Ünite 6: İşletmelerde Üretim ve Pazarlama — Önemli Kavramlar

Sipariş temeline dayalı, kişilere bağlı olan, teknik araç ve makinelerin çok az yer aldığı, küçük ölçekli üretim sistemidir. Örneğin, tek bir usta tarafından sipariş üzerine tamamen el emeğiyle yapılan özel bir ahşap oymacılığı bu sisteme örnektir.

Üretimin bağımsız işçilerce, girişimcilerin sağladığı hammadde ve araçlarla kendi işyerlerinde veya evlerinde yapıldığı üretim sistemidir. Örneğin, evde dokuma tezgahı olan ailelere iplik verilerek halı ürettirilmesi bu sisteme girer.

Üretimin el işçiliğine dayalı olarak evlerde değil bağımsız işyerlerinde, geniş alıcı kitlelerinin genel istekleri dikkate alınarak yürütüldüğü sistemdir. Örneğin, takı ve hediyelik eşya üretiminin yapıldığı küçük atölyeler bu kapsamdadır.

Büyük fabrika binalarında, makinelerin ağırlıkta olduğu, stoklu çalışma esasına dayanan ve kitlesel üretim yapan gelişmiş sistemdir. Örneğin, büyük bir otomotiv fabrikasında bant üzerinde yapılan seri üretim fabrikasyon sistemidir.

Hammaddelerden ayrıştırma vasıtasıyla değişik ürünlerin elde edildiği üretim biçimidir. Örneğin, ham petrolden benzin, gaz yağı ve motorin gibi çeşitli petrol ürünlerinin elde edilmesi analitik üretimdir.

Çeşitli hammaddelerin bir araya getirilerek yeni ürünlere dönüştürüldüğü üretim biçimidir. Örneğin, farklı metallerin birleştirilmesiyle alaşımlı çelik veya bronz üretilmesi sentetik üretime örnektir.

Standartlaştırılmış ürünlerin üretilmesi amacıyla özel makinelerle kesintisiz olarak ve birbirine bağımlı iş merkezlerinden oluşan bir hat üzerinde yapılan üretimdir. Örneğin, şişeleme fabrikalarında hat boyunca yapılan kesintisiz üretim akıcı üretimdir.

En az maliyetle tüketici değerini en üste çıkarmayı, her türlü israfı ve stok bulundurmayı ortadan kaldırmayı amaçlayan üretim yaklaşımıdır. Örneğin, bir otomobil fabrikasında gereksiz stok ve bekleme sürelerinin sıfırlanması yalın üretimdir.

İşe değer katmayan atıkların yok edilmesi ve malzemelerin gerektiği yer ve zamanda çek sistemine dayalı olarak üretilmesini sağlayan envanter ve üretim yöntemidir. Örneğin, montaj hattına parçaların tam ihtiyaç duyulduğu anda ulaştırılmasıdır.

Üretimden tüketime kadar ürünlerin akışını kolaylaştıran, tedarikçilerden satış sonrası müşteri ilişkilerine kadar çok geniş bir alanı kapsayan işlemler bütünedir. Örneğin, bir gıda firmasının hammadde tedarikinden tüketici şikayetlerinin yönetilmesine kadar tüm süreçleri kapsamasıdır.

Ticari amaçlı ürün ya da hizmetleri yeniden satmak veya başka bir ürün üretiminde kullanmak üzere satın alan müşterilerdir. Örneğin, Migros'un satmak amacıyla Eti Gıda'dan bisküvi tedarik etmesi durumunda Migros ticari müşteridir.

Tüketicilerin ucuz olan, fazla düşünmeden ve planlama yapmadan, ihtiyaç duyulduğunda hemen alabilmek istediği ürünlerdir. Örneğin, tuz, şeker ve dergi gibi ürünler kolayda ürünlerdir.

Belirli bir tüketici kümesinin özel isteklerine hitap eden, alıcıların elde etmek için zaman ve para harcadığı, marka sadakati yüksek ürünlerdir. Örneğin, pahalı spor arabalar veya özel tasarım kıyafetler özellikli ürünlerdir.

Elektronik ticaretin gelişmesiyle birlikte dağıtım kanalında yer alan bir ya da birkaç aracı basamağın ortadan kaldırılmasıdır. Örneğin, bir giyim üreticisinin toptancı ve bayileri aradan çıkararak internet üzerinden doğrudan tüketiciye satış yapmasıdır.

Bir kurum, marka veya ürünün kitle iletişim araçları kullanılarak kamuoyuna tanıtılmasını sağlayan ve temel özelliği bedelsiz ve güven yaratma odaklı olan iletişim çabasıdır. Örneğin, bir şirketin sosyal sorumluluk projelerinin haber bültenlerinde yer alması halkla ilişkilerdir.