Ünite 6: Teknoloji ve Yaşamboyu Öğrenme — Önemli Kavramlar

Bireyin kişisel, sosyal, kültürel ve mesleki yeterliliklerini geliştirmek amacıyla doğumundan ölümüne kadar sürdürdüğü sürekli öğrenme sürecidir. Örneğin, bir bireyin mesleğinde yenilikleri takip etmek için halk eğitim merkezlerinde kurs alması bu kapsamdadır.

Bireyin çalışma yaşamı boyunca almış olduğu formal dersler, diplomalar, lisansüstü eğitimler ve teknik yeterlikler gibi yapılandırılmış eğitim biçimleridir. Örneğin, bir mühendisin kariyerinde ilerlemek için üniversitede yüksek lisans yapması planlı gelişimdir.

Bireyin iş yaşamında veya sosyal hayatında önceden planlanmamış durumlarla karşılaşması sonucunda elde ettiği doğal öğrenme biçimidir. Örneğin, bir çalışanın ofiste yeni bir yazılım arızasını çözerken farkında olmadan yeni bir problem çözme yöntemi öğrenmesi buna örnektir.

Bireyin bizzat yaparak yaşayarak, diğer bireylerin yaptıklarını gözlemleyerek ve pratik uygulamalar yoluyla ileri düzey beceriler kazanmasıdır. Örneğin, bir ustanın yanında çıraklık yapan birinin işi bizzat uygulayarak öğrenmesi bu türdendir.

Bireyin bilgi gereksinimini fark etmesi, doğru bilgiye ulaşması, bilgiyi değerlendirmesi, düzenlemesi ve sorun çözümünde etkili bir şekilde kullanabilmesidir. Örneğin, bir araştırmacının internetteki binlerce makale arasından güvenilir olanları seçip tezinde kullanması bilgi okuryazarlığıdır.

Bireyin yeni bilgiyi nasıl edineceğini, organize edeceğini ve kendi yaşamına nasıl uyarlayacağını bilmesi, öğrenme sürecini kendi yönetebilmesidir. Örneğin, bir bireyin yabancı dil öğrenirken kendi öğrenme stilini keşfedip buna uygun hafıza teknikleri geliştirmesidir.

Kendi yaşamından sorumlu olduğunu bilen yetişkin bireylerin kişisel, mesleki ve sosyal gereksinimlerini karşılamak amacıyla katıldıkları formal veya informal eğitim sürecidir. Örneğin, Halk Eğitim Merkezlerinde 14 yaş üstü bireylere verilen meslek edindirme kurslarıdır.

Sayısal çağda bilginin tek bir kaynakta olmadığını, ağlar üzerinde dağınık halde bulunduğunu ve öğrenmenin bu ağlar arasında bağlantı kurarak gerçekleştiğini savunan öğrenme kuramıdır. Örneğin, Siemens ve Downes'ın çevrimiçi kitlesel derslerinde öğrencilerin sosyal ağlar üzerinden bilgi üretmesi bu kurama dayanır.

Çok büyük ölçekte katılımcıya ev sahipliği yapan, web üzerinden ücretsiz veya açık erişimle sunulan, internet tabanlı çevrimiçi ders uygulamalarıdır. Örneğin, dünyanın dört bir yanından binlerce kişinin kaydolup izleyebildiği Coursera veya edX platformundaki derslerdir.

Geleneksel eğitim yaklaşımına benzer şekilde, içeriğin öğretmen tarafından önceden belirlendiği, video sunumları ve çoktan seçmeli testlerle tekrar temeline dayanan çevrimiçi ders türüdür. Örneğin, standart video dersleri izleyip ardından otomatik test çözülen bir programlama dersidir.

Öğrenenlerin sosyal ağlar üzerinden sınırsız etkileşim kurarak, kendi aralarında bilgi paylaşıp yeni bilgiler ürettiği özerk yapıdaki çevrimiçi ders türüdür. Örneğin, katılımcıların blog yazıları ve forumlar aracılığıyla ortak bir fikir havuzu oluşturduğu 'Connectivism and Connective Knowledge' dersidir.

Hem öğretimci (xMOOC) hem de bağlantıcı (cMOOC) yaklaşımların özelliklerini bir arada sunarak katılımcılara karma bir öğrenme deneyimi sağlayan ders türüdür. Örneğin, hem uzman videolarının izlendiği hem de öğrenenlerin sosyal platformlarda tartıştığı çevrimiçi bir girişimcilik kursudur.

Katılımcılara bir konuyu tam olarak öğrenebilmeleri için video, benzetim ve doküman gibi gerekli tüm kaynakların sunulduğu ve herkesin kendi hızında ilerlemesine olanak sağlayan sistemdir. Örneğin, KAÇD'lerde zorlanılan bir video bölümünün tekrar tekrar durdurulup izlenebilmesidir.

Eğitimciler ve bireysel öğrenenler için ders formatında düzenlenmiş, sayısal ortamda bulunan ve genellikle ücretsiz sunulan yüksek kaliteli eğitim materyalleridir. Örneğin, MIT'nin 2001 yılında başlattığı ve tüm ders içeriklerini internette herkesin erişimine açtığı projedir.