Ünite 8: Ölüm ve Ölmek Üzere Olan Yaşlı Bakımı — Önemli Kavramlar

Bireyin yaşamının son günlerini veya aylarını kapsayan, geri dönüşümsüz ve tedavi edilemeyen hastalık evresidir. Bu dönemde hastanın fiziksel bakımı kadar psikolojik ve manevi desteğe olan ihtiyacı da en üst düzeye ulaşır.

Yaşamı tehdit eden hastalıklara sahip bireylerin ve ailelerinin, başta ağrı olmak üzere tüm fiziksel, psikososyal ve manevi sorunlarının erken tespiti ve tedavisiyle yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen destekleyici bakım türüdür.

Yaşamının son dönemindeki (genellikle 6 aydan az süresi kalmış) hastalara ev ortamında veya özel merkezlerde 24 saat kesintisiz tıbbi, psikolojik ve sosyal destek sunan, yaşam kalitesini maksimize etmeyi amaçlayan bakım felsefesi ve kurumudur.

Bireyin solunumunun, kan basıncının ve vücut sıcaklığının normal olmasına rağmen; bilme, öğrenme, anlama ve yargılama gibi tüm üst düzey bilişsel işlevlerinin geri dönüşümsüz olarak kaybedilmesi durumudur.

Solunum ve dolaşım gibi hayati fonksiyonları kontrol eden beyin sapının işlevlerini tamamen kaybetmesi durumudur; beynin üst bölgelerinde hafif elektriksel aktivite olsa dahi birey tıbben ölü kabul edilir.

Özellikle adli vakalarda, cesedin baş, göğüs ve karın boşluklarının açılarak incelenmesi yoluyla gerçek ölüm nedeninin tespiti amacıyla yapılan tıbbi ve yasal işlem sürecidir.

Hastalığı tamamen ortadan kaldırmayı, iyileştirmeyi ve hastayı eski sağlığına kavuşturmayı amaçlayan aktif tıbbi tedavi yaklaşımıdır.

Bir hastalığın ortaya çıkmasından, klinik belirtiler vermesinden veya gelişim göstermesinden önceki dönemi ifade eden tıbbi terimdir.

Terminal dönemdeki hastalarda sıklıkla görülen, besinlerin ağızdan mideye geçişi sırasında yaşanan yutma güçlüğü ve yutma engelidir.

Terminal dönemde kas tonusunun ve sfinkter kontrolünün kaybolması neticesinde ortaya çıkan, idrar veya dışkıyı tutamama durumudur.

Dolaşım yetmezliği ve doku oksijenlenmesinin azalması nedeniyle, özellikle el ve ayak parmaklarında, dudaklarda ve ciltte görülen morarma durumudur.

Ölümü çok yaklaşan hastaların solunum yollarında biriken sekresyonları temizleyememesi nedeniyle nefes alıp verirken çıkardıkları gürültülü ve karakteristik sestir.