Kavram Sözlüğü

Afetlerde Risk ve Kriz Yönetimi dersindeki 223 kavram, ünite sırasına göre.

İnsanlar için fiziksel, ekonomik, sosyal ve çevresel kayıplar doğuran, normal yaşamı durdurarak toplulukları etkileyen ve yerel imkanlarla baş edilemeyen doğa veya insan kökenli olayların sonuçlarıdır.

Afete HazırlıkÜnite 1

Afetlere hızlı ve etkili müdahale edebilmek için afet öncesinde yapılan planlama, eğitim, tatbikat, erken uyarı sistemleri kurma ve malzeme stoklama gibi sürekli faaliyetler sürecidir.

Afet ve Acil Durum YönetimiÜnite 1

Afetlerin önlenmesi, zararlarının azaltılması amacıyla afet öncesi, sırası ve sonrasında yapılacak çalışmaların tüm kurum ve kaynaklarla ortak hedefler doğrultusunda planlanması ve koordine edilmesidir.

Afet BölgesiÜnite 1

Yapılan ön değerlendirmeler sonucunda afetin doğrudan etkilediği, hasar ve yıkıma sebep olduğu belirlenerek sınırları resmi olarak tespit edilen coğrafi alandır.

Afet LojistiğiÜnite 1

Afet ve acil durumlardan etkilenen bölgelere ve insanlara gerekli yardım malzemeleri ile ekipmanların güvenli bir şekilde depolanması ve ulaştırılması sürecidir.

Afet PolitikasıÜnite 1

Siyasi iradenin afet risklerini azaltma konusundaki misyon, vizyon, öncelik ve kaynak kullanımını gösteren ulusal nitelikteki kısa, orta ve uzun vadeli planların temelidir.

Afet RiskiÜnite 1

Belirli bir tehlikenin gelecekte belirli bir zaman diliminde gerçekleşmesi durumunda, zarar görebilirlik oranına bağlı olarak yol açabileceği olası kayıpların matematiksel olasılığıdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Afet Risk YönetimiÜnite 1

Tehlike ve risklerin belirlenmesi, analiz edilmesi, azaltılması için kaynak ve önceliklerin yönetilmesi ile stratejik eylem planlarının hayata geçirilmesi sürecidir.

Afet Tehlike HaritasıÜnite 1

Deprem, sel, çığ gibi doğa veya teknoloji kaynaklı tehlikelerin oluşum sıklığını, etki alanını, şiddetini ve yaygınlık olasılığını belirli ölçütlere göre gösteren haritadır.

Ortaya çıkması muhtemel bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile bu gerçekleşme durumunun yaratacağı olumsuz sonuçların ve şiddetin bütünsel ifadesidir.

Bir toplumun veya kuruluşun yaşamında aniden ortaya çıkan, önceden öngörülemeyen, mevcut düzeni kesintiye uğratan ve yüksek stres yaratan olağanüstü bunalım dönemidir.

Kriz YönetimiÜnite 1

Olası kriz durumlarına karşı sinyallerin alınması, değerlendirilmesi ve krizin en az kayıpla atlatılması için gerekli proaktif ve reaktif önlemlerin uygulanması sürecidir.

Karma AfetlerÜnite 1

Savaş gibi hem insan kaynaklı faktörlerin hem de teknolojik yıkım araçlarının bir arada etkin olduğu, birden fazla afet türünün eş zamanlı yaşandığı karmaşık durumlardır.

İnsanlar, tabii ve kültürel kaynaklar için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, yerel imkânlarla üstesinden gelinemeyen doğal veya insan kaynaklı olayların sonucudur. Örneğin, büyük bir depremin ardından yerel ekiplerin yetersiz kalıp dış yardım talep etmesi bu durumu açıklar.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Acil DurumÜnite 2

Genellikle yerel imkânlarla baş edilebilen çapta, toplumsal hayatı kısmen kesintiye uğratan ve ivedi müdahale gerektiren olaylar veya kriz hâlidir. Yerel bir itfaiye ekibinin müdahale ederek söndürdüğü fabrika yangını acil duruma örnek teşkil eder.

Geleneksel Afet YönetimiÜnite 2

Sadece afet oluştuktan sonraki dönemde yürütülen arama-kurtarma, acil yardım ve enkaz kaldırma gibi rehabilitasyon faaliyetlerine odaklanan sınırlı yönetim yaklaşımıdır. Bu yaklaşımda afet öncesi risk azaltma çalışmaları ihmal edilir.

Modern Afet YönetimiÜnite 2

Afet öncesi, sırası ve sonrasındaki tüm süreçleri kapsayan, risk azaltmayı merkeze alan bütünleşik ve döngüsel bir yönetim modelidir. Bu modelde amaç, afet gerçekleşmeden önce tehlikeleri belirleyip önlem almaktır.

Zarar Azaltma (Risk Azaltma)Ünite 2

Afetler henüz gerçekleşmeden önce tehlikelerin tanımlanması, risklerin analiz edilmesi ve bunların olası zararlarını en aza indirmek için yasal, teknik ve idari önlemlerin alınması evresidir. Yapı yönetmeliklerinin güncellenmesi bu evreye dahildir.

Hazırlık EvresiÜnite 2

Afet risklerinin tamamen yok edilemediği durumlarda, müdahale kapasitesini artırmak amacıyla acil durum planlarının yapıldığı, tatbikatların düzenlendiği ve stokların oluşturulduğu evredir. Arama-kurtarma ekiplerinin eğitilmesi bu evrede gerçekleştirilir.

Müdahale EvresiÜnite 2

Afetin meydana gelmesiyle başlayan, arama-kurtarma, ilk yardım, tahliye ve geçici barınma gibi hayati faaliyetlerin yürütüldüğü kriz yönetimi aşamasıdır. Afetin ilk saatlerinden başlayarak birkaç aya kadar sürebilir.

İyileştirme EvresiÜnite 2

Afet sonrasında etkilenen topluluğun normal yaşantısına dönebilmesi için altyapının, konutların ve sosyal hayatın afet riskleri gözetilerek daha güvenli şekilde yeniden yapılandırılması sürecidir. Kalıcı konutların inşası bu evrededir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Risk YönetimiÜnite 2

Afet öncesi dönemde gerçekleştirilen zarar azaltma ve hazırlık evrelerini kapsayan, tehlikeleri önceden belirleyip önleyici tedbirler geliştirmeyi hedefleyen yönetim sürecidir. Afet yönetiminin ilk yarısını oluşturur.

Kriz YönetimiÜnite 2

Afetin meydana gelmesiyle devreye giren, müdahale ve iyileştirme evrelerini kapsayan, olayın olumsuz etkilerini sınırlandırmayı ve hızlıca toparlanmayı amaçlayan süreçtir. Afet yönetiminin ikinci yarısını oluşturur.

