← Ünite 10

Ünite 10: Sinema Hukuku — Önemli Kavramlar

Sansür
Bir düşüncenin, duygunun veya sanatsal ifadenin herhangi bir kitle iletişim aracıyla kamuya açıklanmasından önce, yetkili devlet makamları tarafından içerik yönünden denetlenmesi ve izne tabi tutulmasıdır. İfade özgürlüğünü kısıtlayan en ağır idari yöntemdir.
Öz Denetim (Oto-Kontrol)
Sinema sektörünün, devlet müdahalesi olmaksızın, kendi oluşturduğu bağımsız kurullar veya meslek örgütleri aracılığıyla filmlerin içeriklerini çocukların ve gençlerin korunması gibi amaçlarla denetlemesi sistemidir. İngiltere ve ABD'de başarıyla uygulanmaktadır.
Değerlendirme ve Sınıflandırma
Filmlerin ticari dolaşıma girmeden önce kamu düzeni, genel ahlak, küçüklerin ruh sağlığı ve insan onuruna uygunluk yönünden incelenerek, izleyici kitlesine göre uygun yaş ve içerik gruplarına ayrılması işlemidir.
Fragman
Bir sinema filminin tanıtımını, reklamını ve pazarlamasını yapmak amacıyla filmden seçilen sahnelerle oluşturulan kısa tanıtım videosudur. Fragmanlar da gösterileceği filmin yaş sınırlandırma işaretlerine uygun olmak zorundadır.
Alt Kurul
Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu'nun iş yükünü azaltmak amacıyla kurulan, bir Bakanlık temsilcisi, sektör temsilcisi ve bir psikolog olmak üzere toplam üç üyeden oluşan ve filmleri öncelikli olarak sınıflandıran kuruldur.
Animasyon Film Yapım Desteği
Süresi otuz dakikanın altında olan, ağırlıklı olarak canlandırma tekniklerinin kullanıldığı iki veya üç boyutlu sinema filmi projelerine Bakanlık tarafından sağlanan maddi yardımdır.
Ortak Yapım Desteği
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, yerli yapımcının küçük ortak olduğu uzun metrajlı sinema filmi projelerine verilen devlet desteğidir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Proje Geliştirme Desteği
Çekimlerine henüz başlanmamış uzun metrajlı sinema filmlerinin senaryo, araştırma, mekan arayışı ve bütçelendirme gibi çekim öncesi hazırlık faaliyetleri için yapımcıya verilen destektir.
Çekim Sonrası Desteği
Bakanlıktan daha önce yapım desteği almamış ancak çekimleri tamamlanmış filmlerin kurgu, ses, renk ve laboratuvar gibi teknik işlemlerini tamamlayabilmeleri için yapımcıya verilen destektir.
Yabancı Film Yapım Desteği
Bir kısmı veya tamamı Türkiye'de çekilen yabancı uzun metrajlı film, belgesel veya dizilerin Türkiye'de yaptıkları harcamaların en fazla %30'una kadar yerli ortak veya hizmet sağlayıcıya ödenen teşviktir.
Dizi ve Yabancı Filmleri Destekleme Komisyonu
Yurt dışına satışı yapılan yerli diziler ile Türkiye'de çekilecek yabancı filmlerin destek başvurularını karara bağlayan, Bakan Yardımcısı başkanlığındaki sekiz üyeli özel komisyondur.
Mülki İdare Amiri
İllerde vali, ilçelerde kaymakam olup, değerlendirme ve sınıflandırma kurallarına uymayan veya işaretleri kullanmayan sinema salonlarının gösterimlerini durdurmaya ve idari para cezası vermeye yetkili yerel otoritedir.
FSEK (Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu)
Sinema filmlerinin telif hakları, fikri mülkiyeti, yapımcı ve yönetmenlerin mali ve manevi haklarının korunmasını sağlayan 5846 sayılı temel kanundur.
PVSK (Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu)
Türkiye'de 1986 yılına kadar sinema filmlerinin ve senaryolarının polis denetimine ve iznine tabi tutulmasına yasal dayanak oluşturan 2559 sayılı kanundur.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
SVMEK (Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunu)
1986 yılında çıkarılan, sinema denetimini polisin elinden alıp Kültür Bakanlığı'na devrederek Türkiye'de sinema hukukunda sivil dönemi başlatan 3257 sayılı kanundur.