Ünite 4: İş Kazalarının Toplum Üzerindeki Etkileri — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
İş kazalarının sadece kazaya uğrayan bireyi değil, tüm toplumu etkileyen bir "sosyal olay" olduğunu gösteren zincirleme etkileri bir şema çizerek veya maddeler halinde açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İş kazası geçiren çalışanın ailesi gelir kaybı ve psikolojik travma yaşar; iş arkadaşları tedirginlik ve moral bozukluğu nedeniyle verimsizleşir; işveren tazminat ve itibar kaybına uğrar; devlet ise tedavi giderleri ve sosyal ödenekler nedeniyle ekonomik yük altına girer. Bu durum, kazanın bireysel bir olaydan çıkıp toplumsal bir sorun haline geldiğini kanıtlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Kayıt dışı istihdamın yüksek olduğu bir ülkede yaşanan iş kazalarının, çalışanlar ve aileleri üzerindeki maddi hak kayıpları açısından ne gibi sonuçlar doğuracağını araştırıp karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Kayıt dışı çalışan işçiler, iş kazası sonrasında sosyal güvenlik sisteminin sunduğu geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri gibi yasal haklardan yararlanamazlar. Ölümle sonuçlanan kazalarda ise geride kalan aile üyeleri ölüm aylığı alamayacağı için tamamen güvencesiz ve derin bir ekonomik çaresizlik içinde kalır.
Alıştırma 3myders hazırladı
H.W. Heinrich'in "kazalardan korunma yöntemleri ile üretim hatalarını kontrol altına alma yöntemlerinin benzerliği" görüşünü esas alarak, güvenli bir çalışma ortamının işletme verimliliğine katkılarını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Güvenli bir çalışma ortamı, çalışanların kaza korkusu ve tedirginlik yaşamadan işlerine odaklanmalarını sağlayarak üretim hızını ve kalitesini artırır. Ayrıca iş kazalarının önlenmesi; üretimin durmasını, makinelerin hasar görmesini, ham madde israfını ve deneyimli iş gücü kaybına bağlı verimsizlikleri engelleyerek işletme maliyetlerini düşürür.
Alıştırma 4myders hazırladı
İş sağlığı ve güvenliği (İSG) önlemlerine harcanan bütçe ile kaza sonrası ortaya çıkan doğrudan ve dolaylı maliyetleri ekonomik açıdan kıyaslayan bir analiz yapınız.
Yanıt / ipucu
İSG önlemlerine harcanacak bütçe, kaza oluştuktan sonra ortaya çıkacak tazminat, tedavi, mahkeme giderleri ve itibar kaybı gibi doğrudan ve dolaylı maliyetlerin yanında son derece düşüktür. Kazaları önlemek, oluştuktan sonra hasarları telafi etmeye çalışmaktan çok daha ucuz, kolay ve insani bir yatırım yöntemidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerinden yola çıkarak, iş kazalarının dolaylı (görünmeyen) maliyetlerinin ulusal ekonomi ve gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) üzerindeki etkilerini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
İş kazalarının dolaylı maliyetleri, doğrudan tedavi ve tazminat harcamalarının 4 ila 10 katı büyüklüğe ulaşarak gelişmekte olan ülkelerde GSYİH'nın %4'üne kadar kayba yol açar. Kaybedilen milyonlarca iş günü ve iş gücü, üretken kapasiteyi düşürerek ulusal kalkınmayı yavaşlatır ve devlet bütçesini transfer ödemeleriyle yıpratır.