Ünite 3: Millet ve Milliyetçilik — Önemli Kavramlar

Benliğin, bilişsel olarak bir grubun üyesi olarak, o gruba yüklenilen duygular ve değerlerle birlikte tanımlanmasıdır. Örneğin, bireyin kendisini Türk olarak tanımlarken bu aidiyete gurur duygusunu ve misafirperverlik değerini yüklemesi bir sosyal kimlik göstergesidir.

Bireyin kendisini ait hissettiği, ortak bir kimliği paylaştığı ve 'biz' olarak tanımladığı insan topluluğudur. Örneğin, bir kişinin kendisini dahil ettiği ulusal topluluk olan Türkler onun iç grubudur.

Bireyin üyesi olmadığı, kendisini karşılaştırarak ayrıştırdığı ve 'onlar' olarak adlandırdığı diğer gruptur. Örneğin, kendisini Türk olarak tanımlayan bir kişi için Yunanlılar bir dış gruptur.

Kişinin kendi grubunun üyelerini kayırma, onları daha olumlu kalıpyargılarla değerlendirme ve kendi grubunu dış gruplardan daha üstün görme eğilimidir. Yurtdışında yaşayan bir Türk işverenin işe alımlarda kendi milletinden olanları tercih etmesi buna örnektir.

Bireyin kendi kültürünü dünyanın merkezine koyarak diğer tüm kültürleri kendi kültürünün standartlarına göre değerlendirmesi ve kendi kültürünü üstün görmesidir. Etnosentrik bireyler kendi etnik gruplarının yaşam tarzını tek doğru kabul ederler.

Yabancı korkusu ve nefreti anlamına gelen, kişinin kendisinden farklı olan veya yabancı ülkelerden gelen insanlardan korkması ve onlara karşı düşmanlık beslemesi durumudur. Yoğun göç alan ülkelerde göçmenlere yönelik dışlayıcı tepkiler bu duruma örnektir.

Bir grubu diğer gruplardan ayırt etmeye yarayan, üyelerin üzerinde uzlaştığı kalıpyargılar, normlar ve değerler bütünüdür. Bu içerikler grubun sınırlarını ve kimliğini belirler.

Bir grubun üyelerine atfedilen, genelleştirilmiş ve basitleştirilmiş tanımlayıcı özelliklerdir. Örneğin, Almanların 'dakik', Türklerin ise 'misafirperver' olarak nitelendirilmesi birer kalıpyargıdır.

Grup üyelerinin davranışlarını düzenleyen, nasıl davranmaları gerektiğini belirleyen yazılı veya yazısız kurallardır. Bayramlarda büyükleri ziyaret etmek veya milli marş okunurken saygı duruşunda bulunmak toplumsal normlara örnektir.

İnsanların kendi davranışlarını ve başkalarının tutumlarını yargılamada kullandıkları standartlar ile davranışları belli bir amaca yönlendiren inançlardır. Bulgar halkının Yahudileri korurken adalet ve merhamet değerlerine sığınması buna örnektir.

Sadece iç grup yanlılığının bulunduğu, bireyin kendi ülkesini ve milletini sevip yücelttiği ancak dış gruplara karşı düşmanlık ve ayrımcılık beslemediği ideolojik yönelimdir.

Gündelik hayatta farkında olmadan maruz kalınan semboller (para, bayrak, pul, gazete logoları) ve söylemler yoluyla milliyetçilik ideolojisinin kazanılması ve yeniden üretilmesidir. Michael Billig tarafından kavramsallaştırılmıştır.

Sosyal inşa yaklaşımında, gerçekliği sadece yansıtmakla kalmayıp bizzat inşa eden, dilde ve karşılıklı konuşmalarda ortaya çıkan işaretler, dil pratikleri ve varlık kurucu yapılardır.