Ünite 11: Çalışma Yaşamı ve Kültürlerarası İletişim — Önemli Kavramlar

Bireyin fiziksel ve zihinsel emek üretimi sürecidir. İnsanın sadece ekonomik gelir elde etmesini değil, aynı zamanda toplumda itibar kazanmasını ve sosyalleşmesini sağlayan temel bir eylemdir.

Avcı ve toplayıcı toplumlarda kadının toplama, erkeğin ise avlanma eylemini üstlenmesiyle ortaya çıkan, cinsiyete dayalı ilk ekonomik işbölümü modelidir.

Feodal toplum düzeninde, doğduğu andan itibaren üzerinde yaşadığı toprağa ve o toprağın efendisine bağlı olan, toprakla birlikte alınıp satılabilen yarı özgür köylü sınıfıdır.

Kayan bant (montaj hattı) sistemine dayalı, üretimin ve iş adımlarının standartlaştırıldığı, işçinin makinenin bir parçası gibi konumlandırıldığı kitlesel üretim modelidir.

İş süreçlerinin bilimsel olarak analiz edilerek en küçük parçalara ayrılmasını ve işçilerin sadece kendilerine verilen spesifik, tekrarlı görevleri yaparak verimliliği maksimuma çıkarmasını hedefleyen yönetim yaklaşımıdır.

Ulaşım, kitle iletişimi ve bilgi teknolojilerindeki gelişmelerle sermayenin, malların, iş gücünün ve kültürel değerlerin dünya ölçeğinde hızla akması ve sınırların şeffaflaşması sürecidir.

Geleneksel çalışma saatleri ve mekân sınırlarının dışına çıkılarak, işin gereksinimlerine göre zamanın, mekânın ve iş sözleşmelerinin değişkenlik gösterebildiği modern çalışma modelidir.

İşin, asıl iş yerinin dışında başka bir mekânda (örneğin evde) yürütülmesi ve asıl iş yeriyle bağlantının elektronik iletişim araçları ve bilgisayar teknolojileriyle sağlanmasıdır.

İnternet ve mobil teknolojileri kullanarak işlerini zaman ve mekândan bağımsız olarak yürüten, esnek çalışma programları talep eden, yüksek eğitimli ve teknolojiye açık yeni nesil çalışan grubudur.

Osmanlı Devleti'nde zanaatkarların örgütlendiği, usta, kalfa ve çırak hiyerarşisi içinde mesleki eğitimin verildiği ve sınıf çatışmasından ziyade çıkar birliğini esas alan geleneksel üretim organizasyonudur.

Bir toplumdaki farklı güç seviyelerine sahip bireylerin aralarındaki statü ve otorite farkını ne ölçüde kabul ettiğini ve normal karşıladığını gösteren kültürel boyuttur.

Bireylerin bilinmeyen, riskli veya sonucu kestirilemeyen durumlar karşısında hissettikleri tehdit ve stres düzeyini ve bu durumları kurallarla kontrol altına alma eğilimlerini ifade eden boyuttur.

Grup içi bağların son derece güçlü olduğu, bireyin kararlarını grup (aile, aşiret, şirket) çıkarlarını gözeterek aldığı ve sadakatin ön planda tutulduğu toplumsal yapı modelidir.

Rekabetin, başarının, hırsın, maddi kazancın ve iddialı olmanın ön planda tutulduğu, toplumsal cinsiyet rollerinin belirgin şekilde ayrıştığı kültürel yapıdır.

Farklı kültürel geçmişlere, değerlere ve kodlara sahip birey ya da grupların birbirleriyle kurdukları etkileşim, anlam paylaşımı ve mesaj iletim sürecidir.