Ünite 6: Sağlık Personelinin Hak ve Yükümlülükleri ile İlgili Mevzuat — Önemli Kavramlar

Devlet kamu hizmetleri görevlerinin ve bu görevlerde çalışan devlet memurlarının, görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayrılmasıdır. Sağlık çalışanları bu kapsamda sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında istihdam edilirler.

Devlet memurlarının, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanına sahip olması ilkesidir.

Kamu hizmetlerine girme, sınıflar içinde ilerleme, yükselme ve görevin sona erdirilmesinin yetenek ve başarı esasına dayandırılması ve bu sistemin eşit uygulanmasında memurlara güvence verilmesidir.

Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini yürütmekle görevli, DMK hükümlerine tabi kamu görevlileridir.

Özel bir meslek bilgisine ve uzmanlığa ihtiyaç gösteren geçici işlerde, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir. Sağlıkta 4/B statüsünde çalıştırılanlar bu gruba girer.

Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna karar verilen görevlerde, sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan personel türüdür.

Memur, sözleşmeli personel ve geçici personel dışında kalan, sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli veya geçici iş pozisyonlarında belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan personellerdir.

Devlet memurlarının, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na ve kanunlarına bağlı kalmak ve bunları milletin hizmetinde dürüstlükle uygulamak zorunda olmalarını ifade eden temel yükümlülüktür.

Kamu görevlilerinin kasıt veya ihmali nedeniyle kişilere verdikleri zararları ödeyen idarenin, ödediği tazminat miktarını sorumlu personelden tahsil etme hakkıdır.

Kamu görevlilerinin, DMK ve ilgili mevzuata göre tayin ve tespit olunup yürürlükte bulunan hükümlerin kendileri hakkında aynen uygulanmasını talep etme hakkıdır.

Derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun hizmet süresine ve performansına bağlı olarak aylığındaki ilerlemeyi ifade eden birimdir.

Memurların eğitim durumları, sorumluluk düzeyleri ve hizmet sürelerine göre yer aldıkları ve dikey olarak yükseldikleri ana maaş ve yetki basamağıdır.

Kamu görevlilerinin kanuni izin, geçici görev, görevden uzaklaştırma gibi nedenlerle geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine başka bir personelin atanarak görevi yürütmesidir.

Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesini içeren en hafif disiplin cezasıdır.

Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesini ifade eden disiplin cezasıdır.

Disipline aykırı fiili sabit görülen memurun brüt aylığından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılması şeklinde uygulanan cezadır.

Fiilin ağırlık derecesine göre memurun bulunduğu kademedeki ilerlemesinin 1 ila 3 yıl süreyle dondurulması cezasıdır.

Bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluk sıfatının ve kamu görevinin sona erdirilmesi sonucunu doğuran en ağır disiplin cezasıdır.

Görevi başında kalmasında sakınca görülecek devlet memurları hakkında, soruşturmanın güvenliği için alınan geçici ve ihtiyati bir idari tedbirdir.

Memurlar hakkında soruşturma izni verilip verilmeyeceğine karar vermek amacıyla, yetkili makamlarca bizzat veya denetim elemanları marifetiyle yürütülen hazırlık araştırması sürecidir.