Jeolojik Karakterli Doğal AfetlerÜnite 2

Doğrudan yer kabuğunun hareketleri ve yapısıyla ilişkili olarak meydana gelen deprem, heyelan, kaya düşmesi ve volkan patlaması gibi doğal afetlerdir. Bu afetler büyük fiziksel hasarlara yol açar.

Meteorolojik Karakterli Doğal AfetlerÜnite 2

Atmosferik olaylar ve hava koşullarından kaynaklanan fırtına, kasırga, çığ, hortum ve dolu gibi afetlerdir. Erken uyarı sistemleri sayesinde bu afetlerin can kayıpları önemli ölçüde azaltılabilmektedir.

Hidrolojik Karakterli Doğal AfetlerÜnite 2

Yeryüzündeki su kaynaklarının ve su hareketlerinin neden olduğu sel, su baskını ve tsunami gibi afetlerdir. 2004 yılında Sumatra Adası'nda meydana gelen tsunami bu gruba en net örnektir.

Teknolojik ve İnsan Kaynaklı AfetlerÜnite 2

İnsan faaliyetleri, ihmaller, dikkatsizlikler veya teknolojik sistemlerin arızalanması sonucu ortaya çıkan nükleer kazalar, endüstriyel patlamalar ve savaşlar gibi yapay afetlerdir. Fukuşima nükleer kazası bu sınıfa girer.

Karmaşık AfetlerÜnite 2

Doğal afetlerin tetiklemesiyle ortaya çıkan teknolojik kazalar veya savaş gibi insan kaynaklı durumların bir arada yaşandığı çok boyutlu afet türüdür. Deprem sonucu bir barajın yıkılması veya nükleer sızıntı olması buna örnektir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Paydaşların önemli beklentilerini tehdit eden, tahmin edilememe özelliği olan, örgütün performansını ciddi şekilde etkileyerek olumsuz sonuçlar doğuran olağanüstü ve dengesiz durumdur.

Kriz YönetimiÜnite 3

Bir örgütün potansiyel krizleri önceden tahmin etmesi, ortaya çıkmadan önce önlemler alması veya kriz anında etkileri en aza indirerek süreci en az kayıpla atlatması için yürütülen sistematik faaliyetler bütünüdür.

Gizli Kriz AşamasıÜnite 3

Kriz sürecinin ilk aşaması olup, kriz sinyallerinin ortaya çıktığı ancak örgütün bilgi sistemlerinin yetersizliği nedeniyle bu sinyallerin algılanamadığı körleşmiş dönemdir.

Hatalı Önlem AşamasıÜnite 3

Krizin örgüt ortamında açıkça ortaya çıktığı, yöneticiler ve çalışanlar arasında korku, panik ve stresin arttığı, yetkinin merkezileşerek kararların niteliğinin bozulduğu aşamadır.

Sorun RaporuÜnite 3

Kriz yönetiminde durumun kısa bir açıklamasını yapan; sorunun tanımını, nedenlerini, en kötü senaryoyu ve etkilenecek kişi ile grupları içeren yazılı belgedir.

Kriz Etki Değeri (CIV)Ünite 3

Krizin örgüt üzerindeki olumsuz etkisini ölçmek amacıyla 0 ile 10 arasında belirlenen ve kriz barometresinin hazırlanmasında kullanılan sayısal değerdir.

Kriz BarometresiÜnite 3

Kriz etki değeri ile krizin gerçekleşme olasılığının kesiştiği noktaya göre krizin önemini, boyutunu ve risk derecesini renkli bölgelerle gösteren grafiksel araçtır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Kriz RehberiÜnite 3

Kriz yönetim planının bir parçası olan, kriz anı eylem planını, kritik görevli kişilerin ve kurumların telefon numaralarını ve acil iletişim hatlarını içeren kılavuzdur.

Kriz OdasıÜnite 3

Kriz anında örgütün kaynaklarını problemleri çözmek ve hızlı kararlar vermek amacıyla tek bir merkezde bir araya getiren fiziksel veya işlevsel alandır.

Proaktif Kriz YönetimiÜnite 3

Kriz henüz ortaya çıkmadan önce sinyalleri izleyerek, riskleri tahmin ederek ve önleyici planlar hazırlayarak krizin oluşmasını engellemeyi amaçlayan stratejidir.

Reaktif Kriz YönetimiÜnite 3

Kriz ortaya çıktıktan sonra oluşan hasarı en aza indirmeye, krizin etkilerini gidermeye ve süreç içinde iyileştirme yapmaya odaklanan kriz yönetimi stratejisidir.

Saldırgan Kriz YönetimiÜnite 3

Reaktif kriz yönetiminin bir türü olup, krizin kontrol edilebildiği durumlarda krizin etkilerini gidermek için eylemlerin gecikmeksizin, hızlı ve kararlı bir şekilde uygulanmasıdır.

Tasfiyeci Kriz YönetimiÜnite 3

Krizin kontrol edilemediği ve örgütün yaşama şansının kalmadığı durumlarda, paydaşları daha büyük zararlardan korumak amacıyla uygulanan planlı ve sistemli geri çekilme stratejisidir.

Enteraktif Kriz YönetimiÜnite 3

Kriz yönetimini sinyallerin alınmasından öğrenme ve değerlendirmeye kadar beş farklı aşamada ele alan, proaktif ve reaktif unsurları birleştiren bütünsel stratejidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Sorun AnaliziÜnite 3

Mevcut durumun istenmeyen yönlerini neden-sonuç ilişkisi kapsamında ele alan ve krizin kök nedenlerini sorun ağacı yardımıyla ortaya koyan teknik analiz yöntemidir.

Delphi TekniğiÜnite 3

Bir sorunun çözümünde uzmanların bir araya gelmeden, yazılı anketler ve geri bildirimler yoluyla etkileşimde bulunarak objektif ve ortak karara ulaşmasını sağlayan tekniktir.

Beyin FırtınasıÜnite 3

Birden fazla kişinin bir araya gelerek bir konu hakkında fikirlerini başlangıçta hiç eleştirmeden ve tartışmadan hızlıca ortaya koyduğu yaratıcı fikir üretme tekniğidir.

Krize Hazır ÖrgütÜnite 3

Krizleri önleyen etkin planlara sahip, insan faktörüne ve örgüt kültürüne duyarlı, geri bildirimleri dikkate alan en üst düzey hazırlıklılık seviyesindeki örgüttür.

Doğrudan Ekonomik EtkiÜnite 4

Afetin gerçekleştiği anda ya da hemen sonrasında ortaya çıkan, piyasa fiyatları üzerinden ölçülebilen fiziksel hasar ve kayıpların toplamıdır. Örneğin, 1999 Marmara Depremi'nde yıkılan konutların, kamu binalarının ve hasar gören altyapı sistemlerinin toplam parasal değeri doğrudan etkidir.

