Ünite 9: Yaygın Olarak Karşılaşılan Güvenlik Tavsiyelerinin İncelenmesi ve Risk İletişimi — Önemli Kavramlar

Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalidir. Metinde, tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve yaratacağı olumsuz etki olarak tanımlanır.

İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörlerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmalardır.

Bir olayın oluşmasını fiziksel olarak engelleyen veya sonuçlarının yayılmasını önleyen, ortamda daima sabit olarak bulunan ve kendi kendine çalışan sistemlerdir. Örnek olarak makine koruyucuları veya güvenlik bariyerleri verilebilir.

Bir olayın oluşmasını ön koşullar kanalıyla engelleyen, olay gerçekleştiğinde ise sonuçlara karşı koruma sağlayan aktif veya dinamik sistemlerdir. Kilit mekanizmaları ve otomatik durdurma sistemleri bu gruba girer.

Çalışanlar tarafından algılanması ve yorumlanması gereken, ortamda sürekli bulunan işaretler, sinyaller, alarmlar ve uyarılardan oluşan algısal engel sistemleridir.

Fiziksel olarak ortamda bulunmayan, tamamen çalışanların zihnindeki bilgilere, kanunlara, kurallara ve yazılı talimatlara dayanan maddi olmayan engel sistemleridir.

İş yerlerindeki muhtemel tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin oluşmasını engellemek veya risklerin yaratabileceği menfi sonuçların etkisini en aza indirmek amacıyla yol gösteren yasal ve teknik önerilerdir.

Risk değerlendirmesi sonucunda elde edilen verilerin risk altındaki kişilere aktarılarak, bu kişilerin kendilerini olası tehlikelerden korumalarını sağlamayı amaçlayan iletişim sürecidir.

Kimyasalların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve güvenlik bilgi formlarının hazırlanmasında dünya genelinde ortak bir standart ve uyum sağlamak amacıyla Birleşmiş Milletler tarafından geliştirilen sistemdir.

Avrupa Birliği'nin GHS sistemini kendi mevzuatına uyarlayarak 16 Aralık 2008 tarihinde kabul ettiği 1272/2008 sayılı Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama tüzüğüdür.

Türkiye'de AB'nin CLP tüzüğüne uyum amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik'tir.

Zararlı bir madde veya karışıma dair zararların niteliğini ve uygun durumlarda bu zararlılık derecesini belirten, 'H' harfi ve ardışık rakamlarla kodlanan standart ifadelerdir.

Kimyasal risklere karşı alınması gereken önlemleri belirterek riskin şiddetini azaltmaya yönelik girişimleri öneren, 'P' harfi ile başlayan standart ifadelerdir.

Çalışanların iş yerindeki fiziksel, kimyasal veya biyolojik etkenlere maruz kaldıklarında sağlıklarının zarar görmeyeceği yasal olarak belirlenmiş maksimum limit değerlerdir.

Avrupa Birliği'nin GHS sisteminde yer almayan ancak kendi eski kimyasal mevzuatından yeni sisteme taşıdığı, özel risk durumlarını belirten ilave zararlılık ifadeleridir.

Kimyasal etiketlerinde okuyucunun dikkatini çekmek ve potansiyel tehlike seviyesini belirtmek amacıyla kullanılan 'Tehlike' veya 'Dikkat' kelimeleridir.

İş yerlerinde çalışanları yaptıkları işin risklerine karşı uyarmak, yasaklamak veya yönlendirmek amacıyla kullanılan renkli, piktogramlı görsel uyarı araçlarıdır.