← Ünite 3
Bilişim Hukuku

Ünite 3: Türkiye’de Kişisel Verilerin Korunması

108 Sayılı Avrupa Konseyi Sözleşmesi
Türkiye, kişisel verilerin korunmasına yönelik temel ilkeleri barındıran Avrupa Konseyi Kişisel Verilerin Korunması Sözleşmesi'ni 28 Ocak 1981 tarihinde imzalamıştır. Ancak onay süreci tamamlanmadığı için Türkiye, bu sözleşmeyi imzalayıp onaylamayan tek Avrupa Konseyi üyesi devlet konumunda uzun süre kalmıştır.
2010 Anayasa Değişikliği
2010 yılında yapılan Anayasa referandumu ve değişiklikleri ile Anayasa'nın 20. maddesine eklenen fıkra sayesinde kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı Türkiye'de ilk kez açıkça anayasal bir hak statüsü kazanmıştır.
AB 95/46/AT Sayılı Yönerge
Türkiye'de 2016 yılında yasalaşan Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun (KVKK) hazırlanması aşamasında, Avrupa Birliği'nin veri koruma alanındaki genel çerçevesini çizen 95/46/AT sayılı Yönergesi temel referans kaynağı olarak kullanılmıştır.
Elektronik Haberleşmede İki Yıllık Saklama Süresi
Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında sunulan hizmetlere ilişkin olarak; soruşturma, inceleme, denetleme veya uyuşmazlığa konu olan kişisel verilere ve ilişkili sistemlere yapılan erişim kayıtlarının iki yıl boyunca saklanması zorunludur.

Anahtar Kavramlar

Çerez (Cookie)Kullanıcı bir internet sitesini ziyaret ettiğinde bağlantı kurduğu cihazın sabit diskine kaydedilen ve ziyaret edilen siteler gibi bazı bilgileri saklayan bir tür tanımlama dosyasıdır.
Ticari Elektronik İletiTelefon, arama, SMS veya e-posta gibi elektronik iletişim araçları kullanılarak alıcılara reklam, pazarlama, promosyon veya tanıtım amacıyla gönderilen iletilerdir.
Özel Nitelikli (Hassas) Kişisel VeriKişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, dini, mezhebi, kılık-kıyafeti, dernek/vakıf/sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkumiyeti ve biyometrik verileri gibi, ifşa edildiğinde ayrımcılığa yol açabilecek yüksek riskli verilerdir.
AlenileştirmeKişisel verilerin, ilgili kişinin kendisi tarafından herkesin bilgisine sunulması veya kamunun erişimine açık hale getirilmesidir. Örneğin, bir kişinin kartvizitine telefon numarasını yazması bu kapsamdadır.
Dizayn Aracılığıyla Gizlilik (Privacy by Design)Bilişim sistemleri, teknolojiler veya hizmetler henüz geliştirilme ve tasarım aşamasındayken, özel yaşamın gizliliğini ve veri koruma ilkelerini merkeze alan teknik yaklaşımın benimsenmesidir.
Varsayılanlar Aracılığıyla Gizlilik (Privacy by Default)Bir kullanıcının internet üzerinden bir hizmet veya ürünü kullanmaya başladığı anda, sistem tarafından otomatik olarak en güçlü ve en güvenli gizlilik ayarlarının uygulanması prensibidir.
Veri SorumlusuKişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişidir.
Unutulma HakkıKişilerin internet arama motorlarında kendileriyle ilgili çıkan eksik, geçersiz, ilgisiz veya geçerliliğini yitirmiş bilgilerin veya bağlantıların arama sonuçlarından kaldırılmasını talep etme hakkıdır.
Açık RızaBelirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan, kişinin kendi verilerinin işlenmesine izin verdiğini gösteren rıza beyanıdır.
Veri Sorumluları Sicili (VERBİS)Kişisel verileri işleyen veri sorumlularının kategorik bazda veri işleme faaliyetlerini kaydetmek zorunda oldukları, Kurul denetiminde kamuya açık olarak tutulan sicildir.

Diğer Önemli Bilgiler

Mario Costeja Gonzalez Davası

İspanyol vatandaş Mario Costeja Gonzalez'in, 16 yıl önceki borç ödeme ilanı haberlerinin Google arama sonuçlarında çıkmaya devam etmesi üzerine açtığı dava, Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın 'unutulma hakkı' kararını vermesini sağlamıştır.

Anayasa Mahkemesi'nin TÜİK Kararı

Anayasa Mahkemesi, 20 Mart 2008 tarihli kararıyla (E.2006/167, K.2008/86), Türkiye İstatistik Kanunu'nun bireyleri sınırsız şekilde veri vermeye zorlayan ve idari para cezası öngören hükümlerini, özel hayatın gizliliğine aykırı bularak iptal etmiştir.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu Üye Yapısı

Kişisel Verileri Koruma Kurulu toplam 9 üyeden oluşmaktadır. Kanun uyarınca bu üyelerin 5'i Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından, kalan 4'ü ise doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilerek göreve getirilir.

Sınavda Dikkat Et

  • Anayasa'nın 20. maddesine 2010 yılında yapılan eklemeyle kişisel verilerin korunmasının doğrudan anayasal bir hak haline geldiğini unutmayın; sınavda bu tarih ve madde sıklıkla sorulur.
  • TCK'deki ceza sürelerine dikkat edin: Hukuka aykırı kaydetme suçu için 1-3 yıl, verileri yayma veya ele geçirme suçu için ise 2-4 yıl hapis cezası öngörülmüştür.
  • Elektronik Ticaret Kanunu'nda esnaf ve tacirlerin ticari iletiler için önceden onay alma zorunluluğundan muaf tutulduğunu (istisna olduğunu) mutlaka aklınızda bulundurun.
  • Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 9 üyeli yapısını ve bu üyelerin 5'inin TBMM, 4'ünün Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini ezberleyin; kurumlar arası üye dağılımı önemli bir sınav sorusudur.
  • Sağlık ve cinsel hayat dışındaki hassas verilerin kanunlarda öngörülen hallerde açık rızasız işlenebildiğini, ancak sağlık ve cinsel hayat verilerinin sadece sır saklama yükümlülüğü altındaki kişilerce belirli amaçlarla işlenebildiğini unutmayın.