Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Hukuki açıdan dar anlamda cumhuriyet ile geniş anlamda cumhuriyet kavramları arasındaki farkı açıklayarak, Türk anayasalarındaki kullanımın hangi anlamı taşıdığını gerekçesiyle yazınız.
Yanıt / ipucu
Dar anlamda cumhuriyet sadece monarşinin zıddı olup devlet başkanının seçimle belirlenmesini ifade eder. Geniş anlamda ise doğrudan demokrasiyle eşanlamlıdır. Türk anayasalarında cumhuriyetin yanında 'demokratik devlet' ilkesine de ayrıca yer verilmesi, kavramın dar anlamıyla tercih edildiğini gösterir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Üniter devlet ile federal devlet yapılarını anayasa, yasama organı ve merkezî yönetim bakımından karşılaştırarak Türkiye Cumhuriyeti'nin hukuki yapısını değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Üniter devlette tek anayasa, tek yasama organı ve merkezî hükümet bulunurken; federal devlette federe devletlerin kendi anayasaları ve parlamentoları vardır. Türkiye Cumhuriyeti, yetkilerin ulusal düzeyde toplandığı, tek anayasalı üniter bir devlettir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Atatürk milliyetçiliğinin nesnel (objektif) ve öznel (subjektif) milliyetçilik kuramları karşısındaki konumunu açıklayıp, Anayasa'daki vatandaşlık tanımıyla olan ilişkisini kurunuz.
Yanıt / ipucu
Atatürk milliyetçiliği ırk, dil ve din gibi nesnel ölçütlere değil; kader, kıvanç ve tasa ortaklığı ile birlikte yaşama iradesine dayanan öznel bir anlayıştır. Bu yaklaşım, Anayasa'daki 'Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türktür' hükmünün de temelini oluşturur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Laiklik ilkesinin temel boyutlarından biri olan din hürriyetini, 'inanç hürriyeti' ve 'ibadet hürriyeti' ayrımında mutlaklık ve sınırlanabilirlik yönünden analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
İnanç hürriyeti (dilediği inanca sahip olma veya olmama) mutlak bir özgürlüktür ve sınırlanamaz. İbadet hürriyeti ise dini gerekleri yerine getirmeyi ifade eder; başkalarına zarar vermemek kaydıyla ve Anayasa'nın 14'üncü maddesi çerçevesinde sınırlanabilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Şeklî (yatay) eşitlik ile maddî (dikey) eşitlik kavramlarını tanımlayarak, Anayasa'nın 10'uncu maddesinde yer alan pozitif ayrımcılık uygulamalarının hangi eşitlik türüne dayandığını belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Şeklî eşitlik herkese aynı kuralların birebir uygulanmasıdır. Maddî eşitlik ise haklı nedenlerle farklı durumda olan kişiye farklı kuralların uygulanmasıdır. Kadınlar, çocuklar, engelliler ve yaşlılara sağlanan pozitif ayrımcılık maddî (dikey) eşitlik ilkesine dayanır.
