Ünite 7: Serebrovasküler Hastalık ve Bakımı — Önemli Kavramlar

Travma dışı bir nedenle beynin bir bölümüne olan kan akımının yavaşlaması ya da durması sonucu gelişen, 24 saatten uzun süren nörolojik semptomlarla karakterize beyin hasarı tablosudur.

Beyindeki kan akımının geçici olarak kesilmesiyle oluşan, belirtileri 24 saatten kısa süren ve gelecekteki kalıcı bir inmenin en önemli habercisi olan bölgesel nörolojik defisittir.

Aterosklerotik değişiklikler nedeniyle daralmış veya sertleşmiş bir serebral damarın yerinde pıhtı oluşumuyla tıkanması sonucu gelişen en yaygın iskemik inme tipidir.

Kalp içi boşluklardan veya boyundaki karotis arterlerden kopan bir pıhtının kan yoluyla beyne ulaşarak daha küçük bir damarı aniden tıkaması durumudur.

Yetişkinlerde damar duvarlarında hasar ve zayıflamaya yol açarak hemorajik SVH (beyin kanaması) gelişmesine neden olan en önemli değiştirilebilir risk faktörüdür.

Beyindeki motor merkezlerin hasar görmesi sonucu vücudun etkilenen beyin bölgesinin karşı tarafındaki yarısında meydana gelen istemli hareket kaybı ve tam felç durumudur.

Vücudun bir tarafındaki kaslarda ortaya çıkan hafif güçsüzlük, kısmi felç veya kas kuvveti kaybı tablosudur.

Üst motor nöron hasarı sonrasında gelişen, kas gerilmesine karşı gösterilen dirençte ve kas tonusunda hıza bağımlı olarak ortaya çıkan aşırı artış ve katılık durumudur.

Kas ve eklemleri destekleyen dokuların fibrozisi ve kısalması sonucu oluşan, pasif gerilmeye karşı yüksek direnç gösteren ve eklemin sabit kalmasına yol açan ağrılı komplikasyondur.

Kişinin motor ve duyusal bir felci veya anlama sorunu olmaksızın, önceden öğrendiği amaçlı motor hareketleri ve becerileri komutla planlayıp uygulayamaması durumudur.

Kişinin vücudunun felçli olan tarafını veya o taraftaki çevresel uyaranları algılayamaması, yok sayması ve ihmal etmesiyle karakterize algısal bozukluktur.

SVH sonrasında beynin konuşma merkezlerinin hasar görmesiyle ortaya çıkan, konuşulan dili anlama, konuşma, okuma ve yazma becerilerinde azalma veya tam kayıp durumudur.

Merkezi sinir sistemi hasarına bağlı olarak konuşmayı sağlayan kasların motor kontrolünün bozulması sonucu ortaya çıkan, telaffuz ve anlaşılabilirlik kusuruyla giden motor konuşma bozukluğudur.

Yutma refleksinin bozulması veya yutma kaslarının felci nedeniyle yiyecek ve sıvıları yutmada güçlük çekilmesi durumudur; aspirasyon pnömonisinin en büyük nedenidir.