Ünite 1: Emek Mobilitesi ve Göç — Önemli Kavramlar
Emek Mobilitesi
İş gücünün kariyer ilerlemesi veya daha iyi çalışma koşulları için iş yeri, meslek veya coğrafi bölge değiştirmesidir. Örneğin, bir mühendisin daha yüksek maaş için başka bir şehre taşınması emek mobilitesidir.
Göç
Bireylerin veya grupların yerleşmek amacıyla bulundukları yerden başka bir yere hareket etmeleridir. Süreklilik ve uzaklık kriterleri ile tanımlanır, örneğin bir ailenin iş bulmak için başka bir ülkeye yerleşmesi göçtür.
İtici Faktörler
Bireyi yaşadığı yerden ayrılmaya zorlayan olumsuz unsurlardır. Düşük ücretler, işsizlik ve siyasal baskılar buna örnektir.
Çekici Faktörler
Bireyi yeni bir bölgeye çeken olumlu unsurlardır. Yüksek ücret, demokratik haklar ve eğitim olanakları çekici faktörlerdir.
Beyin Göçü
Yüksek nitelikli, eğitimli ve uzman iş gücünün daha iyi yaşam koşulları için gelişmiş ülkelere gitmesidir. Bir ülkenin yetiştirdiği doktorların başka ülkeye yerleşmesi buna örnektir.
Tersine Beyin Göçü
Yurt dışında eğitim görmüş veya çalışmış nitelikli bireylerin kendi ülkelerine geri dönmeleridir. TÜBİTAK'ın araştırmacıları geri getirme bursları buna örnektir.
Ekolojik Göç
Çevresel felaketler veya iklim değişikliği nedeniyle yapılan zorunlu göçlerdir. Kuraklık nedeniyle tarım yapamayan köylülerin şehre göç etmesi buna örnektir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
İkili İşgücü Piyasası Teorisi
İş gücü piyasasının birincil (yüksek ücretli) ve ikincil (düşük ücretli) olarak ikiye ayrıldığını savunur. Göçmenler genellikle ikincil piyasada ucuz iş gücü olarak istihdam edilirler.
Ağ Teorisi
Göçün, göçmenler arasındaki akrabalık ve arkadaşlık bağları sayesinde kolaylaştığını savunur. Belçika'daki Türklerin belirli bölgelerde yoğunlaşması buna örnektir.
Kümülatif Nedensellik
Her göç hareketinin, bir sonraki göç kararını tetikleyen sosyal çevreyi değiştirdiğini savunan teoridir. Bir işin 'göçmen işi' olarak etiketlenmesi yerli işçiyi o işten uzaklaştırır.
Dünya Sistemi Teorisi
Göçü, merkez ve çevre ülkeler arasındaki ekonomik eşitsizliğin bir sonucu olarak görür. Gelişmiş ülkelerin çevre ülkelerin kaynaklarını kullanması göçü tetikler.
Fayda-Maliyet Yaklaşımı
Bireyin göçten elde edeceği kazancı, göçün maliyetiyle karşılaştırarak rasyonel karar vermesidir. Yolculuk ve dil öğrenme maliyetleri bu hesaplamaya dahildir.
Göçün Yeni Ekonomi Teorisi
Göç kararının birey tarafından değil, aile tarafından bir strateji olarak alındığını savunur. Aile, gelir riskini azaltmak için üyelerinden birini göç ettirir.
Mülteci
Irkı, dini veya siyasi görüşü nedeniyle zulüm korkusu yaşayan ve vatandaşı olduğu ülkenin korumasından yararlanamayan kişidir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Sığınmacı
Mülteci statüsü almak için başvuru yapan ve sonucunu bekleyen kişidir.
Göç Endüstrisi
Göçmenlerin yolculuk, barınma ve iş bulma süreçlerine aracılık eden kişi ve kurumlardır. Bazen göçmenleri istismar eden bir yapıya da bürünebilir.
Beşeri Sermaye
Bireyin eğitim, deneyim ve becerileriyle kazandığı üretkenlik kapasitesidir. Göç, bir beşeri sermaye yatırımı olarak değerlendirilir.
Dış Göç
Uzun süre çalışmak veya yerleşmek amacıyla ülke sınırlarının aşılarak yapılan nüfus hareketidir.