Ünite 7: Çalışma Kültürünün Dönüşümü — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Tarım toplumundaki insan-toprak ilişkisi ile endüstri toplumundaki işçi-makine ilişkisini duygusal bağ ve yabancılaşma kavramları açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Tarım toplumunda toprakla bütünleşen ve duygusal bir bağ kuran insan, endüstri toplumunda makinenin bir uzantısına dönüşmüş ve üretime yabancılaşmıştır. Tarımda makineleşme bu duygusal bağı zayıflatırken, endüstriyel montaj hattı (Fordizm) ve bürokratik disiplin insani değerleri arka plana itmiştir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Endüstri toplumundaki Max Weber'in 'Protestan Ahlakı' ile açıklanan iş insanı tipi ile endüstri sonrası toplumun 'Ben Nesli' bireyini tüketim ve yaşam felsefesi açısından örneklendirerek kıyaslayınız.
Yanıt / ipucu
Protestan ahlakına sahip iş insanı tasarruf eden, lüks tüketimden kaçınan ve geleceğe yatırım yapan bir yapıya sahipken; 'Ben Nesli' hedonist, narsisist ve anı yaşamaya odaklı tüketim merkezli bir profil çizer. İlkinde birikim ve rasyonellik öne çıkarken, ikincisinde kişisel tatmin ve kendini gerçekleştirme esastır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Frederick Winslow Taylor'ın 'Bilimsel Yönetim' anlayışının ve montaj hattı uygulamasının çalışan disiplini ve verimlilik üzerindeki etkilerini analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Zaman ve hareket etütleriyle verimliliği en üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen Taylorizm ve Fordist montaj hattı, üretimi devasa boyutlara ulaştırmıştır. Ancak bu durum işçiyi dakikliğe ve katı bürokratik kurallara zorlayarak onu bir makine parçası haline getirmiş ve işçi yabancılaşmasını artırmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Endüstri sonrası toplumda 'bilgi işçisi' kavramının ortaya çıkışıyla çalışma mekan ve zamanında yaşanan esnekleşmenin, çalışanların şirket ve meslek aidiyetlerine nasıl yansıdığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Evden çalışma ve esnek saatler zaman-mekan bütünlüğünü kırmış, çalışma hayatını fiziksel çabadan bilginin uygulanmasına dönüştürmüştür. Piyasalardaki istikrarsızlık ve kısalan kariyer süreleri, çalışanların kurumsal şirket aidiyetini zayıflatırken mesleki uzmanlıklarına olan aidiyetlerini öne çıkarmıştır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Tarım toplumundaki kadercilik ve tevekkül anlayışının çalışma disiplinine etkisini inceleyerek, bu durumun endüstri toplumundaki rasyonel zaman bilinciyle nasıl çeliştiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tarım toplumunda insan doğa karşısında pasif olduğundan çalışma dağınık, mevsimsel ve sadece hayatı idame ettirecek düzeydedir. Endüstri toplumunda ise din ve kaderciliğin yerini akıl ve bilimin almasıyla, rasyonel, planlı, fabrikalarda dakikliğe dayalı katı bir zaman disiplini inşa edilmiştir.
