← Ünite 1

Ünite 1: Sosyal Adalet ve Eşitsizlik — Önemli Kavramlar

Sosyal Sorun
Sanayi Devrimi'nin yarattığı sefalet, işsizlik ve kötü çalışma koşullarının toplumda yarattığı tepkiler bütünüdür. Örneğin, 19. yüzyılda işçilerin 16-20 saat çalıştırılması temel bir sosyal sorundur.
Liberal Devlet
Devletin ekonomik yaşama müdahale etmediği, sözleşme serbestliğine dayalı anlayıştır. Devletin görevi sadece asayiş ve savunmadır.
Sosyal Devlet
Ekonomik ve sosyal hakları güvence altına alarak toplumsal refahı dağıtan devlettir. Örneğin, sağlık ve eğitim hizmetlerinin devlet tarafından karşılanmasıdır.
Dayanışmacılık
Toplumdaki kuşakların birbirine borçlu olduğunu savunan, sosyal sigorta ve denetimi öngören doktrindir. Bourgeois bu akımın öncüsüdür.
Sendika
İşçilerin çalışma koşullarını iyileştirmek için kurduğu mesleki örgüttür. İşverenle toplu pazarlık yapma yetkisine sahiptir.
Kooperatifçilik
İşçilerin ekonomik güçlerini birleştirerek tüketim veya üretim yapmalarıdır. Rochdale Öncüleri ilk tüketim kooperatifini kurmuştur.
Birinci Enternasyonal
1864-1876 yılları arasında faaliyet gösteren, dünya işçileri arasındaki dayanışmayı temsil eden ilk büyük uluslararası sosyalist örgüttür.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Toplu İş Sözleşmesi
İşçi ve işveren sendikaları arasında çalışma koşullarını belirleyen yasal araçtır. Emek-sermaye ilişkilerini uyumlaştırır.
Sosyal Piyasa Ekonomisi
Ekonomik refah ile sosyal adaleti birleştiren, serbest piyasaya alternatif bir modeldir. Sosyal demokrat partilerin temelidir.
Birlikçi Sosyalizm
Ütopik sosyalistler olarak da bilinir; sermaye ve emeğin ortak üretimde birleşmesini savunur. Fourier ve Owen bu akımın temsilcileridir.
Bilimsel Sosyalizm
Kapitalist yapının devrimci yöntemlerle yıkılıp sosyalist düzene geçilmesini savunan 19. yüzyıl akımıdır.
Reformcu Sosyalizm
Devrim yerine demokratik süreçler ve evrimci yöntemlerle sosyalizme geçişi savunan akımdır.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
1919'da kurulan, dünya genelinde çalışma standartlarını belirleyen uluslararası örgüttür.
Laissez-faire
Liberalizmin 'bırakınız yapsınlar' ilkesidir; devletin piyasaya müdahale etmemesini savunur.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Sefalet Ücreti
Sanayileşmenin ilk yıllarında işçilere verilen, sadece hayatta kalmaya yeten çok düşük ücretlerdir.
İşçi Sınıfı
Sanayi Devrimi ile doğan, üretim araçlarına sahip olmayan ve emeğini satan kitlelerdir.
Sosyal Politika
Çalışanların korunması ve refah düzeyinin artırılması için devletin aldığı önlemlerdir.
Hakkaniyet
Sosyal adalet teorilerinde, kaynakların adil dağılımını ifade eden temel ilkedir.