Ünite 5: Yönetim Destek Konuları

Dozer Kabin Tasarımında Tasarlanabilen Kriterler Örneği

ELD kapsamında tasarlanacak bir iş dozeri operatörünün rahat çalışabilmesi için çalışma kabininin iç sıcaklığı, aydınlatması ve gösterge konumu üretim aşamasında önceden planlanabilir ve bu nedenle 'tasarlanabilen kriterler' sınıfına girer.

-40 Derece ve Çöl İklimi Operasyonları

Uzun ömür devirli iş makineleri -40 derecedeki çok soğuk karlı yollarda veya çöl iklimindeki aşırı sıcak şantiyelerde kullanılabilir; bu tür koşullar üretim aşamasında tam olarak bilinemediği için 'tasarım dışındaki kriterler' olarak adlandırılır.

Caterpillar Dozer ve Atak Helikopteri Misyon Tanımları

Caterpillar dozer operatörü, M1 Tank şoförü veya Atak helikopteri pilotu gibi spesifik bir alanda sadece tek bir sistemle sınırlı misyon tanımlarına sahip çalışanlar dedike iş gücü sınıfına örnek oluşturur.

Çoklu Misyon Taşıyan Operatörler

Sadece tek bir makineyi kullanmakla kalmayıp, örneğin Caterpillar dozer operatörünün aynı zamanda kreyn (vinç) kullanma sorumluluğu da taşıması durumunda, çalışan sistem bünyesinde birden fazla misyon taşıyan grup içinde yer alır.

Anahtar Kavramlar

Entegre Lojistik Destek (ELD)Üretilen bir sistemin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve bakımlı bir sisteme sahip olunması amacıyla insan kaynakları, bilgi teknolojileri, yazılım ve finans gibi tüm destek unsurlarını bütünleşik olarak ele alan yönetim yaklaşımıdır.

İnsan-Makine ArayüzüSistemi oluşturan insan ile makine arasındaki fiziksel, görsel ve sesli etkileşim noktalarıdır. ELD süreçlerinde görevin başarılması için bu arayüzlerin iş güvenliği ve ergonomi önceliklendirilerek tasarlanması gerekir.

Dedike ÇalışanSistemin ait olduğu şirketin kadrolu ve bordrolu çalışanıdır. Örneğin, doğrudan şirkete bağlı olarak görev yapan bir imalat hattı işçisi bu kapsamda değerlendirilir.

Taşeron ÇalışanDoğrudan şirketin bünyesinde çalışmalarına ve sadece aynı şirkete hizmet vermelerine rağmen, özlük hakları ve idari sorumlulukları dış kaynak hizmeti veren başka bir şirket tarafından karşılanan çalışanlardır.

Yarı Zamanlı Çalışan (Sözleşmeli Personel)Sektör jargonunda sözleşmeli personel olarak anılan, çalışma saatleri diğer çalışanlara göre esnek olan ve haftada iki gün gibi belirli zaman aralıklarıyla hizmet veren çalışanlardır.

Antropometriİnsan vücudunu ölçme bilimi olup, sistem tasarımında insan-makine arayüzünün oluşturulmasında kullanılır. Bu bilim dalı sayesinde bir sistem kullanıcısı için gereken minimum alan veya hacim bilimsel verilere göre tespit edilir.

KontrollerSistemi kullanan operatörün sistemi yönlendirirken veya çalıştırırken ihtiyaç duyduğu cihaz, alet ve kumanda gereçlerinin tümüdür.

GöstergelerKontrol cihazlarının operatöre sistemin kullanımı esnasında veri sağlayan veya geri bildirimde bulunan sesli, görsel veya karma nitelikteki uyarı ve bilgi araçlarıdır.

Tasarlanabilen Çevre KriterleriSistemin tasarım aşamasında iç sıcaklık ve aydınlatma gibi çalışma kabini koşullarının önceden belirlenebildiği çevre kriterleridir; örneğin bir iş dozerinin kabin içi ısıtma sisteminin tasarlanması.

Tasarım Dışındaki Çevre KriterleriKar, yağmur, toz ve aşırı soğuk/sıcak gibi uzun ömürlü sistemlerin farklı coğrafyalarda karşılaşabileceği ancak üretim aşamasında kesin süre ve koşulları öngörülemeyen iklimsel kriterlerdir.

Satın Alma Uzmanlığı (SAU)Spesifik bir uygulama için yazılım geliştirmek üzere gereken ihtiyaçları detaylı olarak sağlamayı amaçlayan ve bu bilgileri sözleşme eki veya doküman haline getiren uzmanlık alanıdır.

Yazılım Geliştirme DöngüsüSatın alma uzmanlığı ihtiyaçlarını karşılamak üzere fonksiyonel boyut, tahsis boyutu ve üretim boyutu aşamalarından adım adım ilerleyen sıralı bir üretim döngüsüdür.

Yazılım GüvenilirliğiBir yazılımın ihtiyaç duyulduğunda kendisinden beklenen fonksiyonel işlemleri hatasız ve sorunsuz bir şekilde yerine getirmesini ifade eden özelliktir.