Dolaylı Ekonomik EtkiÜnite 4

Afetin doğrudan hasarlarının bir sonucu olarak zaman içinde ortaya çıkan, maliyeti anında ölçülemeyen ve yüksek belirsizlik içeren ekonomik kayıplardır. Afet bölgesindeki iş gücü kaybı, üretim verimliliğindeki düşüş ve ticari faaliyetlerin aksaması bu etkiye örnektir.

Fırsat Maliyeti (Afet Bağlamında)Ünite 4

Afet nedeniyle zarar görerek kullanılamaz hale gelen ekonomik varlıkların, eğer zarar görmeseydi üreteceği tahmin edilen katma değerin kaybıdır. Örneğin, selde hasar gören bir fabrikanın veya makinenin tamir edilene kadar üretemediği günlük net kazanç miktarı fırsat maliyetidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Kamçı EtkisiÜnite 4

Afetten doğrudan fiziksel hasar görmemiş bir işletmenin, hammadde tedarikçisinin veya enerji hatlarının zarar görmesi nedeniyle üretimini durdurmak veya yavaşlatmak zorunda kalmasıyla oluşan dolaylı etkidir. Örneğin, depremde hasar gören bir kimya fabrikasından hammadde alamayan bir plastik üreticisinin üretimi durdurması bu etkiye örnektir.

Uyarıcı EtkiÜnite 4

Afetin, özellikle afet sonrasındaki yeniden yapılanma ve hasar giderme süreçlerinde rol oynayan belirli sektörlerde ani bir talep artışı ve ekonomik büyüme yaratmasıdır. Deprem sonrasında bölgenin yeniden inşası için inşaat ve çimento sektörlerinde yaşanan hızlı büyüme buna örnektir.

Verimlilik EtkisiÜnite 4

Afet sonrasında hasar gören eski altyapı, teknoloji ve üretim tesislerinin yerine, toparlanma sürecinde en yeni ve güncel teknolojilerin kullanılmasıyla afet öncesine göre daha yüksek bir üretim verimliliğine ulaşılmasıdır. Büyük sermayeli şirketlerin hasarlı fabrikalarını daha otomatize sistemlerle yenilemesi buna örnektir.

MoneterizasyonÜnite 4

Afet sonrasında ortaya çıkan büyük bütçe açıklarını ve kamu borçlarını kapatmak amacıyla devletin para basma yoluna gitmesidir. Bu durum genellikle kısa vadede enflasyonist baskıların ciddi şekilde artmasına neden olur.

Jeolojik AfetlerÜnite 4

Yerkabuğunun hareketleri sonucu meydana gelen ve altyapıya çok büyük fiziksel zararlar veren deprem, tsunami ve heyelan gibi afet türleridir. Bu afetler yüksek yeniden yapılanma maliyetleri nedeniyle uzun vadeli büyüme üzerinde genellikle negatif etki yaratırlar.

İklimsel AfetlerÜnite 4

Atmosferik olaylar sonucu meydana gelen kasırga, sel, fırtına ve kuraklık gibi afet türleridir. Yapılan bazı çalışmalara göre, bu afetlerin ardından başlayan hızlı toparlanma süreçleri uzun vadeli ekonomik büyüme üzerinde pozitif bir uyarım yapabilmektedir.

Atıl Sermaye StoğuÜnite 4

Gelişmiş ülkelerde mevcut olan, acil durumlarda ve afet sonrasında yeni yatırım planlarını bozmadan hasarları finanse etmek için kullanılabilen serbest bütçe ve rezerv kaynaklarıdır. Bu stok, gelişmiş ülkelerin afetlerin makroekonomik şoklarına karşı daha dirençli olmasını sağlar.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Sektörel KüçülmeÜnite 4

Afetin hemen ardından üretim faktörlerinin zarar görmesi veya faaliyetlerin durdurulması nedeniyle belirli iş kollarında yaşanan ani üretim ve hacim kaybıdır. Deprem anında olası kaza risklerini önlemek için enerji hatlarının kesilmesiyle sanayi sektöründe yaşanan geçici duraksama buna örnektir.

Dış Ticaret Dengesi ZayıflamasıÜnite 4

Afet sonrasında ülkenin ihraç malı üretim kapasitesinin düşmesiyle ihracatın azalması, buna karşılık yeniden yapılanma için ithal mal talebinin artması sonucu dış ticaret açığının büyümesidir. Bu durum ulusal para birimi üzerinde değer kaybı baskısı yaratır.

Zarar Görebilirlik DüzeyiÜnite 4

Bir toplumun, bölgenin veya ekonomik yapının, yapısal eksiklikler, yoksulluk ve denetimsizlik gibi nedenlerle afetlerin yıkıcı etkilerine karşı ne ölçüde hassas ve korumasız olduğunu ifade eden kavramdır.

İnsanlar için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar meydana getiren, normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak toplulukları etkileyen doğal, teknolojik ve insan kaynaklı olaylardır.

Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuçların meydana gelme ihtimalini ifade eden olasılık temelli bir kavramdır.

TehlikeÜnite 5

İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeline sahip durum veya kaynaktır.

Proaktif YaklaşımÜnite 5

Olaylar ve riskler henüz ortaya çıkmadan önce sistemin incelenmesine, risk değerlendirmesine ve önleyici güvenlik kültürünün oluşturulmasına odaklanan yaklaşımdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Reaktif YaklaşımÜnite 5

Olaylar veya afetler meydana geldikten sonra durum tespiti, inceleme, müdahale ve işin yeniden düzenlenmesine odaklanan kriz yönetimi yaklaşımıdır.

Birincil MevzuatÜnite 5

Anayasa, kanun, kanun hükmünde kararname ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi gibi uyulması zorunlu olan temel ve üst düzey hukuk kurallarını içeren mevzuattır.

İkincil MevzuatÜnite 5

Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili yol, yöntem ve detayları gösteren yönetmelik, genelge ve tebliğ gibi düzenleyici idari işlemlerdir.

Destek ElemanıÜnite 5

Asli görevinin yanında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele ve ilk yardım gibi konularda özel olarak görevlendirilmiş, uygun donanım ve eğitime sahip çalışandır.

Risk DeğerlendirmesiÜnite 5

İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bunların analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılan sistemli çalışmalardır.

Bütünleşik Afet Yönetim SistemiÜnite 5

Afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması amacıyla, afet öncesi hazırlık, afet sırası müdahale ve afet sonrası iyileştirme aşamalarını bir bütün olarak ele alan risk odaklı yönetim modelidir.

Dahili Acil Durum PlanıÜnite 5

Büyük endüstriyel kuruluşların kendi sınırları içerisinde meydana gelebilecek kazaların etkilerini sınırlamak amacıyla hazırlamak zorunda oldukları acil müdahale planıdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Harici Acil Durum PlanıÜnite 5

Büyük endüstriyel kuruluşların çevresinde oluşabilecek risklere karşı İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri tarafından hazırlanan dış bölge acil müdahale planıdır.

