Ünite 3: Menderesli Yıllar (1950-1960) — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Sıra Sizde 1
1950 ve 1954 seçimlerini kıyaslayınız.
Alıştırma 1myders hazırladı
II. Dünya Savaşı sonrasında CHP iktidarının uyguladığı Varlık Vergisi ve Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu'nun toplumsal ve siyasi yansımalarını, bu düzenlemelerin neden muhalefetin doğuşuna zemin hazırladığını analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Varlık Vergisi kent burjuvazisini küstürmüş, Toprak Reformu ise parti içindeki toprak ağası milletvekillerinin tepkisini çekerek 'Dörtlü Takrir' sürecini tetiklemiştir.
Alıştırma 2myders hazırladı
1946 ve 1950 seçim yasaları arasındaki temel farkları listeleyerek, 1950'deki 'Kansız Devrim'in gerçekleşmesinde yargı denetimi ve seçim sistemindeki değişikliklerin rolünü açıklayınız.
Yanıt / ipucu
1950'de gizli oy-açık tasnif ve YSK denetimi gelmiş; liste usulü çoğunluk sistemi DP'nin büyük farkla kazanmasını sağlamıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Menderes döneminde tarımda makineleşme ve altyapı yatırımlarının ekonomik büyümeye olan etkisini, 1950'li yılların ikinci yarısında yaşanan ekonomik darboğazın nedenleriyle karşılaştırarak değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Makineleşme ilk yıllarda bolluk getirmiş ancak dış ticaret açığı ve döviz krizi 1958'de IMF ile ilk stand-by anlaşmasına yol açmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
6-7 Eylül Olayları, Tahkikat Komisyonu ve Vatan Cephesi gibi gelişmelerin DP iktidarının son dönemindeki siyasi kutuplaşmaya etkilerini, demokratikleşme ve otoriterleşme ekseninde tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bu olaylar muhalefetin baskılanmasına ve toplumsal gerilimin tırmanarak 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesine giden süreci hızlandırmasına neden olmuştur.