bakanlığına bağlı olarak çalışan, Türkiye'de afet ve acil durum yönetiminden sorumlu en üst düzey şemsiye devlet kurumudur.
AFAD bünyesinde politika önerileri sunmak ve risk azaltma stratejileri geliştirmek amacıyla üniversite, bakanlık ve STK temsilcilerinden oluşan kurul.
Afet ve acil durumlarda görev alacak hizmet gruplarının, bakanlıkların ve koordinasyon birimlerinin rol ve sorumluluklarını belirleyen ulusal plandır.
Zorunlu Deprem Sigortası aracılığıyla konut sahiplerine deprem ve deprem kaynaklı afetlerin maddi zararlarına karşı güvence sunan kamu kurumudur.
İllerde doğrudan valiye bağlı olarak çalışan, il düzeyindeki risk azaltma, müdahale ve iyileştirme planlarını yürüten AFAD taşra teşkilatı birimidir.
OKS'de olduğu gibi, ihtiyaca göre kolayca genişletilip daraltılabilen, yeni birimlerin eklenip çıkarılabildiği esnek organizasyonel tasarım.
Bir yerleşim yerinden tek bir haneye kadar, olası her türlü tehlikenin insanlara ve mülklere verebileceği zararları azaltmak veya tamamen ortadan kaldırmak amacıyla yapılacak çalışmaları, görevleri ve sorumlulukları önceden tanımlayan süreçtir.
Acil durum hazırlık planının geliştirilmesinden, güncellenmesinden ve kriz anında uygulanmasından sorumlu olan, organizasyonun farklı birimlerinin uzmanlıklarını barındıran disiplinlerarası kuruldur.
Acil durum yönetiminde belirlenmiş amaçlara ulaşmak için izlenen genel yol, ilkeler dizisi ve kurallar toplamıdır; piramidin en üstünde yer alarak organizasyonun genel yaklaşımını temsil eder.
Önceden belirlenmiş hedeflere ulaşmak amacıyla organizasyon tarafından alınan tedbirlerin ve kullanılan araçların bütünüdür; kriz anında kaynakların nereden temin edileceğini kararlaştırır.
Stratejinin sahada gerçekleştirilmesi amacıyla yapılan eylemlerin ayrıntılı olarak belirtilmesidir; kaynakları ihtiyaç duyulan konumlara dağıtır ve bilgi akışını yukarıya iletir.
Acil durum planlamasının en alt basamağında yer alan, kaynakların sahada en etkili şekilde değişimini ve kullanımını amaçlayan, somut programların uygulandığı operasyonel seviyedir.
Acil durum faaliyetlerinin uygulanacağı yer, zaman, süre ve bu faaliyetlerin kimler tarafından nasıl yapılacağını en ince ayrıntısına kadar gösteren detaylı uygulama planıdır.
Gerçekleştiğinde toplum, ekonomi ve çevre üzerinde olumsuz etkiler yaratabilme potansiyeli olan doğa kaynaklı (deprem, sel) veya insan/yapay kaynaklı olgulardır.
Bir tehlike meydana geldiğinde, o tehlikenin etki alanı içinde bulunan insan nüfusu, bina varlığı, altyapı ve ekonomik değerler gibi zarar görmesi muhtemel unsurların bütünüdür.
Tehlikenin fiziksel veya sosyal etkileri karşısında, maruz kalan maddi varlıkların, binaların veya toplumsal yapının zarar görme, yıkılma veya etkilenme olasılığının derecesidir.
Meydana gelen bir tehlikenin, olaya maruz kalan bölge, tesis ve topluluklar üzerinde yarattığı anlık fiziksel hasarlar ile uzun döneme yayılan sosyo-ekonomik etkilerin tamamıdır.
Organizasyonun dışından veya içsel zayıflıklarından kaynaklanan, kayıp ve zarar doğuracak olumsuz olayların gerçekleşme olasılığıdır; olasılık ile zararın büyüklüğünün çarpımıyla hesaplanır.
Afet ve acil durumlarda can güvenliğini korumak amacıyla insanların, hayvanların veya kritik malzemelerin tehlikeli bölgelerden hızlı ve organize bir şekilde dışarıya çıkarılması sürecidir.
Tehlikenin etkilerinden (özellikle kimyasal sızıntı, gaz kaçağı veya hava saldırısı gibi tahliyenin imkansız olduğu durumlarda) korunmak için fiziksel koruma sağlayan sızdırmaz yapılardır.
