← Ünite 2

Ünite 2: Orta Çağ’da Avrupa, Asya ve Amerika’da Eğitim — Önemli Kavramlar

Talim
İslam kültüründe bilgi öğretmek anlamına gelen bir terimdir. Gerçek hâliyle bir şeyi bilmek kökünden türeyen ilm ile ilişkilidir ve bu işi yapana muallim denir.
Terbiye
İnsanın bedenî, zihnî, ahlaki gelişmesini ve olgunlaşmasını sağlamayı ifade eden eğitim terimidir. Canlılarda görülen yetişme ve gelişmenin insan üzerindeki karşılığıdır.
Müderris
Orta Çağ İslam eğitim kurumlarında ders veren kimselere verilen unvandır. Tedris kökünden türeyen bu kişiler medreselerde görev yapmıştır.
Medrese
Orta Çağ İslam dünyasında ders okutulan ve yüksek düzeyde eğitim verilen kurumlardır. Müderrislerin ders verdiği ve öğrencilerin ilim tahsil ettiği yerlerdir.
Suffe
Hicretin hemen sonrasında Mescid-i Nebevî’de eğitim ve öğretim faaliyetleri için ayrılan bölümdür. Burada kalan ve ilim tahsil eden kişilere Eshab-ı Suffe denilmiştir.
Oblati
Orta Çağ manastır okullarında kız öğrencileri ve ruhban sınıfında yer almak isteyenleri kategorize etmek için kullanılan terimdir. Bu öğrenciler laiklerden ayrı tutulurdu.
Quadrivium
Antikitenin yedi temel biliminden aritmetik, geometri, astronomi ve müzik derslerini kapsayan üst eğitim programıdır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Skolastik Yöntem
Orta Çağ üniversitelerinde hocanın bir uzmanlık eserinden bölüm okuması ve değerlendirmesine dayanan öğretim yöntemidir. Ezber ve münazara esastır.
Universitas
Orta Çağ'da yüksek ve evrensel bilgi anlamından ziyade lonca, korporasyon yahut birlik anlamına gelen terimdir. Üniversite kelimesinin kökenidir.
Vihara
Budist dönemde en önemli eğitim ve kültür merkezi olarak faaliyet gösteren manastırlardır. Rahip adaylarının eğitim gördüğü külliyelerdir.
Nirvana
Budist eğitimli sınıfın ulaşmayı amaçladığı tek nokta olan, istek ve tutkuların yok olduğu ruhsal durumdur. Ölümden sonra değil bu dünyada gerçekleştirilir.
Pabbaja
Budist manastırlarındaki eğitime dahil olan öğrencilerin dış dünyadan uzaklaşma deneyimi yaşamasını sağlayan en önemli ritüeldir.
Upasampada
Öğrencinin manastırdaki eğitiminin on ikinci yılında, 20 yaşında gerçekleştirilen ve ailesi de dahil dış dünyayla tüm ilişkilerinin sona erdiği ayindir.
Pathshalas
Varlıklı Hindu ailelerin yardımlarıyla kurulan, evlerin verandalarında veya Budist tapınaklarında Hinduizm öğretilen ücretsiz ilkokullardır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Amin Alayı
Müslüman çocukların ilkokula başlama yaşı olan 4 yıl 4 ay 4 günde, eğitimi sevdirmek ve özendirmek amacıyla düzenlenen geleneksel organizasyondur.
Calmécac
Aztek uygarlığında asil aile çocuklarının asker yahut din adamı olmak üzere hiyeroglif ve numerik yazı sistemlerini öğrendikleri okul türüdür.
Telpochcalli
Aztek uygarlığında halk için açılmış, müfredatında tarih, mitoloji, din dersleri ile erkekler için askeri talimlerin yer aldığı okullardır.
Quipas
İnkaların doğal boyalarla renklendirdikleri ipleri kullanarak geliştirdikleri muhasebe kayıtları, istatistikler ve tarihi günleri kaydetme tekniğidir.
Trivium
Antik dönemden devralınan ve dil bilgisi, belagat ve diyalektik derslerini içeren yedi temel bilim kademesinin ilk bölümüdür.
Schola Externa
Alcuin tarafından geliştirilen ve yoksul öğrencilerin manastır okullarına kayıtlarının önündeki engelleri kaldırmayı amaçlayan uygulamadır.
Töre
Türk devletlerinde yazılı olmayan kanunlar bütünü olup Göktürk ve Uygur dönemlerinde yeni kuşakların yetişmesinde ve değerlerin aktarılmasında etkili olmuştur.