İlkyardımcıÜnite 5

İlkyardım yönetmeliği esaslarına göre eğitim almış, acil bir durumda profesyonel ekipler gelene kadar hayat kurtarıcı tıbbi olmayan müdahaleleri yapabilecek yetkinlikteki kişidir.

Sivil SavunmaÜnite 5

Savaşta ve afetlerde halkın can ve mal kaybının en aza indirilmesi, hayati önem taşıyan her türlü resmi ve özel kuruluşun korunması ve faaliyetlerinin sürdürülmesi için alınan askeri olmayan savunma önlemleridir.

Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)Ünite 5

Afet ve acil durumlarda görev alacak hizmet grupları ile koordinasyon birimlerinin görev ve sorumluluklarını, müdahale esaslarını belirleyen ulusal düzeydeki ana planlama dokümanıdır.

Afet ve Acil Durum Danışma KuruluÜnite 5

AFAD bünyesinde afet risklerini azaltmak ve politikaları belirlemek amacıyla yılda en az iki kez toplanan, bakanlıklar, üniversiteler ve STK temsilcilerinden oluşan kuruldur.

Kantitatif Risk DeğerlendirmesiÜnite 5

Büyük endüstriyel kazaların önlenmesi amacıyla tehlikeli kimyasalların miktarları, etkileşimleri ve kaza senaryolarının matematiksel ve istatistiksel verilerle analiz edildiği sayısal risk değerlendirme yöntemidir.

İl Afet ve Acil Durum Yönetim MerkeziÜnite 5

Afet anında valinin başkanlığında toplanan, il düzeyindeki acil durum müdahale çalışmalarının 7/24 esasına göre yönetildiği ve koordine edildiği merkezdir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuçların meydana gelme ihtimali ile bu olumsuz durumun yaratacağı şiddetin bileşkesidir.

Afet RiskiÜnite 6

Belirli bir zaman diliminde yerleşim yerlerinde, toplum üzerinde ya da çevrede meydana gelebilecek felaketlerin ve kayıpların ortaya çıkma olasılığıdır.

Güvenlik Açığı (Zafiyet)Ünite 6

Fiziksel, sosyal, ekonomik veya çevresel faktörler tarafından oluşturulan ve bir toplumun afetin yaratacağı olumsuz etkilere karşı duyarlılığını artıran koşullardır.

Risk YönetimiÜnite 6

Organizasyonların faaliyetleri sırasında ortaya çıkabilecek riskleri ve bunların etkilerini minimize etmek veya ortadan kaldırmak için yürütülen sistematik faaliyetlerin bütünüdür.

Riskten KaçınmakÜnite 6

Riske yol açan tehlike kaynağını veya faaliyeti tamamen ortadan kaldırarak olası afet riskini sıfırlamayı amaçlayan en temel risk yanıtlama stratejisidir.

Riski Transfer EtmekÜnite 6

Riskin gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkacak finansal veya operasyonel zararı, sigorta veya dış kaynak kullanımı gibi yöntemlerle üçüncü şahıslara aktarma stratejisidir.

Riski Kontrol EtmekÜnite 6

Riskin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda, gerçekleşme olasılığını veya yaratacağı zararın şiddetini azaltmak amacıyla önleyici tedbirler geliştirilmesidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Riski Kabul EtmekÜnite 6

Fayda-maliyet analizi sonucunda, riski önleme maliyetinin riskin yaratacağı zarardan daha yüksek olması durumunda herhangi bir tedbir almadan riski üstlenme kararıdır.

Proaktif TekniklerÜnite 6

Olası hata ve afet durumları henüz gerçekleşmeden önce riskleri tanımlayan, analiz eden ve önleyici faaliyetler geliştirerek felaketleri önlemeyi amaçlayan yaklaşımlardır.

Reaktif TekniklerÜnite 6

Hata veya afet oluştuktan sonra devreye giren, olayın kök nedenlerini analiz ederek aynı felaketin gelecekte tekrarlanmasını önlemek için düzeltici faaliyetler planlayan tekniklerdir.

Kantitatif Risk AnaliziÜnite 6

Tamamen sayısal, metrik ve istatistiksel yöntemlere ve geçmiş dönem verilerine dayanarak risk derecesini hesaplayan nicel analiz yöntemidir.

Kalitatif Risk AnaliziÜnite 6

Gözleme dayanan, sayısal olarak doğrudan ölçülemeyen ve kategorik/sözel veriler kullanarak risk derecesini belirleyen nitel analiz yöntemidir.

Risk AlgısıÜnite 6

Ortaya çıkacak afetin veya zararlı olayların boyutunun ve şiddetinin bireyler veya toplum tarafından nasıl yorumlandığını gösteren öznel bir yargıdır.

Kalitatif Risk AnaliziÜnite 7

Risklerin sayısal olarak ölçülmesinin zor veya imkansız olduğu durumlarda, sözel değerlendirmelere ve kategorik değişkenlere dayanarak risk derecesinin gözlemsel olarak belirlendiği nitel analiz yöntemidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Kontrol Listesi (Checklist)Ünite 7

Afet risklerinin genel bir bakış açısıyla değerlendirilmesini sağlayan, sistemdeki temel eksiklikleri hızlıca tespit etmek amacıyla hazırlanan 'Evet/Hayır' formatındaki sorulardan oluşan araçtır.

Olursa Ne Olur Analizi (What if)Ünite 7

Mevcut ve gelecekte oluşabilecek tehlikeleri, bunların yaratacağı muhtemel sonuçları ve alınabilecek önlemleri beyin fırtınası tarzı sorularla sorgulayan kalitatif analiz tekniğidir.

Ön Tehlike Analizi (PHA)Ünite 7

Risk analizinin erken evrelerinde, verilerin kısıtlı olduğu durumlarda potansiyel tehlikeleri belirleyip şiddetlerine göre sıralamak için kullanılan kalitatif veya yarı-sayısal yöntemdir.

Birincil Risk Analizi (PRA)Ünite 7

Ön Tehlike Analizi'ne benzer şekilde uzman ekiplerce yürütülen, ancak tehlike kaynaklarından ziyade doğrudan kaza ve afet risklerine odaklanan sistematik analiz yöntemidir.

İş Güvenlik Analizi (JSA)Ünite 7

Çalışanların görev tanımları çerçevesinde gerçekleştirdikleri işler sırasında oluşabilecek tehlikeleri belirleyerek iş güvenliği risklerini azaltmayı hedefleyen analiz tekniğidir.

L Tipi MatrisÜnite 7

Tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile hasarın şiddetini 5x5 boyutlu bir matris üzerinde değerlendiren, neden-sonuç ilişkilerine dayalı, uygulaması kolay bir risk analiz yöntemidir.