Acil durumlarda hangi olayda kimin, neyi, nasıl yapacağını adım adım belirleyen, onaylanmış iş tariflerinden ve kontrol listelerinden oluşan yazılı talimatnamelerdir.
Hazırlanan acil durum planlarının denenmesi, aksayan yönlerin tespiti, personelin eğitilmesi ve kriz anındaki davranışların alışkanlığa dönüştürülmesi amacıyla yapılan uygulamalı denemelerdir.
İhtiyaç sahiplerinin taleplerini karşılamak üzere her türlü ürün, hizmet ve bilginin çıkış noktasından varış noktasına kadar taşınmasının, depolanmasının ve kontrol edilmesinin etkin yönetimidir.
TAMP kapsamında görevli tüm kurumların talep ve kaynak yönetimini gerçekleştirdiği, ortak karar alma mekanizmalarını hızlandıran web tabanlı gelişmiş bir coğrafi bilgi ve iletişim sistemidir.
İstenmeyen durumlara yol açabilecek her türlü etken ve zarar verme potansiyeli olan bir olayın meydana gelme olasılığıdır. Örneğin, aktif bir fay hattının varlığı çevre için her an kırılma potansiyeli taşıyan bir tehlikedir.
Bir tehlikenin gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkabilecek can kayıpları, yaralanmalar, ekonomik zararlar ve doğrudan ya da dolaylı tüm kayıpların toplam ölçüsüdür. Can ve mal kaybı olasılığını ifade eder.
Bir toplumun, sistemin veya elemanın bir tehlikenin zarar verici etkilerine karşı duyarlı ve savunmasız hale gelmesine neden olan fiziksel, sosyal, ekonomik ve çevresel özelliklerin bütünüdür.
Veri yetersizliği, hesaplama hataları, aşırı genelleme veya güncellenmeyen bilgiler nedeniyle tehlike ve risk analizlerinde ortaya çıkan, rastgele veya sistematik olarak sınıflandırılan tahmin edilemezlik durumudur.
Kitlesel boyutta can kaybına ve yaygın mal zararlarına yol açan, toplumun kendi kaynaklarıyla baş etme kapasitesini aşan jeolojik veya meteorolojik kökenli doğal tehlikelerin gerçekleşmiş halidir.
İnsan hatası, sistemik arızalar veya ihmaller sonucu ortaya çıkan; yanıcı, patlayıcı, kimyasal, radyoaktif veya biyolojik materyallerden kaynaklanan endüstriyel ve yapay risk unsurlarıdır.
Bir topluluğu veya ülkeyi etkileyebilecek tehlikelerin fiziksel özellikleri, olabilirlikleri ve sonuçlarıyla birlikte belirlenmesi amacıyla yapılan, risk yönetiminin ilk adımı olan süreçtir.
Tehlike tanımlama sürecinde topluluğu oluşturan doğal, insani, ekonomik ve inşa edilmiş varlıkların zayıf ve güçlü yönlerini ortaya koymak amacıyla hazırlanan detaylı envanterdir.
Geçmişte yaşanmış olaylara ait tarihsel verileri analiz ederek gelecekte meydana gelebilecek benzer tehlikelerin olasılık ve büyüklüklerini tahmin etmeye yarayan modelleme türüdür.
Rüzgar hızı, sıcaklık, basınç ve nem gibi anlık ve gerçek zamanlı verileri kullanarak yüksek performanslı bilgisayarlar aracılığıyla anlık tehlike tahmini yapan modelleme sistemidir.
Büyük miktarda gerçek zamanlı verinin bulunmadığı durumlarda, istatistiksel ve dinamik modelleri bir arada kullanarak yerel ölçekte tahminler üreten karma modelleme yaklaşımıdır.
Karşılaşılabilecek her bir tehlikenin adı, türü, büyüklüğü, sıklığı, mevsimselliği, başlangıç hızı ve mekansal kapsamı gibi kritik parametrelerini içeren detaylı bilgi setidir.
Toplumu oluşturan birey veya grupların gelir düzeyi, yaş, engellilik durumu ve azınlık olma gibi sosyal konumları nedeniyle afetlerin olumsuz etkileriyle başa çıkma kapasitelerindeki sınırlılıktır.
