← Ünite 12

Ünite 12: İş Sağlığı ve Güvenliği — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Sanayi Devrimi sonrasında yürürlüğe giren 'Fabrika Yasaları'nın, İSG yaklaşımında 'zararın tazmininden zararın önlenmesine' geçişi nasıl sağladığını dokuma tezgâhlarındaki koruyucu siperler örneği üzerinden açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Koruyucu siperler, kaza gerçekleştikten sonra tazminat ödemek yerine, kazayı henüz kaynağındayken önlemeyi amaçlayan modern risk önleme yaklaşımının ilk somut örneklerindendir.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Türkiye'de İSG alanında 'kaza öncesi risk yönetimi' paradigmasına tam geçişi sağlayan çatı kanunun adını ve kabul edildiği yılı belirterek, bu kanunun getirdiği en temel sistematik yükümlülükleri listeleyiniz.
    Yanıt / ipucu
    2012 yılında kabul edilen 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'dur. Getirdiği temel yükümlülükler; risk değerlendirmesi yapılması, acil durum planlarının hazırlanması, çalışanların eğitilmesi ve İSG profesyonellerinin görevlendirilmesidir.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 17, 49 ve 56. maddelerinin iş sağlığı ve güvenliği rejimi ile olan ilişkisini ve devletin bu maddelerden doğan denetim yükümlülüğünü gerekçelendirerek yazınız.
    Yanıt / ipucu
    17. madde yaşam hakkını, 49. madde çalışma hakkını, 56. madde ise sağlıklı çevrede yaşama hakkını güvenceye alır. Bu maddeler işyerlerini yakın çevre kabul ederek devlete sağlık gözetimi ve işyeri denetimi yapma anayasal yükümlülüğünü yükler.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesinde düzenlenen işverenin işçiyi gözetme borcunun, psikososyal riskler (mobbing, taciz) açısından önemini ve kapsamını değerlendiriniz.
    Yanıt / ipucu
    Bu madde işverene işçinin kişiliğini koruma borcu yükler. Bu kapsamda işveren, işçiyi sadece fiziksel kazalardan değil, psikolojik taciz (mobbing) ve taciz gibi psikososyal risklerden de korumakla yükümlüdür.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Çalışanların sahip olduğu 'ciddi ve yakın tehlikede çalışmaktan kaçınma hakkı'nın hangi durumlarda ve nasıl kullanılabileceğini, bu hakkı kullanan çalışanın hak mahrumiyetine uğrayıp uğramayacağını açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Çalışanlar ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşılaştıklarında bu durumu işverene bildirerek çalışmaktan kaçınabilirler. Bu hakkın usulüne uygun kullanılması durumunda işçi aleyhine yaptırım uygulanamaz ve ücreti kesintisiz ödenir.