Ünite 3: Yangın Söndürme Madde ve Malzemeleri — Önemli Kavramlar

Herhangi bir yangını kontrol altına almak, yayılmasını önlemek veya tamamen söndürmek amacıyla kullanılan, yanıcı maddenin türüne göre seçilen her türlü kimyasal veya fiziksel gereçtir.

Suyun yüksek ısı kapasitesi sayesinde temas ettiği yanan cismin ısısını emerek sıcaklığını yanma noktasının altına düşürmesi ve yangını söndürmesidir.

Yanan bölgede yeterli miktarda su buharı (stim) oluşturarak oksijen içeren havayı ortamdan uzaklaştırma ve ateşi oksijensiz bırakma tekniğidir.

Birbiriyle karışmayan iki sıvıdan birinin diğeri üzerinde küçük damlacıklar halinde dağılarak ince bir tabaka oluşturması ve yanmayı durdurması olayıdır; fuel-oil yangınlarında su püskürtülerek uygulanır.

Yüksek basınç altında sıvılaştırılan, püskürtüldüğünde gaz fazına geçerek ortamdaki oksijeni azaltan, elektrik iletmeyen ve hassas cihazlara zarar vermeyen boğucu bir söndürme maddesidir.

Sodyum bikarbonat veya amonyum fosfat esaslı olan, yanan maddenin yüzeyini kaplayarak oksijenle teması kesen ve zincirleme yanma reaksiyonunu kimyasal olarak kıran söndürücü tozdur.

Amonyum fosfat esaslı ABC tozlarının alevle teması sonucu eriyerek katı yüzeyler üzerinde oluşturduğu, oksijen temasını kesen camsı koruyucu tabakadır.

Alevli yangınlarda püskürtülen kuru kimyevi tozun alev ile yanıcı madde arasında bir toz bulutu oluşturarak yanıcı maddeyi alevden yayılan yüksek ısıya karşı korumasıdır.

Kuru kimyevi tozların yanan bölgedeki serbest radikallerin birbiriyle reaksiyona girmesini engelleyerek zincirleme yanma sürecini durdurması özelliğidir.

Alüminyum sülfat ile sodyum bikarbonatın kohesin bir madde eşliğinde suda çözünmesiyle oluşan, ısıya dayanıklı ve yoğun yapılı söndürücü köpük türüdür.

Hayvansal ve bitkisel protein artıklarının kimyasal yollarla hidrolize edilmesiyle elde edilen ve %3-5 oranında suyla karıştırılarak kullanılan protein esaslı köpüktür.

Sentetik deterjan bazlı formüle edilen, çok yüksek genleşme ve hızlı köpürme yeteneği sayesinde büyük hacimli depoları doldurarak söndürme sağlayan köpük türüdür.

Polar solventlerin (alkol, eter vb.) köpük örtüsünü eritmesini engellemek amacıyla protein esaslı köpüğe metal sabunları ilave edilerek hazırlanan özel köpüktür.

Florokarbon bileşikleri ile sentetik köpük sıvılarının birleşimi olan, yakıt yüzeyinde çok hızlı yayılan sulu bir film tabakası oluşturarak geri alevlenmeyi önleyen köpük türüdür.

Suyun basıncını kullanarak pervaneler yardımıyla köpük sıvısını yüksek miktarda havayla karıştıran ve 100 ila 1000 kat genleşmiş köpük üreten cihazdır.