Ünite 7: Engellilere Yönelik İstihdam ve Sosyal Güvenlik Politikaları — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Engelli bireylerin istihdam edilmesinin sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve bireysel açıdan neden bir zorunluluk olduğunu metindeki temel haklar ve insan gereksinimleri bağlamında tartışınız.
Yanıt / ipucu
Çalışmanın beslenme, barınma, bir topluma ait olma ve üretkenlik gibi temel insani gereksinimlerle olan doğrudan bağını açıklayınız. İşsizliğin engelli bireyler için diğer tüm sorunların temeli olduğunu belirterek sosyal bütünleşme açısından değerlendiriniz.
Alıştırma 1myders hazırladı
Engelli bireylerin istihdam edilmesinin bireysel ve toplumsal açıdan önemini, metinde geçen 'insani gereksinimler' ve 'toplumla bütünleşme' kavramları çerçevesinde kendi cümlelerinizle tartışınız.
Yanıt / ipucu
Çalışma hakkı, engelli bireylerin beslenme ve barınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılamasının yanı sıra üretkenlik, güvenlik ve topluma ait olma hissini de pekiştirir. İstihdam, engellilerin toplumla bütünleşmesini sağlayarak onları pasif tüketici konumundan aktif üretici konumuna taşır ve toplumsal refahı artırır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Metinde bahsedilen engelli istihdamı önündeki başlıca engelleri (eğitim yetersizliği, önyargılar, yasal denetim eksiklikleri vb.) birbirleriyle olan nedensellik ilişkileri açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Eğitim ve vasıf eksikliğinin iş bulmayı nasıl zorlaştırdığını, toplumsal önyargıların ve işveren tutumlarının bu süreci nasıl tetiklediğini örneklerle eşleştirerek inceleyiniz.
Alıştırma 2myders hazırladı
Engelli istihdamının ekonomik gerekliliğini, tedavi masrafları ve ülke ekonomisine katkı (tüketici konumundan üretici konumuna geçiş) boyutlarıyla analiz eden kısa bir değerlendirme yazısı hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Engelli bireylerin yüksek tedavi ve rehabilitasyon masrafları nedeniyle düzenli bir gelire olan ihtiyaçları engelli olmayanlara göre daha fazladır. Eğitilerek istihdama katılan engelliler, aile bütçesine katkı sağlarken aynı zamanda ülke ekonomisi üzerindeki tüketici yükünü azaltarak üretken birer iş gücü haline gelirler.
Alıştırma 3myders hazırladı
Ülkemizde uygulanan Kota Sistemi Yöntemi ile Korumalı İşyerleri Yöntemini hedef kitle, işveren sorumlulukları ve işlevsellik bakımından karşılaştırmalı olarak analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Kota sisteminin 50 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde yasal bir zorunluluk olduğunu, korumalı işyerlerinin ise normal çalışma koşullarını sağlayamayacak kadar ağır engeli olan bireyler için devlet desteğiyle kurulduğunu vurgulayınız.
Alıştırma 3myders hazırladı
Metinde belirtilen 'Kota Sistemi' ile 'Korumalı İşyerleri' yöntemlerini hedef kitle, işleyiş ve yasal zorunluluklar açısından karşılaştırarak temel farkları ortaya koyunuz.
Yanıt / ipucu
Kota sistemi, 50 ve üzeri çalışanı olan işyerlerine yasal bir zorunluluk (özelde %3, kamuda %4) getirerek engellilerin normal işgücü piyasasına girmesini hedefler. Korumalı işyerleri ise engeli normal bir mesleği yürütmeye izin vermeyecek derecede ağır olan bireyler için özel veya genel bütçe desteğiyle oluşturulan korunaklı çalışma alanlarıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Engelli kadın işgücünün istihdamdaki yerini dezavantajlı gruplar perspektifinden ele alarak, bu alanda karşılaşılan ek zorluklar üzerine kısa bir değerlendirme metni kaleme alınız.
Yanıt / ipucu
Hem engelli olmanın hem de kadın olmanın getirdiği çifte dezavantaj durumunu ve ayrımcılık biçimlerini sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi ile ilişkilendirerek açıklayınız.
Alıştırma 4myders hazırladı
Engellilerin istihdam sürecinde ve işe yerleştikten sonra karşılaştıkları sorunları listeleyiniz ve bu sorunların çözümüne yönelik ne gibi denetim veya düzenlemeler yapılabileceğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
İstihdam öncesinde eğitim yetersizliği, önyargılar ve meslek tanımlarının eksikliği yaşanırken; istihdam sonrasında uygunsuz fiziki koşullar, yetersiz ücret ve kariyerde ilerleyememe sorunları görülür. Çözüm için yasal denetimlerin sıkılaştırılması, iş analizlerinin yapılması ve işyeri koşullarının engellilere uygun hale getirilmesi zorunlu kılınmalıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Evde Çalışma Yöntemi ve Kooperatif Çalışma Yönteminin hangi engelli profilleri için uygun olduğunu, avantaj ve dezavantajlarını da dikkate alarak uygulama örnekleri üzerinden tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Evden çıkamayacak kadar ağır engeli olanlar için evde çalışma modelinin lojistik yapısını, hafif ve orta engelliler için ise kooperatiflerin dayanışma ve pazar payı yaratma gücünü örnekleyiniz.
Alıştırma 5myders hazırladı
Ağır engelli bireylerin iş hayatına katılımını kolaylaştırmak amacıyla önerilen 'Evde Çalışma' ve 'Kooperatif Çalışma' yöntemlerine yönelik çevrenizden veya hayal gücünüzden birer uygulama örneği tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Evde çalışma yöntemi için ağır bedensel engelli bir bireyin evde bilgisayar üzerinden veri girişi yapması ve ürün montajı işlerini yürütmesi örnek verilebilir. Kooperatif çalışma için ise engelli bireylerin bir araya gelerek devlet desteğiyle el sanatları veya tarımsal paketleme üzerine ortak bir işletme kurması örnek gösterilebilir.
