Ünite 1: Bir Bilim Dalı Olarak Siyaset — Önemli Kavramlar

Antik Yunan dünyasındaki temel siyasal, sosyal, dinî ve askerî örgütlenme modelidir. Sadece bir şehir devleti değil, yurttaşların kamusal yaşama eşit katılımını zorunlu kılan bütünsel bir yaşam alanıdır.

Antik Yunan'da polis'in kamusal, yasama, yürütme ve yargılama işlerine katılma hakkına ve ödevine sahip olan eşit statüdeki özgür yurttaşları ifade eden kavramdır.

Osmanlı devlet uygulamasında kamu düzenini korumak amacıyla devlete karşı işlenen ağır suçlar için padişahın yetkisine dayanarak verilen ölüm cezasını anlatan hukuki ve siyasi terimdir.

Belirli ve sınırlı bir alandaki eylem programını, hükümet politikasını veya spesifik bir bakanlığın uygulama stratejisini ifade eden teknik kavramdır.

Siyasetin ideolojik çatışma ve alternatif sunma niteliğini kaybederek, uzmanlar tarafından yönetilen teknik ve idari bir problem çözme sürecine dönüştürülmesini ifade eden kavramdır.

İnternet ve sosyal medya platformlarının kullanımıyla siyasal iletişimin, örgütlenmenin ve katılım biçimlerinin geleneksel kurumsal kanalların dışına taşarak dönüşmesini anlatan kavramdır.

Siyasette mevcut olanı betimlemek yerine 'Ne olmalıdır?' ve 'Nasıl olmalıdır?' soruları üzerinden ideal devlet ve toplum düzenini tasarlamaya çalışan normatif yaklaşımdır.

Siyasal gerçekliği değer yargılarından bağımsız olarak, gözlem ve tecrübeye dayanarak 'Nedir?' ve 'Nasıl olmaktadır?' soruları çerçevesinde açıklamaya çalışan yaklaşımdır.

Tek tek gözlemlenen somut olay ve olgulardan hareket ederek genel sonuçlara, teorilere ve genelgeçer bilimsel yasalara ulaşmayı hedefleyen araştırma yöntemidir.

Doğruluğu önceden kabul edilmiş genel ilkelerden, teorilerden veya önermelerden yola çıkarak tikel olayların ve olguların açıklanmasını veya sınanmasını sağlayan yöntemdir.

İbn Haldun'un teorisinde toplulukları bir arada tutan, ortak hareket etmelerini ve devlet kurmalarını sağlayan, genellikle kan bağına dayalı grup dayanışması ve mücadele ruhudur.

Aristoteles'in insanı tanımlamak için kullandığı, insanın ancak bir siyasal topluluk (polis) içinde yaşayarak potansiyelini gerçekleştirebileceğini belirten 'siyasal hayvan' terimidir.

Bir toplumda kolektif amaçları gerçekleştirmek için kurulan örgütler dizisi ile bu örgütlerin çevreyle olan girdi-çıktı ilişkilerini kapsayan bütünsel yapıdır.

David Easton'ın sistem kuramında, toplumsal çevreden siyasal sisteme yöneltilen talepleri (istekleri) ve sisteme verilen destekleri ifade eden ögedir.

Siyasal sistemin kendisine gelen girdileri işleyerek ürettiği kanunlar, kararlar, politikalar ve somut hükümet uygulamalarıdır.

Siyasal sistemin ürettiği çıktıların toplumsal çevrede yarattığı etkilerin, yeni talepler ve girdiler olarak sisteme geri dönmesini sağlayan döngüsel mekanizmadır.

Aristoteles'in, günlük geçim işlerinin yoğunluğundan dolayı polis'in yasama, yürütme ve yargı gibi kamusal faaliyetlerine katılamayan çiftçi ve zanaatkarları tanımlamak için kullandığı kavramdır.

Topkapı Sarayı'nda siyaseten katl cezalarının infaz edildiği yerde bulunan ve cellatların kanlı aletlerini yıkaması nedeniyle 'cellat çeşmesi' olarak da anılan somut yapıdır.