Ünite 7: Osmanlılarda Bilim ve Teknoloji — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Medreselerin fen veya mühendislik okulları olmadığını, klasik dönemde aklî ve naklî ilimlerin bir arada okutulduğu merkezler olduğunu unutmayın.
Takiyüddin el-Râsıd tarafından kurulan İstanbul Rasathanesi'nin 1580 yılında yıkılmasının, klasik Osmanlı ilim geleneğinin duraklamasında dönüm noktası olduğunu not edin.
Piri Reis'in 1513 tarihli haritasının portulan tipi olduğunu ve Kitab-ı Bahriye'yi 1525'te Kanuni Sultan Süleyman'a sunduğunu karıştırmayın.
Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun başhocalarından İshak Efendi'nin kaleme aldığı 'Mecmua-i Ulûm-ı Riyaziye' eserinin birçok fen bilimini bir arada sunan ilk kapsamlı eser olduğunu unutmayın.
Sivil mühendislik eğitiminin temelini oluşturan kurumun önce Turuk ve Maâbir Mektebi, ardından Mülkiye Mühendis Mektebi adını aldığını ve günümüz İTÜ'süne dönüştüğünü bilin.
Tıp eğitiminde Fransızca eğitimden Türkçe eğitime geçişte 1866'da kurulan 'mümtaz sınıf'ın ve 1873'te yayınlanan 'Lügat-ı Tıbbiye'nin kritik rolünü göz ardı etmeyin.
Darülfünun-ı Şahane'nin 1900 yılında Sultan II. Abdülhamid döneminde kurulduğunu, daha önceki denemelerin başarısızlıkla sonuçlandığını daima hatırlayın.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
MedreseDarüttıpDarüşşifaMuvakkithaneHekimbaşılıkMüneccimbaşılıkZayiceRubu' TahtasıZîcMuşebbehe bi'l-menatıkElsine-i SelaseŞerh ve HaşiyePortulanİatrokimya (Tıbb-ı Cedid)Humbaracı OcağıMühendishane-i Berrî-i HümâyunTuruk ve Maâbir MektebiTıbhane-i ÂmireMekteb-i Tıbbiye-i ŞahaneDarülfünunRasathane-i ÂmireLügat-ı Tıbbiye
Önemli Olaylar / Örnekler
Granada'nın Düşüşü ve Bilim İnsanı Göçü (1492)
Süleymaniye Tıp Medresesi (Darüttıp)
Fatih Darüşşifası'nın Kuruluşu (1470)
II. Bayezid Darüşşifası (Edirne, 1481)
İstanbul Rasathanesi'nin Kuruluşu ve Yıkılışı (1573-1580)
Piri Reis'in Dünya Haritası (1513)
Kitab-ı Bahriye'nin Sunumu (1525)
Humbaracı Ocağı'nın Kuruluşu (1735)
Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun Kanunu (1806)
İshak Efendi'nin Mecmua-i Ulûm-ı Riyaziye Eseri (1831-1834)
Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane'nin Kuruluşu (1839)
