Ünite 7: Sağlık Yönetiminde Etik İkilemler ve Çıkar Çatışması — Önemli Kavramlar

İki veya daha fazla değerin çatışması durumunda, hangi seçeneğin daha iyi olduğuna karar verme zorluğu ve kararsızlık durumudur. Örneğin, bir kamu görevine atamada eşit şartlardaki iki aday arasında seçim yapmak zorunda kalmak.

Güven duyulması gereken bir konumda bulunan kamu görevlisinin kişisel menfaatleri ile kurumsal görev ve sorumlulukları (kamu yararı) arasındaki uyuşmazlık durumudur.

'Ne yapmalıyım?' sorusuna odaklanarak, bireyin iyi ve ahlaki eylemleri gerçekleştirmesini, erdemli karakter özelliklerini geliştirmesini hedefleyen yaklaşımdır.

'Ne yapmamalıyım?' sorusuna odaklanan, yasaklara, sınırlamalara ve kaçınılması gereken davranışlara vurgu yapan etik yaklaşımıdır.

Birbirine bağımlı olan ve ortak bir amaca ulaşmak için aktiviteleri birbirini etkileyen iki veya daha fazla kişiden oluşan çalışma grubudur.

Bireyin kendisinin ve başkalarının duygularını anlama, sezme, yönetme ve bu bilgiyi davranışlarında rehber olarak kullanabilme yeteneğidir.

Harekete geçmeden önce, problemin iyice anlaşılması için var olan bilginin tarafsızca yorumlanıp değerlendirilmesi ve akıl yürütülmesi sürecidir.

Toplumsal bir yarar sağlamak amacıyla, hedef kitlenin davranışlarını değiştirmeye yönelik olarak pazarlama ilkelerinin ve tekniklerinin kullanılması sürecidir.

Müşterilerin, çalışanların ve kamuoyunun bir kurum hakkındaki iyi veya kötü, güçlü veya zayıf gibi duygusal ve etkileyici tepkilerinin bütünüdür.

Kişinin kendisine, başkalarına ve topluma karşı olan somut yükümlülüklerini, ilişkilerini ve günlük yaşamdaki ahlaki davranış kurallarını ele alan alandır.

Kamu yöneticilerinin ahlaki davranışları için çerçeve sunan; verimlilik, yararlılık, uzmanlık, sadakat ve hesap verebilirlik değerlerini öne çıkaran paradigmadır.

Bürokratik etiğin katı kurallarını yumuşatan, sınırları çok net olmayan ve çok sayıda yazarın katkısıyla şekillenen katılımcı etik yaklaşımıdır.

Bireylerin hayatına yön veren, deneyimleri sonucunda geliştirdikleri, tutum ve davranışlarını yönlendiren organize olmuş inanç ve ilkelerdir.

Toplumun genel çıkarını ve sağlığını ön plana çıkaran, bulaşıcı hastalıklar ve doğal afetler gibi toplumsal sağlık sorunlarına odaklanan etik dalıdır.

Hasta odaklı sağlık hizmetine vurgu yapan, bireysel hastanın çıkarlarını, haklarını ve tedavi sürecindeki etik sorunları ele alan alandır.

Kamu görevlisinin resmi görevini yerine getirirken halihazırda doğrudan kendi özel çıkarlarının etkisi altında bulunduğu durumdur.

Kamu görevlisinin görevini yaparken dışarıdan bakıldığında özel çıkarlarının etkisi altında kalabileceği izlenimini veya görüntüsünü verdiği durumdur.

Kamu görevlisinin gelecekte üstleneceği görevlerde veya durumlarda özel çıkarları ile kamu görevinin çatışma ihtimalinin bulunmasıdır.

Eşeysiz yolla, bir organizmanın genetik olarak tamamen özdeş kopyalarının üretilmesi sürecidir.

Belirli bir alanda yaşayan canlı türlerinin çeşitliliğini ve bu türlerin birbirleriyle ve çevreleriyle olan karmaşık etkileşimlerini kapsayan ekolojik durumdur.