Ünite 6: Çalışma Psikolojisi ve Endüstri İlişkilerinin Doğası — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Sınavlarda Frederick W. Taylor'ın 'Bilimsel Yönetimin Prensipleri' kitabı, zaman-hareket çalışmaları ve 'soldiering' kavramı sıkça sorulur; karıştırmamak için iyi ezberleyin.
Hawthorne etkisinin ne anlama geldiğini (gözlem altında davranış değiştirme/ilgi görme) dikkatli okuyun; fiziksel manipülasyonlarla karıştırmayın.
Meyer ve Allen’ın üç boyutlu örgüte bağlılık modelindeki 'duygusal', 'devamlılık' ve 'normatif' bağlılık türlerinin anahtar kelimelerini (isteyerek, mecburiyetten, ahlaki görev) kesinlikle bilin.
Tekilcilik ve çoğulculuk yaklaşımlarının temel ayrımlarına dikkat edin; tekilcilik ortak çıkarı savunurken çoğulculuk çatışmanın kaçınılmazlığını kabul eder.
Türkiye'deki işgücü istatistiklerinde kayıt dışı istihdam oranının ve kadınların işgücüne katılım oranının düşüklüğüne dair rakamsal ve oransal bilgileri gözden geçirin.
Yüksek performanslı iş sistemlerinin unsurları (iş güvencesi, seçici alım, eğitim vb.) ile kıdeme dayalı ücretlendirmenin bu sistemde yer almadığını unutmayın.
İş tatmini ile ücret miktarı arasında direkt bir doğru orantı olmadığını, önemli olanın ücretin 'adil' olması olduğunu vurgulayan sorulara dikkat edin.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Soldiering (Kaytarmak)Zaman ve Hareket ÇalışmasıTherbligsHawthorne EtkisiTeori X ve Teori YAlan KuramıSosyo-Teknik Sistemler KuramıBeşeri Sermaye (Human Capital)Psikolojik SermayeÖrgütsel Adalet AlgısıEksik İstihdam (Underemployment)Yüksek Performanslı İş Sistemiİş TatminiÖrgütsel Vatandaşlık DavranışıDuygusal BağlılıkDevamlılık BağlılığıNormatif Bağlılıkİş StresiRol ÇatışmasıTükenmişlik (Burnout)Tekilcilik Yaklaşımı (Unitarist Approach)Çoğulculuk Yaklaşımı (Pluralist Approach)
Önemli Olaylar / Örnekler
James Kay-Shuttleworth’un 1832 Manchester Çalışması
Frederick W. Taylor ve Midvale Çelik İşletmesi
Charlie Chaplin’in 'Modern Zamanlar' Filmi (1936)
Western Electric Şirketi Hawthorne Fabrikası
Trist ve Bamforth’un Sosyo-Teknik Sistemler Çalışması (1951)
Volvo Fabrikası Kendini Yöneten Takımlar Deneyi
ABD'de İşlerin Yurtdışına Kaydırılması (2010)
Türkiye İşgücü Piyasası İstatistikleri (TÜİK, 2010)
Millî Eğitim Bakanlığı ve UNICEF 'Kızlarımızı Okula Gönderelim' Programı
Erdoğan ve Bauer (2009) Fazla Kalifiye Çalışanlar Araştırması
Costco ve Sam’s Club Şirket Performansları Karşılaştırması (2003)
Spector ve Arkadaşları (2002) Kültürlerarası İş Tatmini Araştırması
Narayanan, Menon ve Spector (1999) Stres Kaynakları Araştırması
