Ünite 4: Küresel Çevre Sorunları — Önemli Kavramlar
Sınır Ötesi Çevre Zararı
Bir ülke sınırları içerisinde gerçekleştirilen üretim veya tüketim faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan emisyonların ve kirleticilerin, rüzgar ve akarsu gibi doğal yollarla başka ülkelerin coğrafyasına taşınarak zarar vermesi olayıdır.
Isıl Genleşme
Bir cismin veya su kütlesinin sıcaklığının artmasına bağlı olarak hacminde meydana gelen büyüme olayıdır. Küresel ısınmada okyanus sularının ısınarak genleşmesi, deniz seviyelerinin yükselmesindeki en temel etkenlerden biridir.
Ekman Taşınımı
Okyanuslarda rüzgarın ve Coriolis kuvvetinin etkisiyle dipteki soğuk ve besince zengin suların yüzeye doğru hareket etmesi ve yüzey sularıyla karışması sürecidir. İklim değişikliği bu akıntı mekanizmasını doğrudan bozmaktadır.
Mikrobiyotik Yaşam
Ancak mikroskop yardımıyla görülebilen, deniz ekosistemlerinde besin zincirinin en alt basamağını oluşturan zooplankton ve fitoplankton gibi hassas canlı topluluklarının sürdürdüğü yaşam döngüsüdür.
Mercan Resifi
Sıcak denizlerde yaşayan mercan adı verilen deniz hayvanlarının kalsiyum karbonat içerikli iskelet artıklarının birikmesiyle oluşan, denizel biyoçeşitliliğin en yüksek olduğu hassas su altı ekosistemleridir.
Tundra
Kuzey kutup dairesine yakın soğuk bölgelerde görülen, yapısına likenlerin, yosunların ve bodur ot topluluklarının katıldığı, yılın büyük bölümünde donmuş olan ağaçsız bitki örtüsü kuşağıdır.
Uyum Politikaları
İklim değişikliğinin kaçınılmaz hale gelen olumsuz etkilerine karşı toplumların, altyapıların ve ekosistemlerin direncini artırmayı hedefleyen afet, risk ve kaynak yönetimi stratejileridir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Temiz Kalkınma Mekanizması (TKM)
Kyoto Protokolü kapsamında EK-1 listesinde yer alan gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkelerde emisyon azaltıcı projeler gerçekleştirerek Belgelendirilmiş Gaz Salımı Azaltım Kredisi (CER) kazanmasını sağlayan esneklik mekanizmasıdır.
Gaz Salım Ticareti (Emisyon Ticareti)
Kyoto Protokolü'ne taraf ülkelerin veya işletmelerin, kendilerine tahsis edilen kirletme haklarını (salım izinlerini) piyasa koşullarında birbirleriyle alıp satmalarına olanak tanıyan piyasa temelli esneklik mekanizmasıdır.
Biyoyakıt
Bitkisel ürünler, tarımsal atıklar, hayvan gübresi ve çeşitli organik maddelerden elde edilen, fosil yakıtlara alternatif olarak ulaştırma ve enerji sektöründe kullanılan yenilenebilir enerji kaynağıdır.
Radyoaktiflik (Işınetkinlik)
Kararsız atom çekirdeklerinin dışarıdan bir etki olmaksızın kendiliğinden parçalanarak alfa, beta veya gama gibi iyonlaştırıcı ışınlar yayması ve başka kararlı atom çekirdeklerine dönüşmesi sürecidir.
Gövdesel Hasar
İyonlaştırıcı radyasyona maruz kalan canlının doğrudan kendi vücut hücrelerinde ve dokularında meydana gelen, kanser veya doku ölümü gibi kalıtımsal olmayan hasarlardır.
Kalıtımsal Hasar
Radyasyonun üreme hücrelerindeki DNA yapısını bozması sonucu ortaya çıkan ve etkileri sakat doğum, kısırlık veya düşük gibi yollarla gelecek nesillere aktarılan genetik hasarlardır.
Kapalı Orman
Toprak alanının %50'den fazlasının ağaç tepeleri (kanopi) ile kaplı olduğu, tropik yağmur ormanlarının yaklaşık üçte ikisini oluşturan yoğun ve sık orman sınıfıdır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Savan (Açık Orman)
Toprak alanının %50'den daha azının ağaç tepeleriyle kaplı olduğu, tropik bölgelerdeki ormanların yaklaşık üçte birini oluşturan seyrek ağaçlı ve otsu bitki örtüsüne sahip orman sınıfıdır.
Sürdürülebilir Orman Yönetimi (SOY)
Orman kaynaklarının biyolojik çeşitlilik, üretkenlik, ekolojik sağlık ve sosyo-ekonomik işlevlerini koruyarak gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye atmayacak şekilde işletilmesi yaklaşımıdır.
pH Dengesi
Bir sulu çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini belirleyen ölçü birimidir. Asit yağmurları yüzeysel su kaynaklarının pH değerini düşürerek sucul yaşamı yok etmektedir.