Ünite 4: Sermaye Piyasası Kurumları — Önemli Kavramlar

Sermaye piyasasının güven, açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını sağlamak ve tasarruf sahiplerinin haklarını korumak amacıyla kurulan, idari ve mali özerkliğe sahip düzenleyici ve denetleyici kamu kurumudur.

Takas kuruluşunun, takas işlemlerinde alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı ise alıcı rolünü üstlenerek takasın tamamlanmasını kendi garantisi altına aldığı kurumsal işlevdir.

Sermaye piyasası araçlarının fiziki olarak kağıda basılmaksızın, doğrudan elektronik ortamda bilgisayar kayıtları aracılığıyla ihraç edilmesi ve hak sahipleri adına izlenmesi sürecidir.

Borsa İstanbul bünyesindeki piyasalarda gerçekleşen işlemlerin nakit ve menkul kıymet takaslarını sonuçlandıran, aynı zamanda merkezi karşı taraf hizmeti sunan kalkınma ve yatırım bankası statüsündeki kuruluştur.

Sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesine ilişkin kayıtları tutan, bunları hak sahipleri bazında isme açılmış hesaplarda izleyen merkezi saklama kuruluşudur.

Borsa İstanbul Pay Piyasası bünyesinde yer alan, işlem hacmi ve piyasa değeri açısından belirli yüksek kriterleri karşılayan büyük ölçekli şirketlerin paylarının işlem gördüğü pazardır.

Belirli bir teminat karşılığında, pay senedi veya borsa yatırım fonu katılma belgesini ödünç vermek isteyenler ile ödünç almak isteyenlerin taleplerini organize bir yapıda karşılaştıran Takasbank piyasasıdır.

Yatırım fonu katılma belgelerinin, fon kurucularından bağımsız olarak elektronik bir platform üzerinden tüm sisteme üye kurumlar ve müşterileri tarafından alınıp satılmasını sağlayan Takasbank sistemidir.

Uluslararası standartlarda ihraç edilen her bir menkul kıymeti dünya genelinde tekil olarak tanımlamak amacıyla Takasbank tarafından tahsis edilen uluslararası numara kodudur.

Yatırımcılardan topladıkları tasarrufları riskin dağıtılması ilkesi doğrultusunda profesyonelce yöneten yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarından oluşan kurumsal yapılardır.