Ünite 7: Sosyal Ağlar — Önemli Kavramlar

Enformasyonun üretimi, işlenmesi ve aktarımının toplum için temel güç kaynağı haline geldiği, birbiriyle bağlantılı düğümlerden oluşan yeni toplumsal örgütlenme biçimidir. Örnek olarak, küresel iletişim ağındaki televizyonlar ve haber stüdyoları bu ağın düğümlerini oluşturur.

Kullanıcıların sadece pasif okuyucu olmadığı, içerik üreten, paylaşan ve etiketler/reytingler aracılığıyla metadata oluşturan aktif üreticiler olduğu ikinci nesil internet teknolojileridir. Örnek olarak Facebook, Twitter ve YouTube verilebilir.

Elektronik ve internet araçlarının, insanların deneyimlerini ve bilgilerini paylaşmak, tartışmak amacıyla kullandığı sosyal etkileşim ortamıdır. Sosyal ağlar, bloglar, wikiler ve forumlar sosyal medyanın temel bileşenleridir.

Kullanıcıların sosyal medya içeriklerine ekledikleri etiketler, reytingler ve sınıflandırmalar aracılığıyla üretilen 'veriye ilişkin veri'dir.

Sosyal ağ haritalarında nokta şeklinde gösterilen ve ağın yapı taşları olan kişi veya kurumlardır. Örneğin bir iletişim ağındaki televizyon kanalları veya sosyal ağdaki bireysel kullanıcı profilleri birer düğümdür.

İnternette birbirleriyle iletişime geçen bireylerin yarattığı küçük dünyayı ve herkesin birbirine az sayıda adımda ulaşabildiğini savunan olgudur. Stanley Milgram'ın altı derece yaklaşımı bu fenomene dayanır.

Bir kişinin tanımadığı başka birine ulaşmak için en fazla beş aracı kişi kullanarak (altı adımda) bunu gerçekleştirebileceğini belirten hipotezdir. İlk sosyal ağ sitesi olan 'Six Degrees' adını buradan almıştır.

Yaptığımız veya söylediğimiz her şeyin ağımız aracılığıyla dalga dalga yayılarak arkadaşlarımız (1. derece), arkadaşlarının arkadaşları (2. derece) ve onların arkadaşları (3. derece) üzerinde etki yaratma eğiliminde olduğunu belirten kuraldır.

Bilgi iletildikçe ve uzakdaki kişilere ulaştıkça doğruluğunda çocukların telefon oyununda olduğu gibi bir azalma ve bozulma meydana gelmesini ifade eden durumdur.

Ağlardaki bağların sonsuza dek sürmemesi (arkadaşlığın bitmesi, taşınma vb.) nedeniyle ortalama olarak dört derece ve ötesindeki insanlarla kalıcı bağlara sahip olunamaması durumudur.

George Siemens tarafından öne sürülen, dijital çağın öğrenme kuramı olarak bilinen ve öğrenmenin bireylerin çeşitli bilgi kaynaklarıyla etkileşimi ile ortak ilgi alanlarındaki sosyal ağlara katılımları yoluyla gerçekleştiğini savunan yaklaşımdır.

Ürün ve markaların, sosyal ağlardaki tanıdık tavsiyeleri ve 'paylaş, beğen' mekanizmaları aracılığıyla dalga dalga ve hızla geniş kitlelere yayılması ve tanınmasıdır.

Var olan bir ağı iyileştirmek ve geliştirmek amacıyla, 'ağ dokumacısı' adı verilen bir düğümün ağa eklenmesi ve birbiriyle bağı olmayan düğümleri birbirine bağlaması sürecidir.

Bir amaca yönelik olarak yeni bir sosyal ağ oluşturmak üzere düğümlerin neler olması gerektiği ve bunlar arasındaki ilişkilerin nasıl tasarlanacağını inceleyen yaklaşımdır.

Sosyal ağ kullanıcılarının kendi metinlerini, resimlerini ve videolarını paylaşarak geleneksel medyanın dışından yeni bir bilgi ve haber kaynağı oluşturma ve iletişimde etkili olma durumudur.

Bireylere ırkları, ten renkleri, etnik kökenleri, dinleri, cinsiyetleri veya cinsel kimlikleri gibi ayrımcılık temellerinde yöneltilen nefreti içeren ve teşvik eden söylemlerdir.

İçeriğe erişebilmek için teknolojiyi kullanabilme becerisi ile sunulan içeriği anlama ve değerlendirme yeteneğini kapsayan, erişim, analiz, değerlendirme ve içerik üretiminden oluşan yeterliliktir.

Tüketici konumunda mesajın aracın etkilerinden arındırılarak anlaşılması ve analiz edilmesi; üretici konumunda ise mesaj içeriğinin, hedef kitlenin ve doğru ortamın netleştirilerek tasarlanması sürecidir.

İnternet ve arama motorlarının çalışma mantığını anlama, çevrim içi bilgileri eleştirel olarak sorgulama, güvenilirliğini farklı kaynaklardan kontrol etme ve kullanıcı çeşitliliğinin farkında olma becerisidir.

Benzer görüşlere sahip bireylerin üye oldukları ortak grupta tartışırken birbirlerini sürekli onaylaması sonucu, tartışmanın başlangıç noktasına göre çok daha radikal ortak görüşlere bağlanması durumudur.