X Tipi MatrisÜnite 7

Karmaşık tehlikelerin analizinde kullanılan, geçmiş verilerin uzun dönemli analizine dayanarak olayların olasılık, şiddet ve sonuçlarını çok yönlü ilişkilendiren takım tabanlı matris yöntemidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Kinney MetoduÜnite 7

Risk derecesini; tehlikenin oluşma olasılığı, tehlikeye maruz kalma sıklığı ve etkilenme şiddeti parametrelerinin çarpımıyla (R = p x f x h) hesaplayan üç boyutlu risk analiz yöntemidir.

HAZOP (Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi)Ünite 7

Süreçlerdeki sapmaları, bunların nedenlerini ve sonuçlarını kılavuz ve anahtar kelimeler kullanarak sistematik bir şekilde inceleyen çok disiplinli takım çalışmasına dayalı yöntemdir.

FMEA (Hata Türü ve Etkileri Analizi)Ünite 7

Sistemdeki potansiyel hata türlerini, bunların etkilerini ve nedenlerini ortaya koyarak olasılık, şiddet ve saptanabilirlik değerlerinin çarpımıyla risk öncelik sayısını hesaplayan yöntemdir.

Risk Öncelik Sayısı (RÖS)Ünite 7

FMEA analizinde hatanın oluşma olasılığı, şiddeti ve saptanabilirlik derecesinin çarpılmasıyla elde edilen, 1 ile 1000 arasında değişen ve riskin büyüklüğünü gösteren skordur.

Prosedür HAZOP (SAFOP)Ünite 7

Operasyonel sıraların, adımların ve prosedürlerin güvenliğini analiz etmek amacıyla gerçekleştirilen, güvenli operasyon stratejisi olarak da adlandırılan HAZOP türüdür.

Tasarım FMEAÜnite 7

Ürünün veya sistemin tasarım aşamasında, kullanım ömrü boyunca karşılaşabileceği tüm potansiyel hataların önceden belirlenip önlenmesi amacıyla yapılan FMEA çalışmasıdır.

Süreç FMEAÜnite 7

Ürünün üretim veya hizmetin sunum aşamasında, operasyonlar esnasında oluşabilecek hataları ve kalite problemlerini önlemek amacıyla uygulanan FMEA türüdür.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Kantitatif YöntemlerÜnite 8

Sayısal yorum ve genelleme yapılabilen niceliksel çalışmalardır. Risk analizinde olası sebeplerin veya sonuçların sayısal olarak tanımlanmasında ve herhangi bir durum veya zamanda oluşma olasılıklarının hesaplanmasında kullanılır.

Hata Ağacı Analizi (HAA)Ünite 8

İstenmeyen belirli bir olayın kök sebeplerini ve oluşma olasılığını belirlemek için kullanılan, tümdengelim mantığına dayalı bir sistem analizi tekniğidir.

BozuklukÜnite 8

Hata Ağacı Analizinde sistemin temel bileşenlerinden bir tanesinin çalışmaması veya işlevini yerine getirememesi durumudur.

Bir sistemin veya bileşenin istenmeyen, normal dışı bir duruma gelmesi veya bu şekilde konumlanmasıdır.

Kesi KümesiÜnite 8

Beraber oluştuklarında en tepede tanımlanan istenmeyen olayın oluşmasına sebep olan olaylar kümesidir.

Ara OlayÜnite 8

Mantık kapısı ile birbirine bağlı bozukluk veya olayların sonucunda ortaya çıkan ve dikdörtgen sembolü ile gösterilen olaydır.

Esas OlayÜnite 8

Oluşma sebebini daha fazla araştırmaya gerek olmayan, daire sembolü ile gösterilen temel olaydır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Ve KapısıÜnite 8

Sembolün alt kısmında yer alan olayların tamamı oluştuğu durumda üst seviyedeki olayın oluştuğunu gösteren mantıksal kapıdır.

Veya KapısıÜnite 8

Sembolün alt kısmında yer alan olaylardan herhangi bir tanesinin oluşması durumunda üst seviyedeki olayın oluştuğunu gösteren mantıksal kapıdır.

Olay Ağacı Analizi (OAA)Ünite 8

Bir başlatıcı olay ile tetiklenen potansiyel bir kaza senaryosundaki olayların akışını tanımlamak ve değerlendirmek için kullanılan tümevarımcı bir yöntemdir.

Kaza SenaryosuÜnite 8

Peşi sıra oluşan olayların başlatıcı bir olay ile tetiklenip birtakım dönüm noktaları tarafından takip edilerek sistemin istenmeyen bir durumu ile sonuçlanması sürecidir.

Başlatıcı Olay (BO)Ünite 8

Bir kaza akışının başlamasına sebep olan, güvenlik mekanizmaları mani olamazsa büyük bir zarara yol açabilen bağımsız olaydır.

Dönüm OlaylarıÜnite 8

Nihai kaza ile başlatıcı olay arasında yer alan, başlatıcı olayın hasar ile sonuçlanmaması için kurulan güvenlik tasarımı veya bariyer niteliğindeki ara olaylardır.

Sebep Sonuç Analizi (SSA)Ünite 8

Bir başlatıcı olayın devamında oluşabilecek farklı çıktıların tamamının belirlenmesi ve bu potansiyel çıktıların olasılıklarının hesaplanması için Sebep Sonuç Diyagramı kullanan yöntemdir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Papyon TekniğiÜnite 8

Belirlenen bir tehlikeli olayı, onun sebeplerini, sonuçlarını, oluşma olasılığını azaltıcı bariyerleri ve oluştuktan sonraki etkisini kontrol altına alan bariyerleri bir arada inceleyen yöntemdir.

Yönetim Gözetim Risk Analizi (YGRA)Ünite 8

İdeal güvenlik yönetim sistemini tanımlayan, 13 kademeli hazır bir hata ağacı yapısı üzerinden ilerleyerek kazaların yönetimsel kök nedenlerini bulan yöntemdir.

Dinamik Olay Ağacı (DOA)Ünite 8

Başlatıcı olaydan sonra gelişebilecek olayların farklı zaman dilimlerinde oluşabilmesine imkân veren ve sonuçları benzetim yaklaşımı ile hesaplanan olay ağacı yapısıdır.

Lokal olanaklar ve kaynaklar ile müdahale edilemeyecek kadar büyük etkilere sahip, toplumun günlük yaşamını ve düzenini kesintiye uğratan olağanüstü olaylar zinciridir.

Acil DurumÜnite 9

Olaydan etki açısından daha güçlü olan ancak meydana geldiği bölgedeki yerel imkânlar ve müdahale kapasitesi ile çözülebilen lokal nitelikli durumlardır.

Tehlikelerin gerçekleşmesi durumunda meydana gelen, etkileri minimum düzeyde kalan ve günlük yaşamı büyük ölçüde kesintiye uğratmayan en hafif seviyedeki durumdur.

