Ünite 5: Hukuki İlişkiler ve Haklar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kamu hakları ile özel haklar arasındaki temel farkları vatandaşlık bağı, ilişkilerin yönü (dikey/yatay) ve kişilerin eşitliği açısından karşılaştırarak listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Kamu hakları devlet ile vatandaş arasındaki dikey ilişkileri düzenler ve genellikle vatandaşlık şartı ararken; özel haklar eşit kişiler arasındaki yatay ilişkileri düzenler ve genellik ilkesi gereği yabancılar tarafından da kullanılabilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Anayasa'da yer alan 'Temel Haklar ve Ödevler' başlığı altındaki genel nitelikli kamu haklarını (kişisel, sosyal-ekonomik, siyasal) kendi cümlelerinizle tanımlayarak her birine günlük hayattan birer örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Kişisel haklar devletin karışamayacağı alanı (örn. konut dokunulmazlığı), sosyal haklar devletten hizmet istemeyi (örn. sağlık hakkı), siyasal haklar ise yönetim katılmayı (örn. seçimde oy kullanma) ifade eder.
Alıştırma 3myders hazırladı
Mutlak haklar ile nispi hakların ileri sürülebilirlik sınırları ve sayısal (numerus clausus) özellikleri bakımından aralarındaki temel hukuki farkları tartışınız.
Yanıt / ipucu
Mutlak haklar herkese karşı ileri sürülebilir ve kanunla sınırlı sayıdadır; nispi haklar ise sadece belirli kişilere karşı ileri sürülebilir ve sözleşme özgürlüğü sayesinde çeşitlilik gösterebilir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Borç ilişkisinin üç temel kaynağı olan hukuki işlemler, haksız fiiller ve sebepsiz zenginleşme kavramlarını birer senaryo kurgulayarak uygulama üzerinde açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Hukuki işlem tarafların irade açıklamasıyla (örn. satış sözleşmesi), haksız fiil hukuka aykırı zararla (örn. kaza yapma), sebepsiz zenginleşme ise haksız mal artışıyla (örn. hesaba yanlışlıkla para yatması) ortaya çıkar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Yenilik doğuran (inşai) hakların kurucu, değiştirici ve bozucu türlerini araştırarak her bir türün tek taraflı irade beyanıyla hukuki durumda yarattığı etkiyi analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Kurucu yenilik doğuran haklar yeni bir hukuki durum yaratırken (örn. alım hakkının kullanımı), değiştirici haklar mevcut durumu değiştirir, bozucu haklar ise sözleşmeyi feshetmek suretiyle hukuki ilişkiyi ortadan kaldırır.
