Ünite 1: 1. Ünite - İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre Giriş ve Temel Kavramlar — Önemli Kavramlar
Homeostaz
Sistemin istikrarlı bir denge durumunda kalma çabasıdır. Örneğin, bir aile sisteminde bir üyenin ayrılması dengeyi bozar, ancak aile yeni duruma uyum sağlayarak tekrar dengeye ulaşmaya çalışır.
Entropi
Bir sistemin zamanla yok olma, çürüme veya işlevini yitirme eğilimidir. Sistemlerin dışarıdan enerji almadıklarında doğal olarak bu sürece girmeleri beklenir.
Negatif Entropi
Sistemin büyüme, gelişme ve varlığını sürdürme yönündeki eğilimidir. Entropinin aksine, sistemin işlevselliğini artırarak kendini yenilemesi sürecidir.
Bütüncüllük
Sistemin parçalarının toplamından daha büyük bir yapı oluşturmasıdır. Aile üyelerinin bireysel çabalarının toplamından, ailenin bir bütün olarak gösterdiği çabanın daha etkili olması buna örnektir.
Savunma Mekanizmaları
Egonun, id'in istekleri ve süperegonun kısıtlamaları arasındaki çatışmalardan kaynaklanan endişeyi azaltmak için kullandığı bilinç dışı yöntemlerdir. Bastırma, inkâr ve yansıtma en yaygın olanlarıdır.
Oedipus Kompleksi
Fallik dönemde (3-6 yaş) çocuğun karşı cinsten ebeveyne ilgi duyması ve aynı cinsten ebeveyni rakip olarak görmesidir. Freud'a göre bu süreç hadım edilme korkusuyla sonuçlanır.
İçgörü
Psikanaliz yoluyla bireyin bilinç dışına itilmiş anılarını ve deneyimlerini fark etmesi, bunları şu anki yaşamıyla ilişkilendirmesidir. Bu farkındalık, bireyin davranış kontrolünü kazanmasını sağlar.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Nesne Sürekliliği
Duyumotor dönemde (0-2 yaş) gelişen, bir nesnenin görüş alanından çıksa bile var olmaya devam ettiğini anlama becerisidir. Bebeğin bilişsel olgunluğunun bir göstergesidir.
Adaptasyon
Bireyin çevresel koşullara uyum sağlama ve hayatta kalma becerisidir. Piaget'ye göre bu süreç, yeni bilgileri mevcut şemalara yerleştirme veya şemaları değiştirme yoluyla gerçekleşir.
Sosyal Sözleşme
Kohlberg'in ahlaki gelişiminde, yasaların toplumun iyiliği için değiştirilebilir olduğunu kabul eden 5. aşamadır. Birey, kuralların mutlak olmadığını, toplumsal faydaya göre düzenlenebileceğini fark eder.
Biliş
Bilgiyi alma, işleme ve gerektiğinde kullanma kapasitesidir. Piaget'nin teorisinin merkezinde yer alan bu kavram, düşünce süreçlerinin nasıl geliştiğini açıklar.
İşlem
Ekolojik sistem yaklaşımında birey ile çevresi arasındaki etkileşimdir. Olumlu işlemler başarıya götürürken, olumsuz işlemler (ilişki kopukluğu gibi) uyum sorunlarına yol açabilir.
Baş Etme
Bireyin stresli durumlar karşısında uyum sağlamak için kullandığı yöntemlerdir. Sosyal hizmet uzmanları, müracaatçıların bu yöntemlerini işlevsel hale getirmeyi hedefler.
Karşılıklı Bağımlılık
Bireyin hayatta kalmak ve iyilik halini korumak için diğer insanlara ve sistemlere ihtiyaç duymasıdır. İnsan izole bir varlık değildir, sosyal ağlara muhtaçtır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Kimlik Karmaşası
Ergenlik döneminde (11-20 yaş) bireyin 'ben kimim?' sorusuna yanıt ararken yaşadığı bocalamadır. Erikson'a göre bu kriz sağlıklı atlatılmazsa, birey yetişkinlikte rol karmaşası yaşar.