Kırılganlık (Hasar Görebilirlik)Ünite 9

Bir topluluğun, yapının veya sistemin, sahip olduğu yapısal, sosyal, ekonomik veya çevresel zayıflıklar nedeniyle afetlerin olumsuz etkilerine karşı hassas olma durumudur.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Risk TransferiÜnite 9

Ortaya çıkabilecek olası afet ve acil durum risklerinden kaynaklanan finansal kayıpların, sigorta ve reasürans piyasaları aracılığıyla üçüncü taraflara devredilmesi sürecidir.

Afete Duyarlı PlanlamaÜnite 9

Yerleşim alanlarındaki tüm afet tehlike ve risklerini dikkate alarak, bunların önlenmesi veya zararlarının azaltılması amacıyla hazırlanan kısa, orta ve uzun vadeli planlama sürecidir.

Town Watching (Kent İzleme)Ünite 9

Asya Afet Azaltma Merkezi öncülüğünde geliştirilen, yerel halkın, uzmanların ve kamu görevlilerinin birlikte bölgeyi gezerek riskleri tespit ettiği katılımcı bir risk azaltma modelidir.

Olay Komuta Sistemi (OKS)Ünite 9

Her tür ve büyüklükteki acil duruma hızlı, etkili ve organize bir müdahale sağlamak amacıyla oluşturulmuş, standardize edilmiş modüler saha yönetim ve kontrol sistemidir.

Altın SaatlerÜnite 9

Afetlerin meydana gelmesinden sonraki ilk 72 saati ifade eden, dış yardımların henüz ulaşamadığı ve en çok can kurtarma faaliyetinin yakın çevre tarafından yapıldığı kritik zaman dilimidir.

Altın SaniyelerÜnite 9

Bir işletme veya kurum ölçeğinde, profesyonel acil servisler gelmeden önce işletme içi kaynaklarla ilk müdahalenin yapılması gereken ilk 72 saniyelik hayati süredir.

Esneklik (Resilience)Ünite 9

Bir toplumun veya sistemin, afetlerin etkilerine maruz kaldıktan sonra çok hızlı bir şekilde kendini toparlayabilme, adapte olabilme ve normal yaşamına geri dönebilme kapasitesidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Yapısal ÖnlemlerÜnite 9

Binaların, altyapıların, köprülerin ve barajların mühendislik yöntemleriyle afetlere dayanıklı hale getirilmesi veya güçlendirilmesi gibi fiziksel müdahaleleri içeren zarar azaltma çalışmalarıdır.

Yapısal Olmayan ÖnlemlerÜnite 9

Fiziksel yapı dışındaki, mobilyaların sabitlenmesi, bilgisayar verilerinin yedeklenmesi, acil durum planlarının yapılması ve eğitimler gibi risk azaltıcı faaliyetlerdir.

Risk YönetimiÜnite 9

Afet öncesi dönemde risklerin belirlenmesi, analiz edilmesi, değerlendirilmesi ve bunları azaltmaya yönelik zarar azaltma ile hazırlık aşamalarını kapsayan proaktif süreçtir.

Kriz YönetimiÜnite 9

Afet gerçekleştikten sonra başlayan, olaya anında müdahale edilmesini ve sonrasında etkilenen alanların hızla iyileştirilmesini kapsayan reaktif süreçtir.

Toplum Tabanlı Tehlike HaritalamaÜnite 9

Yerel halkın katılımıyla, uzmanlar ve kamu görevlileri eşliğinde bölgedeki tehlikelerin harita üzerinde işaretlenerek toplumsal duyarlılığın artırılmasını amaçlayan metottur.

İkame (Değiştirme)Ünite 9

Risk kontrol tedbirleri kapsamında, çalışma alanında kullanılan tehlikeli bir kimyasalın veya yöntemin, daha az tehlikeli olan başka bir madde veya metotla değiştirilmesi işlemidir.

Afet KültürüÜnite 9

Toplumun afet risklerini önceden algılama, bu risklere karşı hazırlıklı olma ve afet anında doğru davranış kalıplarını sergileme konusundaki ortak bilinç ve alışkanlıklar bütünüdür.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Toplumların işlevlerini ciddi bir şekilde bozan; insan, malzeme, ekonomik veya çevresel zararlara neden olan ve toplumun kendi kaynaklarıyla üstesinden gelemeyeceği doğa veya insan kaynaklı olaylardır.

Afet LojistiğiÜnite 10

Savunmasız insanların acılarını hafifletmek amacıyla yiyecek, ilaç, ekipman ve personelin tedarik, depolama ve taşıma faaliyetlerini afet öncesi ve sonrasında etkin şekilde planlayan ve kontrol eden süreçtir.

Zarar AzaltmaÜnite 10

Afetler meydana gelmeden önce uygulanan, afetin başlamasını engelleyen veya olası yıkıcı etkilerini en aza indirmeyi amaçlayan önleyici tedbirler aşamasıdır.

Afete HazırlıkÜnite 10

Toplumun, kurumların ve müdahale personelinin afet anında etkin bir şekilde hareket edebilmesi için eğitim, lojistik planlama ve malzeme depolama gibi süreçleri içeren aşamadır.

Müdahale AşamasıÜnite 10

Afet anında ve hemen sonrasında can, mal ve çevreyi korumak amacıyla acil durum planlarının, arama-kurtarma ve tıbbi yardımların hızlıca uygulanmasıdır.

İyileştirme (Toparlanma)Ünite 10

Afetin kısa vadeli etkileri geçtikten sonra başlayan, afet bölgesini önceki durumuna getirmeyi ve altyapıyı yeniden restore etmeyi amaçlayan uzun vadeli süreçtir.

Sosyal EnvanterÜnite 10

Ticari envanterden farklı olarak, afet durumlarında toplumsal fayda sağlamak, hayat kurtarmak ve acil ihtiyaçları karşılamak amacıyla tutulan insani yardım stoklarıdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Risk TransferiÜnite 10

Afet sonrasında ortaya çıkacak finansal yükün sigorta, afet fonları veya felaket tahvilleri gibi araçlarla devlet dışı üçüncü şahıslara veya kurumlara aktarılmasıdır.

Yapısal HafifletmeÜnite 10

Binaların, köprülerin ve enerji hatlarının afet risklerine ve sarsıntılara dayanıklı olacak şekilde mühendislik yöntemleriyle tasarlanması ve inşa edilmesidir.

Yapısal Olmayan HafifletmeÜnite 10

Arazi kullanım planlaması, imar kanunları, toplumsal eğitim ve ağaçlandırma gibi mühendislik gerektirmeyen, riski azaltmaya yönelik yasal ve sosyal önlemlerdir.

Tehlike DeğerlendirmesiÜnite 10

Belirli bir zaman diliminde ve coğrafi alanda meydana gelebilecek olası bir afetin lokasyonunu, şiddetini ve ortaya çıkma sıklığını analiz etme sürecidir.

Güvenlik Açığı DeğerlendirmesiÜnite 10

Doğal veya insan kaynaklı tehlikelerin binalar, altyapı, ekonomi ve özellikle hassas sosyal gruplar (yaşlılar, çocuklar, engelliler) üzerindeki olası etkilerini tahmin etme çalışmasıdır.

