Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde sağlık hizmetlerinde kalitenin ölçülmesi ve değerlendirilmesi süreçleri, bu süreçlerin tarihsel gelişimi, kurumlara sağladığı faydalar, veri türleri ve Donabedian'ın yapı, süreç ve sonuç çerçevesi ele alınmıştır. Kalite yönetiminin temelini oluşturan ölçme ve değerlendirme döngüsü, mevcut performansın somutlaştırılması ve yetersiz durumlarda iyileştirme aşamasına geçilmesi için kesintisiz bir süreç sunar. Ölçme işlemi sistemlerin özelliklerini sayısal ifadelerle betimlerken, değerlendirme ise bu sonuçları bir ölçütle kıyaslayarak yargıya varma sürecidir.
Sağlıkta kalite ölçümünün tarihsel gelişimi Florence Nightingale'in mortalite hızlarını raporlamasıyla başlamış, Ernest Codman'ın yapısal kalite ölçüleri ve Walter Shewhart'ın istatistiksel süreç kontrolü ile devam etmiştir. Avedis Donabedian ise yapı, süreç ve sonuç boyutlarını tanımlayarak en kalıcı teorik katkıyı sunmuştur. Kaliteyi ölçmek, sağlık kurumlarına veriye dayalı yönetim imkanı tanıyarak soyut kavramları somutlaştırır, operasyonel süreçlerdeki aksaklıkları önceden tespit eder ve değişkenlikleri azaltarak kaynakların verimli kullanılmasını sağlar.
Kalite ölçüm verileri mutlak sayılar, yüzdeler, ortalamalar ve oranlar şeklinde raporlanır. Bu ölçülerin doğruluk, faydalılık, güvenirlik, geçerlik ve yapılabilirlik gibi temel özelliklere sahip olması gerekir. Son olarak, Donabedian'ın çerçevesinde yer alan yapısal ölçüler hizmetin sunulduğu koşulları ve kapasiteyi, süreç ölçüleri doğrudan hastalara uygulanan klinik faaliyetleri, sonuç ölçüleri ise sunulan hizmetler neticesinde hastaların sağlık statüsünde ve memnuniyetinde meydana gelen değişimleri değerlendirir.