Doğal varlıkların ve çevre sistemlerinin meydana gelen bir afet durumundan zarar görme derecesi ve afetten sonra kendisini yenileyerek kurtulabilme kapasitesidir.
İstatistiksel ölçümler ve matematiksel formüller kullanarak riskin olasılık ve sonuç bileşenlerini sayısal verilerle, parasal kayıplarla veya can kaybı sayılarıyla ifade eden analiz yöntemidir.
Sayısal verilerin yetersiz olduğu durumlarda riskin olasılık ve sonuçlarını 'kesin', 'olası', 'felaket', 'önemsiz' gibi belirli sözel sınıflar ve aralıklar kullanarak tanımlayan yöntemdir.
Hafifletilmesi veya ortadan kaldırılması için harcanacak kaynakların, daha öncelikli risklere yönlendirilmesi amacıyla mevcut seviyesinde bırakılması uygun görülen en düşük öncelikli risk grubudur.
Belirli bir zaman veya coğrafyada ortaya çıkarak yaşamı, sosyo-ekonomik düzeni ve çevreyi tehdit etme, zarar verme potansiyeli olan doğa, teknoloji ya da insan kaynaklı soyut fiziksel olay ve olgulardır. Örneğin, dik bir yamaçta biriken kar kütlesi bir çığ tehlikesidir.
Bir tehlikenin belirli koşul ve ortamlarda doğurabileceği can, mal, ekonomik ve çevresel kayıpların gerçekleşme olasılığıdır. 'Tehlike x Hasar Görebilirlik' formülüyle ifade edilen somut bir kavramdır.
Ortaya çıkan, oluşan, etkileri lokal ölçekte kalan ve ilk müdahale edenler tarafından pratik bir şekilde kontrol altına alınabilen, kurumların iş yapma kapasitesini etkilemeyen hadiselerdir.
Toplumun normal hayatını kesintiye uğratan, acil müdahale gerektiren ancak genellikle yerel imkânlar ve kaynaklar ile baş edilebilen kriz hâlidir. Yangınlar ve yerel su baskınları bu kapsama girer.
Fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğurarak normal hayatı durduran, etkilenen toplumun kendi baş etme kapasitesini aşan ve dış destek gerektiren doğa, teknoloji veya insan kökenli olayların sonuçlarıdır.
Afet öncesi dönemde kayıp ve zararları azaltmak amacıyla yürütülen tehlike analizi, risk azaltma, tahmin ve erken uyarı gibi koruyucu faaliyetlerin tamamıdır.
Afet sonrasında meydana gelen etkileri düzeltmeye yönelik olarak yürütülen müdahale, etki analizi, iyileştirme ve yeniden yapılanma süreçlerini kapsayan dönemdir.
Afetlerin hasarlarını önlemek amacıyla zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarını bir bütünlük ve kesintisiz süreç içinde ele alan modern yönetim modelidir.
Afetler meydana gelmeden önce muhtemel riskleri ortadan kaldırmak veya etkilerini en aza indirmek amacıyla yapılan tehlike analizi, imar planlaması ve sigorta gibi yapısal ve yapısal olmayan önlemler evresidir.
Afetlere zamanında ve etkin müdahale edebilmek amacıyla afet öncesinde yapılan planlama, eğitim, tatbikat ve erken uyarı sistemlerinin kurulması sürecidir.
Afet sonrasında can ve mal kurtarma, ilk yardım, barınma, iaşe ve güvenlik gibi hayati ihtiyaçların en hızlı şekilde karşılanması amacıyla yürütülen yoğun saha faaliyetleri evresidir.
Afet sonrasında etkilenen toplumun yaşam koşullarının, altyapı ve üstyapının olabildiğince hızlı bir şekilde afet öncesindeki normal duruma getirilmesi amacıyla yürütülen kısa ve uzun vadeli çalışmalar bütünüdür.
Müdahale çalışmalarının bitiminden hemen sonra başlayan, psikososyal destek, geçici barınma ve temel gereksinimlerin karşılanması gibi kısa dönemli normalleştirme faaliyetleridir.
Afet ve acil durumların meydana gelmesinden sonraki, hayatta kalma ve kurtarma şansının en yüksek olduğu ilk 72 saatlik kritik zaman dilimidir.