Ön KonumlandırmaÜnite 10

Afet öncesinde, olası afet bölgelerine hızlıca ulaştırılabilecek stratejik noktalardaki depolara acil yardım malzemelerinin önceden yerleştirilmesi faaliyetidir.

Stokastik Yer Seçim ModelleriÜnite 10

Girdi parametrelerinin belirsiz olduğu durumlarda, olasılık dağılımları ve senaryo analizleri kullanarak en uygun tesis yerlerini belirleyen matematiksel modellerdir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Yapay TalepÜnite 10

Afetten doğrudan etkilenmediği halde, panik, belirsizlik veya fırsatçılık nedeniyle insani yardım malzemelerine yönelik oluşan gereksiz ve fazladan talep durumudur.

Çerçeve AnlaşmasıÜnite 10

Afet anında ani talep artışlarından ve fiyat dalgalanmalarından korunmak amacıyla tedarikçilerle önceden yapılan, fiyat ve tedarik şartlarını sabitleyen taslak sözleşmelerdir.

Ulaşım Ağı BelirsizliğiÜnite 10

Afet sonrasında yolların kapanması, köprülerin yıkılması veya alternatif rotaların bilinmemesi nedeniyle yardım malzemelerinin dağıtımında yaşanan lojistik belirsizliktir.

Bulanık DEMATELÜnite 10

Afet yönetimi ve lojistiğindeki karmaşık risk faktörlerinin ve performans ölçütlerinin önem derecelerini ve birbirleriyle olan ilişkilerini analiz etmek için kullanılan çok kriterli karar verme yöntemidir.

Erken Uyarı SistemleriÜnite 10

Afetlerin olası etkilerini önceden tahmin ederek ilgili birimlere ve topluma hızlı bilgi aktaran, can kayıplarını önlemede kritik öneme sahip bilgi sistemleridir.

Kapasite PlanlamasıÜnite 10

Afet durumunda aşırı artan talebi karşılayabilmek amacıyla hizmet, araç, personel ve depo kapasitelerinin önceden analiz edilerek organize edilmesidir.

Afet RiskiÜnite 11

Doğal tehlikenin ve tehlike olayına maruz kalma zamanını ve yerini belirleyen insan sayısının, spesifik tehlikeye karşı güvenlik açığı derecelerinin farklılaşmasıyla karakterize edilen bileşik bir fonksiyondur. Risk = Tehlikeler x Güvenlik Açığı formülüyle ifade edilir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
TehlikeÜnite 11

Yaşam kaybına, yaralanmaya, maddi hasara, sosyal ve ekonomik bozulmaya veya çevresel bozulmaya neden olabilecek potansiyel olarak zararlı fiziksel olay, fenomen veya insan etkinliğidir. Örneğin, binaların yıkılmasına yol açabilecek bir deprem potansiyel bir tehlikedir.

Güvenlik Açığı (Savunmasızlık)Ünite 11

Fiziksel, sosyal, ekonomik ve çevresel faktörler ya da süreçler tarafından belirlenen ve bir toplumun tehlikelerin etkisine karşı duyarlılığını artıran koşullardır. Depreme dayanıksız malzemelerle inşa edilmiş binalar fiziksel bir güvenlik açığı örneğidir.

Büyük Doğal AfetÜnite 11

Birleşmiş Milletler tarafından, etkilenen bölgenin kendi imkanlarıyla yardım etme kabiliyetini aşan ve bölge üstü ya da uluslararası yardıma ihtiyaç duyulmasına yol açan, binlerce ölüm veya olağanüstü ekonomik kayıplarla karakterize edilen felaketlerdir.

Acil MüdahaleÜnite 11

İnsanlara ve mülklerine gelebilecek zararı ve can kaybını en aza indirmek için afetin başlamasından önce, sırasında ve sonrasında alınan hızlı önlemlerdir. Arama-kurtarma, tahliye, geçici barınma ve acil tıbbi bakım bu kapsamda değerlendirilir.

Rehabilitasyon ve Yeniden YapılanmaÜnite 11

Büyük bir felaket nedeniyle zarar gören veya kayba uğrayan toplulukların afet öncesi durumlarına geri dönüşünü kolaylaştırmak amacıyla evlerin, altyapının ve kamu binalarının onarılması ve sosyal hizmetlerin restore edilmesi sürecidir.

Son Mil Dağıtımı (Last Mile Distribution)Ünite 11

Yardım malzemelerinin ve hizmetlerinin yerel dağıtım merkezlerinden veya depolardan doğrudan afetten etkilenen son noktalardaki afetzedelere taşınması sürecidir. Çift taraflı talep belirsizliği barındırması nedeniyle lojistiğin en karmaşık aşamasıdır.

Yer Seçimi-Rotalama ModelleriÜnite 11

Afet lojistiğinde kurulacak geçici depoların veya dağıtım merkezlerinin yerlerinin seçilmesi kararı ile bu merkezlerden afetzedelere yapılacak dağıtım rotalarının eşzamanlı olarak optimize edilmesini sağlayan bütünleşik matematiksel modellerdir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Araç Filo YönetimiÜnite 11

İnsani yardım operasyonlarında kullanılan farklı taşıma modlarının, araçların ve bunlara ait aktivitelerin kontrol edilmesi, koordinasyonu ve araç yenileme/tedarik politikalarının belirlenmesi faaliyetleridir.

Atık Temizleme OperasyonlarıÜnite 11

Afet sonrasında zarar gören altyapının temizlenmesi, yolların enkazdan arındırılarak ulaşıma açılması ve ortaya çıkan afet atıklarının geçici depolama veya yok etme alanlarına taşınması işlemleridir.

Karar Destek Sistemleri (KDS)Ünite 11

Afet lojistiğinde çok kriterli ve çatışan hedeflerin bulunduğu durumlarda, karar vericilere en uygun dağıtım ağını kurma, yer seçimi yapma ve rotalama kararlarında yardımcı olan bilgisayar tabanlı bilgi sistemleridir.

Yapısal HafifletmeÜnite 11

Yeniden yapılanma sürecinde, gelecekteki afet risklerini azaltmak amacıyla yeni inşa edilen yapılara depreme veya diğer afetlere dayanıklı malzemelerin ve mühendislik çözümlerinin dahil edilmesi işlemidir.

Araç İşletim MaliyetiÜnite 11

Filo yönetiminde araçların günlük çalışması için gereken bakım, onarım ve yakıt giderleri ile sürücü maaşları, GPS ve bilgi sistemleri gibi yönetim giderlerinin toplamından oluşan maliyet kalemidir.

İnsani Yardım Lojistiği Kritik Başarı FaktörleriÜnite 11

Afet lojistiği yönetiminde başarıyı getiren mantıklı örgütsel yapılar, etkili acil bilgi sistemleri, hükümet liderliği, modern lojistik teknolojisi ve sürekli iyileştirme gibi temel bileşenlerin bütünüdür.

