Ünite 4: Devletin Borçlanma Nedenleri — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Bütçe açığı ile kamu borcu arasındaki farka dikkat et; bütçe açığı yıllık akım bir değişkendir, borç ise kümülatif stok bir değişkendir.
• Merkez Bankası'ndan kısa vadeli avans kullanımının 2001 yılında tamamen yasaklandığını unutma; bu bilgi doğrudan yasa tarihiyle sorulabilir.
• Hazine bonosu (1 yıldan kısa) ve devlet tahvili (1 yıl ve üzeri) vade sınırını karıştırma; sınavda en çok çıkan temel sınıflandırmadır.
• Çoklu fiyat ve tek fiyat ihale sistemlerinin farkını iyi öğren; çoklu fiyatta herkes kendi teklifinden, tek fiyatta ise herkes en düşük fiyattan alır.
• Dışlama etkisinin (Crowding-out) faizleri yükselterek özel yatırımları azaltma mekanizmasını zihninde iyi oturt; makroekonomik sorularda sıkça gelir.
• Özel Tertip DİBS'lerin hazineye nakit girişi sağlamayan, mahsup yoluyla yapılan ihraçlar olduğunu ve borç stokunu artırdığını unutma.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• Milletlerin Zenginliği (1776)
• Delos Tapınağı Temerrüdü (MÖ 377-373)
• Düyûn-ı Umûmiye İdaresi (1881)
• Osmanlı Borçlarının Tasfiyesi (1954)
• 115 Yıllık Ortalama Borç Oranı
• Tarihi Borç Zirvesi (1946)
• Büyük Buhran vs. Büyük Durgunluk
• ARRA Teşvik Paketi (2009)
• Avrupa Birliği Mali Sıkılaştırma Antlaşması (2014)
• Merkez Bankası Avansının Kaldırılması (2001)
• Türkiye'de Değişken Faizli Tahviller (1999)
• GES ve Gelir Ortaklığı Senetleri
• DİBS İhalelerinde Teminat Kuralları
• DİBS Gelirlerinde Stopaj Oranları (2010)
• Cleveland Browns Vakası (1990'lar)