2015-2030 dönemini kapsayan, afet risklerinin anlaşılması ve dirençliliğin artırılması amacıyla 'Öncekinden Daha İyisini İnşa Etmek' ilkesini benimseyen küresel yol gösterici belgedir.
Afet ve acil durumlara müdahalede ihtiyaç duyulacak tüm güç ve kaynakları ulusal ve yerel düzeyde planlayan, çözüm ortaklarının görevlerini belirleyen ana müdahale planıdır.
AFAD tarafından hazırlık ve müdahale evrelerinde karar alma süreçlerini hızlandırmak amacıyla geliştirilen bilişim ve coğrafi bilgi sistemi tabanlı karar destek mekanizmasıdır.
Sivil toplum kuruluşlarının ve gönüllü kişilerin afet ve acil durum yönetiminde görev alabilmeleri için AFAD tarafından belirlenen hizmet standartlarına uygunluğunun onaylanması ve belgelendirilmesi sürecidir.
Tehlike altındaki veya etkilenme ihtimali olan kişilerin emniyetli bir yere taşınması sürecidir. Örneğin deprem sonrasında hasar gören bir okul binasındaki öğrencilerin okul bahçesindeki toplanma alanına çıkarılması bu sürece örnektir.
Doğrudan risk altında olan kişilerin hızlıca tahliye edilmesidir. Çok katlı bir binanın 4. katında yangın çıktığında, sadece bu kat ve bir üst katındaki kişilerin tahliye edilip diğer katların bekletilmesi bu kavrama örnektir.
Tehlike anında mekanda bulunan tüm insanların binayı veya alanı tamamen terk ederek toplanma yerine gitmesidir. Yangın alarmı çalan bir fabrikadaki tüm personelin aynı anda dışarı çıkması toplu tahliyeye örnektir.
Dış ortamın bina içinden daha tehlikeli olduğu durumlarda bina içinde kalıp korunma yöntemidir. Kimyasal sızıntı veya şiddetli fırtına anında dışarı çıkmayıp bina içinde güvenli odalara sığınmak bu uygulamaya örnektir.
Dışarıdaki tehlikeli durumlardan korunmak amacıyla bina içini dış ortamdan izole ederek korunma yöntemidir. Kimyasal gaz sızıntısı sırasında pencerelerin ve havalandırmaların bant ve naylonla kapatılarak içeride beklenmesi bu uygulamadır.
Geniş bir alanın tamamının risk altında olması durumunda, resmi makamların emriyle veya bireysel kararla bölgenin boşaltılmasıdır. Sel veya büyük bir endüstriyel kaza sonrasında tüm mahallenin sığınaklara taşınması bu tahliye türüne örnektir.
İşyerlerinde acil durumlarla mücadele etmek için özel donanımlı ve eğitimli, işveren tarafından görevlendirilen çalışandır. Çok tehlikeli sınıftaki bir işyerinde her 30 çalışana kadar görevlendirilen arama, kurtarma ve tahliye görevlisi bir destek elemanıdır.
Bir eşyayı, objeyi, işleyişi veya kavramı resmetme yoluyla temsil eden standart sembollerdir. Tahliye planlarında acil çıkış yönünü gösteren koşan insan figürü ve ok işareti birer piktogramdır.
Bir yapının dış çevresiyle olan ilişkisini, kaçış yollarının devamını ve dışarıdaki toplanma alanlarının konumunu gösteren harita veya krokidir. Bina çıkışından otoparktaki toplanma noktasına giden yolu gösteren kroki vaziyet planıdır.
Hazırlanan tahliye planının yeterliliğini test etmek amacıyla, personelle önceden zamanı paylaşılarak yapılan ön izleme çalışmasıdır. Çalışanlara 'Yarın saat 10:00'da tahliye yollarını deneyeceğiz' denilerek yapılan uygulama bir denemedir.
Tahliye planının gerçeğe en yakın şekilde test edilmesi amacıyla, çalışanlara önceden haber verilmeksizin habersiz olarak gerçekleştirilen uygulamadır. Çalışanların haberi olmadan aniden çalınan yangın sireniyle binanın boşaltılması tatbikattır.
Bir yapının herhangi bir noktasından yer seviyesindeki dış çıkışa kadar olan engelsiz ve güvenli tahliye güzergahıdır. Odalardan çıkışlar, koridorlar, kat merdivenleri ve son çıkış kapısı kaçış yollarını oluşturur.
