Ünite 1: Çalışma İlişkilerine Giriş — Önemli Kavramlar
Çalışma
Bir kuruluş veya işletme bünyesinde resmi, yasal bir sözleşmeye dayalı ve genellikle parasal bir ücret karşılığında gerçekleştirilen düzenli istihdam faaliyetidir.
İş
Bir görevi yerine getirmek, bir hedefe ulaşmak veya bir değer üretmek amacıyla harcanan, hem ücretli hem de ücretsiz olabilen her türlü fiziksel ve zihinsel çabadır.
Serf
Feodal sistemde toprağa bağlı olarak yaşayan, toprağı terk etme hakkı bulunmayan ancak kölelerden farklı olarak yarı özgür sayılan tarım çalışanlarıdır.
Vassal
Feodal düzende, savaşlardaki başarıları karşılığında kendisine senyör tarafından geniş toprakların işletme imtiyazı ve yönetimi verilen bağlı kişidir.
Fief Sözleşmesi
Feodalitede senyör ile vassal arasında yapılan, karşılıklı hak, koruma ve sadakat yükümlülüklerini içeren yazılı veya sözlü bağlılık sözleşmesidir.
Angarya
Feodal dönemde serflerin veya köylülerin, feodal bey (senyör) için haftanın belirli günlerinde hiçbir ücret almadan zorunlu ve karşılıksız olarak çalışmasıdır.
Artı Değer
Sanayi toplumunda işçinin ürettiği toplam değer ile kendisine ödenen ücret arasındaki fark olup, işveren tarafından el konulan kâr ve zenginlik kaynağıdır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Fordizm
Tek tip kitlesel üretime, montaj hattına ve standart tüketim kalıplarına dayanan, istikrarlı pazarları hedefleyen geleneksel sanayi üretim modelidir.
Toyota Üretim Sistemi (Toyotizm)
Fordizmin krizine karşı geliştirilen, esnek üretime, israfın önlenmesine ve çalışanların katılımına dayanan modern post-fordist üretim modelidir.
Prekarya
Sanayi sonrası esnekleşme döneminde ortaya çıkan; düşük ücretli, güvencesiz, sosyal haklardan mahrum ve belirsiz sürelerle çalışan yeni dezavantajlı sınıftır.
İşçi
4857 sayılı İş Kanunu'na göre, bir iş sözleşmesine dayanarak herhangi bir işte ücret karşılığı çalışan gerçek kişidir.
İşveren
4857 sayılı İş Kanunu uyarınca, iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişilere yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara verilen unvandır.
İş Yeri
İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği organize birimdir.
İşveren Vekili
İşveren adına hareket eden ve işin, iş yerinin ve işletmenin yönetiminde doğrudan görev alan, yetkilendirilmiş yöneticilerdir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü)
1919 yılında kurulan, küresel düzeyde çalışma standartlarını belirleyen, işçi haklarını ve sosyal adaleti savunan üçlü yapıya sahip Birleşmiş Milletler uzmanlık kuruluşudur.
Sınır Ötesi Hizmet Sunucusu
Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında, Türkiye'de geçici nitelikte bağımsız olarak hizmet sunumu amacıyla bulunan yabancı uyruklu kişidir.
İşyeri Demokrasisi
Çalışanların işletme içindeki karar alma süreçlerine katılımını, fikirlerini özgürce beyan edebilmelerini ve yönetimde söz sahibi olmalarını savunan yaklaşımdır.