Bilgisayar Kaynakları Entegre Destek DokümanıTüm yazılım süreçleri için üreticiler tarafından hazırlanan ve tüm yazılım destek süreçlerinin farklı boyutlarının detaylarını kapsayan tek bir temel dokümandır.

Ömür Devri MaliyetiBir sistemin konsept aşamasından başlayarak tasarımı, üretimi, kullanımı ve en son aşamada elden çıkarılmasına kadar geçen süreçte oluşan toplam maliyetlerin tamamıdır.

ARGE MaliyetiSistemin her anlamda daha iyi bir seviyeye gelmesi için yapılan teknolojik ve idari geliştirmelerde oluşan maliyetlerdir.

Operasyon ve Destek MaliyetleriSistemin kullanım ömrü boyunca doğrudan (personel, yedek parça, bakım) ve dolaylı nedenlerle ortaya çıkan, sistemin sahibinin katlanmak zorunda olduğu en yüksek maliyet kalemidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Destek Görevi Adam/Saat Hesaplama Formülü

Metinde belirtilen formüle göre destek görevi başına adam saat (AS/DG); görev sıklığı (GS), görev zamanı (GT) ve görev sayısının (S) birbirine oranı ve çarpımıyla [G/S x G/T x S] hesaplanmaktadır.

Yazılımların Fiziksel Doğası

Donanımların aksine yazılımlar fiziksel olarak bozulmazlar ve teslim alınmalarını müteakip donanımlarda olduğu gibi sürekli fiziksel bakım yapılması gibi destek süreçlerini gerektirmezler; ancak bilgisayarlara verilen talimatlar bütünü olarak hayati önem taşırlar.

Yazılım Geliştirme Süreçlerinin Üç Boyutu

Yazılım geliştirme planlaması; yazılımın son halinden beklenen fonksiyonların gerçekleştirilmesini içeren fonksiyonel boyut, görevlerin sistem bileşenlerine dağıtıldığı tahsis boyutu ve müşteriye teslim edilecek hali ifade eden üretim boyutu olmak üzere üç jenerik zorluğa sahiptir.

Bilgisayar Kaynakları Entegre Destek Dokümanı

ELD sürecinin üreticileri tarafından tüm yazılım süreçleri için hazırlanan bu tek doküman, sistemin operasyonel desteğinin nasıl yapılacağını ve tüm destek ihtiyaç planlamalarının detaylarını içeren temel bir kaynaktır.

Ömür Devri Süreçlerinin Başlangıç ve Bitişi

Bir sistemin ömür devri, konsept aşamasıyla yani ihtiyacın belirlenmesi ile başlar; değerleme, tasarım, üretim ve kullanım aşamalarının ardından sistemin elden çıkarılması ile son bulur.

Maliyetlerin Dağılımı ve Radikal Kararlar

Tecrübeler en yüksek maliyetin sistemin kullanım esnasında oluştuğunu göstermesine rağmen, maliyet ile ilgili radikal kararların büyük çoğunluğu fiili süreçlerin başlamasından önceki tedarik öncesi dönemde alınır.

Japon Ticari Otomobilleri ve Antropometri

Japonya’da üretilen birçok küçük ticari otomobil, Avrupa ve ABD'de üretilenlere göre daha küçük hacimli şoför mahalline sahiptir; bu durum tasarımda antropometri biliminin etkin olarak kullanıldığını gösterir.

Araba Satın Alma ve ELD Tedarik Mantığı

Bilinçli bir müşteri araba satın alırken sadece en düşük etiket fiyatını seçmez; aynı zamanda aracın gelecek kullanım ve bakım maliyetlerini dikkate alır ki bu yapı ELD sistem tedariki mantığı ile bire bir örtüşmektedir.

Sınavda Dikkat Et

İnsan-makine arayüzlerinin önceliğinde ilk sırayı sistemin durmasına veya iş güvenliği tehdidi oluşturmasına neden olabilecek konuların aldığını unutmayın; bu tarz önceliklendirme soruları sınavda sıklıkla gelir.
Çevre kriterlerinin 'tasarlanabilen', 'tasarım dışındaki' ve 'sistemden kaynaklanan' olmak üzere üç gruba ayrıldığını iyi ezberleyin; örnek eşleştirme sorularında bu sınıflandırma hayat kurtarır.
Antropometrinin insan vücudunu ölçme bilimi olduğunu ve minimum alan/hacim hesaplamalarında kullanıldığını karıştırmayın.
Dedike, taşeron ve yarı zamanlı (sözleşmeli) çalışanların tanımlarını ve aralarındaki özlük hakkı farklarını iyi kavrayın; kavram yanılgısı soruları bu alandan gelmektedir.
Yazılımların donanımlardan farklı olarak fiziksel olarak bozulmadığını ve sürekli fiziksel bakım gerektirmediğini ancak lojistik destek faaliyetlerinde vazgeçilmez olduğunu unutmayın.
Yazılım geliştirme döngüsünün 'fonksiyonel', 'tahsis' ve 'üretim' olmak üzere 3 jenerik zorluğu olduğunu ve sırayla ilerlediğini unutmayın.
Ömür devri maliyetlerinde en yüksek maliyetin 'kullanım aşamasında' oluştuğunu, ancak radikal maliyet kararlarının 'tedarik öncesi dönemde' alındığını kesinlikle karıştırmayın.