Kişilerin bulundukları katı değiştirmeden, aynı kat içerisindeki başka bir güvenli bölgeye veya yangın kompartımanına geçmesidir. Hastanelerde yatalak hastaların sedyelerle aynı kattaki korunumlu yatay tahliye alanına taşınması buna örnektir.
Kişilerin merdivenleri veya rampaları kullanarak katlar arasında aşağıya veya yukarıya doğru hareket ederek binayı terk etmesidir. Deprem sonrasında üst katlardaki ofis çalışanlarının merdivenlerden zemin kata inmesi dikey tahliyedir.
Acil durumlarda tahliye planının eksiksiz uygulanmasını koordine eden, genellikle güvenlik amiri veya bina yöneticisi olan görevlidir. Tahliye anında tüm kat sorumlularından bilgi alarak süreci yöneten kişi bina tahliye sorumlusudur.
Acil durumlarda görevli olduğu katın tamamen boşaltılmasını sağlamakla yükümlü olan personeldir. Yangın anında 2. kattaki tüm odaları kontrol edip herkesin kaçış merdivenine yönelmesini sağlayan görevli kat tahliye sorumlusudur.
Hastaneler ve bakım evleri gibi tahliyesi güç olan yapılarda, kat içerisinde oluşturulan korunumlu güvenli bölgelerdir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca bu alanların hesaplanmasında kullanıcı yükü kişi başına 2.8 m² olarak alınır.
Bilginin bir yerden başka bir yere aktarılması sürecidir. Afet yönetiminde mağdurların hayatta kalmasını ve ekiplerin koordinasyonunu sağlayan en temel araçtır.
Tüm acil durum operasyonlarının kriz müdürü tarafından yürütüldüğü, sahadan gelen bilgilerin toplandığı ve kararların alındığı, afet bölgesinden etkilenmeyecek güvenli mesafedeki merkezdir.
Toplumu yaklaşan bir tehlikeye karşı hazırlıklı olmaya davet eden, 3 dakika süresince kesintisiz siren sesiyle duyurulan ikaz düzeyidir.
Halkın derhal sığınaklara girerek kendisini korumaya alması gerektiğini bildiren, 3 dakika süresince dalgalı siren sesiyle verilen ikazdır.
Radyoaktif serpinti tehlikesini haber veren ve 3 saniyelik kesik siren sesleriyle duyurulan en ciddi ikaz seviyelerinden biridir.
Tehlikenin tamamen geçtiğini bildiren, megafon, radyo veya televizyon yayınları aracılığıyla halka duyurulan ikaz türüdür.
Afetlerin her aşamasında can ve mal kaybını en aza indirmek amacıyla veri ve bilgilerin sanal bir ağ ortamında eşgüdüm içinde paylaşıldığı bütünleşik teknolojik sistemdir.
Afet ve acil durumlara müdahale eden kurumların kaynaklarını en etkin şekilde yönetebilmesi amacıyla oluşturulmuş, müdahale odaklı, geçici ve modüler saha yönetim sistemidir.
İleri teknoloji ve uydu gözlem sistemleri aracılığıyla tehlikeleri önceden belirleyerek acil durum ekiplerinin en kısa sürede müdahale etmesini sağlayan sistemlerdir.
Konuma dayalı grafik ve grafik olmayan verilerin toplanması, saklanması, işlenmesi, analiz edilmesi ve kullanıcıya sunulması işlevlerini gerçekleştiren bilgisayar tabanlı sistemdir.
Afet Yönetimi Karar Destek Sistemi; AFAD ve ilgili kurumların ihtiyaç duyduğu coğrafi verileri entegre ederek karar verme süreçlerini kolaylaştıran CBS tabanlı projedir.
Sağlık Afet Koordinasyon Merkezi; afet durumlarında sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürmesini, kriz masalarının koordinasyonunu ve kurumlar arası entegrasyonu sağlayan merkezdir.
Ana Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi; deniz üstünde veya altında tehlikeye maruz kalan, kaybolan veya kazaya uğrayan deniz araçlarını arama ve kurtarma işlerini 24 saat esasıyla yürüten merkezdir.
Acil durumlarda tüm ekipler, işyeri sorumluları, kamu kurumları ve sivil savunma kuruluşları arasında iletişimi ve koordinasyonu sağlayan en yetkili kişidir.
