Ünite 1: İkna Kavramı — Önemli Kavramlar

Bireye atfedilen ve onun psikolojik bir obje ile ilgili düşünce, duygu ve davranışlarını düzenli bir biçimde oluşturan, doğrudan gözlenemeyen dolaylı bir eğilimdir.

Birey için farklı bir anlam taşıyan ve bireyin farkında olduğu, deterjan, siyasi parti veya oy verme gibi her türlü nesne, kişi ya da eylemdir.

Bireyin diğer tutumlarıyla ilişkili olarak en merkezi ve belirleyici rolü oynayan, genel hayat görüşüne ve davranışlarına tamamen yön veren güçlü tutumlar bütünüdür.

İstendik amaçların ortaya çıkarılması ve alıcıda hedeflenen tutum ve davranış değişikliklerinin yaratılması için gerçekleştirilen sistematik bir iletişim biçimidir.

Alıcıların açık davranışlarının ölçülemediği durumlarda, tutum ifadelerine katılma derecelerini 'kesinlikle katılıyorum' ile 'kesinlikle katılmıyorum' arasında ölçen derecelendirme aracıdır.

İletişim sürecindeki bağımsız değişkenler (kaynak, ileti, kanal, alıcı, amaç) ile bağımlı değişkenlerin (sunum, katılım, destek, kabul, kalıcılık, açık davranış) bir arada değerlendirildiği yapıdır.

Kaynağın ikna konusu üzerindeki uzmanlık derecesini ve dinleyicinin kaynağa duyduğu saygıyı ifade eden, inanılırlığı belirleyen temel faktörlerden biridir.

Alıcının, kaynağın iletişim sürecinden kişisel bir çıkar sağlamadığına ve kendisini kandırma amacı gütmediğine yönelik duyduğu inanç ve güvendir.

Çok sayıda insanın düşünce ve davranışlarını etkilemek amacıyla önceden planlanmış, tarafsız bilgi yerine sadece kendi kitlesini etkileyecek yönlü bilgileri sunan mesajlar bütünüdür.

Dost bir kaynaktan geliyormuş gibi görünen ancak gerçekte düşmanca bir odaktan beslenen, yalan, yanlış ve abartılı bilgilerle kitlelerin duygularını istismar eden propaganda türüdür.

Yurt sevgisi, özgürlük, barış ve onur gibi yüksek değer taşıyan, duygusal olarak çekici ancak muğlak sözcüklerle bilgi analizi gerektirmeden kabul sağlamayı amaçlayan tekniktir.

Hedef kitleye 'herkes bunu yapıyor' veya 'herkes bu tarafta' mesajı vererek, insanların kazanan tarafta olma ve çoğunluğa uyma dürtüsünü kullanan propaganda tekniğidir.

İletinin açıksözlülüğü, iknacının gerçekliği, izleyiciye saygı ve tarafsızlık ilkeleri üzerinden planlanan iknanın etiğe uygun olup olmadığını denetleyen değerlendirme sistemidir.