Ünite 6: İlk Yardım Uygulamaları ve Temel Yaşam Desteği — Önemli Kavramlar

Sağlık ekipleri gelene kadar, tıbbi araç gereç olmaksızın mevcut imkânlarla hayatı kurtarmak veya durumun kötüleşmesini önlemek için yapılan ilaçsız uygulamalardır. Örneğin, doğada yaralanan bir arkadaşa sargı beziyle müdahale etmek.

Solunumu veya kalbi durmuş kişiye, yaşamı sürdürmek amacıyla yapılan kalp masajı ve suni solunum uygulamalarıdır. Kalp masajı ile kanın hayati organlara gitmesi hedeflenir.

Kalp durması sonrası normal solunumu sağlamak için yapılan, göğüs kompresyonu ve suni solunumu içeren acil hayat kurtarma tekniğidir. 30 kalp masajına 2 suni solunum şeklinde uygulanır.

Hava yolunun tam tıkandığı durumlarda, diyaframa kuvvetli bası uygulayarak yabancı cismin dışarı atılmasını sağlayan yöntemdir. Bilinci açık kişide arkadan kavrayarak uygulanır.

Kanamanın durdurulamadığı durumlarda, uzvun üst kısmına geniş bir sargı ile yapılan son çare kanama durdurma yöntemidir. 15-20 dakikada bir gevşetilmelidir.

Kalp-damar sisteminin yaşamsal organlara yeterli kan ve oksijen sağlayamaması sonucu oluşan akut dolaşım yetmezliğidir. Belirtileri arasında soğuk cilt ve hızlı nabız bulunur.

Şoktaki hastaya uygulanan, sırtüstü yatırıp bacakların 30 cm yukarı kaldırıldığı pozisyondur. Kanın hayati organlara gitmesini destekler.

Kemiğin bütünlüğünün bozulmasıdır. Kapalı veya açık olabilir; bölge hareket ettirilmeden bir alt ve üst eklemi kapsayacak şekilde sabitlenmelidir.

Eklem yüzeylerinin kalıcı olarak ayrılmasıdır. Yerine oturtulmaya çalışılmamalı, bulunduğu pozisyonda sabitlenmelidir.

Eklemlerin ani hareketle geçici olarak ayrılmasıdır. Bağlarda gerilme veya kopma olur; bandajla sabitlenip yukarı kaldırılmalıdır.

Kalp atımlarıyla uyumlu, açık kırmızı renkte ve fışkırır tarzda olan kanamadır. En tehlikeli kanama türüdür, acil bası gerektirir.

Küçük kabarcıklar veya yüzeysel sızıntı şeklinde görülen kanamadır. Genellikle basit bir pansumanla durdurulabilir.

Daha koyu renkli ve sızıntı şeklinde olan kanamadır. Atardamar kanamasına göre daha yavaştır.

Solunumun değerlendirilmesi için kullanılan yöntemdir. İlk yardımcı yüzünü hastanın ağzına yaklaştırarak göğüs hareketine bakar, nefes sesini dinler ve soluğu yanağında hisseder.

İlk yardımda müdahale öncelik sırasıdır. Önce dolaşım (nabız), sonra hava yolu açıklığı, en son solunum değerlendirilir.

Bilinci kapalı ancak solunumu ve nabzı olan kişiye, solunum yolunu açık tutmak ve kusma riskini azaltmak için verilen yan yatış pozisyonudur.

Merkezi sinir sistemini etkileyen zehir türüdür. Akrep ve bazı yılan sokmalarında görülür, kas spazmları ve solunum sıkıntısına yol açar.

Hücre yapısını bozarak doku nekrozuna (ölümüne) yol açan zehir türüdür. Bazı egzotik akrep türlerinde bulunur.

Kenenin deriye baş kısmını gömerek tutunmasıdır. Çıkarılırken ezilmemeli, cımbızla baş kısmından tutularak tek parça halinde çekilmelidir.

Vücudun farklı bölgelerinde sargı veya askı olarak kullanılabilen çok amaçlı bezdir. Kol askısı yapımında sıkça kullanılır.

Yara yerinin temizlenmesi ve enfeksiyon riskinin azaltılması için kullanılan (batikon gibi) sıvılardır.

Hava yolu tıkanıklığı gibi durumlarda oksijensizlikten dolayı cildin morarması durumudur.

Kırık veya çıkık tespiti için kullanılan tahta, karton veya rulo gibi sert destek malzemeleridir.

2. derece yanıklarda görülen, içi su dolu deri kabarcıklarıdır. Patlatılmamalıdır.

Hayvan ısırıkları sonucu bulaşabilen ciddi bir hastalıktır. Isırılan bölgenin sabunlu suyla yıkanması ilk müdahaledir.