Afet ve acil durum anında vatandaşların panikle binalardan çıktıktan sonra güvenli bir şekilde bir araya gelebilecekleri park, bahçe gibi açık alanlardır.
İnsanların ve diğer canlıların, tehlikeli bölgelerden önceden belirlenmiş güvenli güzergahlar kullanılarak hızlı ve düzenli bir şekilde güvenli yerlere taşınması işlemidir.
Afet nedeniyle evleri yıkılan veya hasar gören afetzedelerin kalıcı konutlarına geçene kadar çadır veya konteynerlerde geçici olarak barınmalarını sağlayan alanlardır.
Afet ve acil durum anında hizmet grubu çalışanlarının intikal edeceği ve hizmet sunacağı, geniş altyapıya sahip açık alanlardır.
Bir acil durum veya afet halinde yapılması planlanmış olan müdahale sürecinde yer alacak eylemlerin uygunluğunu, yeterliliğini ve güncelliğini, mümkün olduğunca gerçeğe yakın koşullar altında ve bir senaryoya bağlı kalarak denemek amacıyla yapılan uygulamadır.
Mevcut planların, politikaların ve prosedürlerin sakin, düşük stresli ve zaman kısıtlaması olmayan bir ortamda, genellikle moderatörler eşliğinde incelenerek stratejik konular üzerinde yoğunlaşıldığı tatbikat türüdür.
Acil durumlara karşı fiili ve gerçekçi tepkilerle karakterize edilen, plan ve prosedürleri sahada doğrulamak, rol ve sorumlulukları netleştirmek amacıyla yapılan yüksek seviyeli tatbikatlardır.
Acil durum yönetim ve müdahale ekibi üyelerine acil durum planlarındaki rolleri, sorumlulukları ve iletişim kanallarını tanıtmak amacıyla düzenlenen, stres seviyesi en düşük ve bilgi vermeye yönelik tatbikat türüdür.
Katılımcıların aktif katılımıyla süreçleri tartıştığı ve seminerden farklı olarak sürecin sonunda yeni bir fikir, prosedür veya öneri gibi somut bir ürün elde etmeyi amaçlayan tartışma tabanlı faaliyettir.
Kilit personelin acil duruma ilişkin kurgusal senaryoları resmi olmayan, gerilimsiz bir ortamda derinlemesine tartışarak, hızlı karar vermeye zorlanmadan ortak çözümler ürettiği tatbikat türüdür.
Acil Durum Yönetim Merkezi'nde telsiz, telefon ve harita gibi araçlar kullanılarak, stresli ve zaman kısıtlı bir ortamda belirli acil durum işlevlerinin (tahliye, iletişim vb.) simüle edilerek test edilmesidir.
Birimlerin, personelin ve teçhizatın fiilen sahaya seferber edildiği, gerçek zamanlı yürütülen, çok stresli, en karmaşık ve gerçeğe en yakın çok aktörlü tatbikat türüdür.
İşlevsel ve tam kapsamlı tatbikatları yönlendiren, simülasyon sırasında olayların akışını ve katılımcılara gönderilecek mesajların sırasını belirleyen birincil araçtır.
Tatbikat sırasında gerçek hayattaki diğer aktörlerin rollerini üstlenen, mesajları oyunculara ileten ve iletişim açıklarını tespit ederek kapatan, operasyonel tatbikatların temel bileşeni olan ekiptir.
Acil durum tatbikatı sırasında, kurgulanan senaryoya göre gerçek hayatta üstleneceği müdahale görevlerini fiilen yerine getiren acil durum ekibi üyesidir.
Tatbikat öncesi ve sırasındaki süreçleri tarafsız bir şekilde gözlemleyerek notlar alan, zayıf ve güçlü yönleri tespit edip raporlayan ve acil durum planlarının geliştirilmesi için ölçütler sunan uzman gruptur.
Bir acil durum tatbikatının temelini oluşturan; kriz, afet veya acil durum anını betimleyen, birbiri ardına gelişen kurgusal olaylar zinciridir.
Tehlikeli kimyasal, biyolojik, radyolojik veya nükleer (KBRN) maddelerin bulaştığı alan, ekipman veya kişilerin bu zararlı maddelerden arındırılması işlemidir.
Afet ve acil durumlarda müdahale çalışmalarının merkezi bir konumdan koordine edildiği, işlevsel tatbikatların da interaktif olarak yürütüldüğü karar alma merkezidir.