← Ünite 5

Ünite 5: Gelişim Teorileri — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Sigmund Freud'un psikoseksüel gelişim teorisindeki 'saplanma' (fiksasyon) kavramını, ünitede verilen oral dönem örneğinden yola çıkararak günlük hayattan başka bir senaryo ile açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Oral dönemde ihtiyaçları dengelenmeyen bireylerin yetişkinlikte tırnak yeme veya sigara içme gibi davranışlar sergilemesi saplanmaya örnektir; benzer şekilde anal dönemde yaşanabilecek katı tuvalet eğitimi çatışmalarının yetişkinlikte aşırı titizlik veya inatçılık olarak kendini göstermesi bu duruma örnek gösterilebilir.
  2. Alıştırma 1myders hazırladı
    Sigmund Freud'un psikoseksüel gelişim teorisindeki 'saplanma' (fiksasyon) kavramını, çocukluk dönemi yaşantıları ve yetişkinlik davranışları arasındaki ilişki bağlamında güncel bir örnek vererek tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Saplanma, bir gelişim dönemindeki ihtiyaçların karşılanmaması veya aşırı doyurulması sonucu libidinal enerjinin o aşamada takılı kalmasıdır. Örneğin, anal dönemde tuvalet eğitiminde aşırı baskıya maruz kalan bir bireyin yetişkinlikte aşırı düzenli veya cimri olması bu duruma örnek gösterilebilir.
  3. Alıştırma 2myders hazırladı
    Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramında yer alan 'özümseme' ve 'uyumsama' kavramlarını karşılaştırarak, çocuğun zihninde yeni bir bilgi oluşturma sürecini kendi cümlelerinizle özetleyiniz.
    Yanıt / ipucu
    Özümseme, çocuğun yeni karşılaştığı bir durumu mevcut zihinsel şemalarıyla açıklamasıdır. Mevcut şemalar yetersiz kaldığında ise çocuk zihinsel dengesizliği gidermek için şemalarını değiştirir veya yeni şemalar oluşturur ki buna uyumsama denir.
  4. Alıştırma 2myders hazırladı
    Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramında yer alan 'özümseme' ve 'uyumsama' kavramlarını, çocuğun yeni bir bilgiyle karşılaşma anı üzerinden birbirleriyle karşılaştırarak açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Özümseme, çocuğun yeni karşılaştığı durumu mevcut zihinsel şemalarıyla açıklamaya çalışmasıdır. Uyumsama ise mevcut şemalar yetersiz kaldığında çocuğun yeni duruma uyum sağlamak için şemalarını değiştirmesi veya yeni şemalar oluşturmasıdır.
  5. Alıştırma 3myders hazırladı
    Erik Erikson'un psikososyal gelişim kuramının ilk iki evresini (Güvene Karşı Güvensizlik ve Özerkliğe Karşı Utanç/Kuşku) çocukların sosyal çevreleriyle olan etkileşimleri açısından karşılaştırınız.
    Yanıt / ipucu
    İlk evrede bebeğin temel ihtiyaçlarının tutarlı karşılanması güven duygusunu geliştirirken; 1-3 yaş arasındaki ikinci evrede çocuğun kendi başına hareket etme ve özerklik kazanma çabası ön plana çıkar, bu da sosyal beklentilerle dengelenmelidir.
  6. Alıştırma 3myders hazırladı
    Erik Erikson'un psikososyal gelişim kuramına dayanarak, yaşamın ilk yılındaki 'Temel Güvene Karşı Güvensizlik' krizinin bir bebeğin ileriki yaşamındaki sosyal ilişkilerine olası etkilerini araştırınız.
    Yanıt / ipucu
    Bebeğin ihtiyaçlarının tutarlı ve sevgi dolu karşılanması ona dünyaya karşı güven kazandırır. Bu krizin olumlu atlatılması bireyin ilerleyen yaşlarda sağlıklı ve yakın ilişkiler kurabilmesinin temelini oluşturur.
  7. Alıştırma 4myders hazırladı
    Lawrence Kohlberg'in ahlak gelişim kuramındaki Gelenek Öncesi Düzey ile Geleneksel Düzey arasındaki temel farkları, bireyin karar alırken dayandığı gerekçeler bakımından tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Gelenek öncesi düzeyde ahlaki kararlar tamamen dışsal ceza, ödül ve kişisel çıkarlara dayanırken; geleneksel düzeyde toplumun kurallarını korumak, kanunlara uymak ve başkalarının gözünde 'iyi' olmak esas alınır.
  8. Alıştırma 4myders hazırladı
    Lawrence Kohlberg'in ahlak gelişim kuramının 'Gelenek Öncesi' ve 'Geleneksel' düzeylerini, bireylerin kurallara uym gerekçeleri açısından somut birer örnekle karşılaştırınız.
    Yanıt / ipucu
    Gelenek öncesi düzeyde birey tamamen ceza almamak veya ödül almak için kurallara uyarken; geleneksel düzeyde toplumun beklentilerini karşılamak, kanunlara uymak ve 'iyi' biri olmak ön plandadır.
  9. Alıştırma 5myders hazırladı
    David L. Gallahue'nin Motor Gelişim Modeli'ndeki 'Kum Saati' modelini inceleyerek, kalıtım ve çevre faktörlerinin çocuklardaki temel hareketlerin kazanılması üzerindeki rolünü açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Kum saati modeli, motor gelişimin sadece kalıtsal bir büyüme süreci olmadığını, aynı zamanda çevre ve erken yaşantıların etkileşimiyle şekillenen aşamalı bir süreç olduğunu gösterir.
  10. Alıştırma 5myders hazırladı
    David L. Gallahue'nin kum saati motor gelişim modelini inceleyerek, 2-7 yaş aralığındaki çocukların 'Temel Hareketler Evresi'nde edindiği becerilerin ilerideki sportif başarılara katkısını bir uygulama alanı önererek değerlendiriniz.
    Yanıt / ipucu
    Bu evrede kazanılan koşma, sıçrama ve nesne kontrolü gibi temel beceriler, ilerleyen yaşlarda karmaşık spor branşlarının ve sportif hareketlerin motor temellerini oluşturur; bu nedenle anaokulu döneminde bu becerileri destekleyen oyun parkurları tasarlanmalıdır.