2009 yılında kurulan ve Türkiye'deki tüm afet ve acil durum faaliyetlerini tek bir çatı altında koordine eden, stratejik kararları alan ve İçişleri Bakanlığına bağlı olan resmî kurumdur.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
SPHERE ProjesiÜnite 12

Afete müdahale süreçlerinde insani yardımın kalitesini artırmak ve hesap verebilirliği sağlamak amacıyla temizlik, beslenme, barınma ve sağlık gibi alanlarda asgari standartları belirleyen uluslararası bir sözleşme ve el kitabıdır.

Birleşmiş Milletler bünyesinde yer alan ve acil durumlara tutarlı, hızlı ve etkin bir müdahalede bulunmak amacıyla ulusal ve uluslararası insani yardım sağlayıcılarını bir araya getiren İnsani Yardım Koordinasyon Ofisidir.

Afet ve olağan dışı durumlarda özel eğitim ve donanımlarıyla olay yerinde kazazedelere medikal müdahalede bulunan ve İl Sağlık Müdürlükleri bünyesinde faaliyet gösteren Ulusal Medikal Kurtarma Ekibidir.

Amerika Birleşik Devletleri'nde yerel kaynakların yetersiz kaldığı büyük afetlerde federal düzeyde koordinasyonu, fon sağlamayı ve müdahale çalışmalarını yürüten Federal Acil Durum Yönetim Kurumudur.

Japonya'nın resmî kalkınma yardımı ajansı olup, dünya genelinde ve Türkiye'de büyük altyapı projelerine, teknik iş birliğine ve afet risk azaltma eğitimlerine finansal ve teknik destek sağlayan kuruluştur.

Belediyeler bünyesinde kurulan, afet öncesi planlama yapan ve afet sırasında itfaiye, lojistik, ulaşım ve altyapı hizmetlerini koordine eden Afet Koordinasyon Merkezidir.

Afet sonrasındaki ilk 72 saatlik kritik süreçte mahalle düzeyinde ilk müdahaleyi gerçekleştirmek, profesyonel ekiplere destek olmak ve yerel halkı bilinçlendirmek amacıyla kurulan Mahalle Afet Gönüllüleri organizasyonudur.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Mahalle düzeyinde muhtar (başkan), gönüllü koordinatörü, lojistik sorumlusu ile risk ve hasar tespit sorumlusundan oluşan yönetsel kuruldur.

UN-HABITATÜnite 12

Sürdürülebilir insan yerleşimleri, iskân programları ve kentlerde karşılaşılan sorunların çözümü için ülkelere teknik ve finansal yardım sağlayan Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programıdır.

Proaktif YaklaşımÜnite 12

Afetler meydana gelmeden önce risklerin belirlenmesi, zarar azaltma önlemlerinin alınması ve hazırlık süreçlerinin tamamlanmasını hedefleyen önleyici yönetim anlayışıdır.

Reaktif YaklaşımÜnite 12

Afet öncesinde önlem almak yerine, afet oluştuktan sonra sadece müdahale ve iyileştirme çalışmalarına odaklanan geleneksel kriz yönetimi yaklaşımıdır.

DekontaminasyonÜnite 12

Afet ve acil durumlarda kimyasal, biyolojik, radyolojik veya nükleer maddelerle kirlenmiş bölge, malzeme veya kişilerin arındırılması işlemidir.

Afet ve çoklu yaralanma durumlarında, mevcut tıbbi kaynakların en etkin şekilde kullanılması amacıyla yaralıların hayati tehlike derecelerine göre öncelik sırasına göre sınıflandırılması işlemidir.

Gıda krizlerine karşı erken uyarılarda bulunan ve küresel gıda arzı sorunlarını değerlendiren Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütüdür.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Özellikle çatışma ve afet durumlarında mülteciler, vatansız kişiler ve ülke içinde yerinden olmuş bireyler için uluslararası koruma ve yardım sağlayan BM Mülteciler Yüksek Komisyonudur.

Ülkelerinde yaşadıkları yerlerden zorunlu olarak göç etmek zorunda kalan kişilere ve dâhili/uluslararası göç hizmetlerine ihtiyaç duyanlara yardım eden Uluslararası Göç Örgütüdür.

İnsanların yaşadığı yerde meydana gelen, can ve mal kaybına yol açan, toplumsal yaşamı kesintiye uğratan ve kriz kapsamında değerlendirilen doğa veya insan kaynaklı olaylardır.

Afet durumlarını da kapsayan, önceden öngörülemeyen, hızlı müdahale gerektiren ve organizasyonların veya toplumların güvenlik ve işleyişini tehdit eden acil durumların bütünüdür.

Sendai ÇerçevesiÜnite 13

2015-2030 yılları arasında afet risklerini ve kayıplarını azaltmak amacıyla 2015 yılında Japonya'da kabul edilen, 7 küresel hedef ve 4 öncelik barındıran uluslararası eylem planıdır.

INFORM Risk İndeksiÜnite 13

İnsani krizlerin ve afetlerin riskini ölçmek, anlamak ve ülkeler arasında karşılaştırmak amacıyla geliştirilmiş, 0-10 arası puanlama yapan açık kaynaklı küresel risk değerlendirme modelidir.

Tehlike & Maruz KalmaÜnite 13

INFORM indeksinin, meydana gelebilecek olası afet olaylarını ve bu olaylardan potansiyel olarak etkilenebilecek insan nüfusu ile maddi varlıkların miktarını ölçen boyutudur.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Güvenlik Açığı (Vulnerability)Ünite 13

Toplumların, bireylerin veya yapıların meydana gelebilecek afet ve tehlikelere karşı duyarlılığını, hassasiyetini ve korunmasızlık derecesini ifade eden risk boyutudur.

Kapasite YetersizliğiÜnite 13

Bir toplumun veya ülkenin, afetlerin yol açtığı şokları emmesine ve olumsuz etkilerle başa çıkmasına yardımcı olacak kaynak, kurum ve mekanizmalarının eksik olması durumudur.

Afete Karşı Önlemler KanunuÜnite 13

Japonya'da 1961 yılında yürürlüğe giren, ülkenin afet yönetimi ve acil durum yapılanmasının yasal temelini ve sorumluluk düzeylerini belirleyen temel kanundur.

Merkezi Afet Yönetimi KonseyiÜnite 13

Japonya'da afet yönetimi ana planını geliştiren, teşkilatların görevlerini tanımlayan ve afet politikalarını belirleyen en üst düzey koordinasyon kuruludur.

Erken Değerlendirme SistemiÜnite 13

Japonya'da afet anında helikopter görüntüleri ve kurum içi verileri kullanarak hasarı anında tahmin eden ve Başbakana raporlayan teknolojik altyapıdır.

Acil Eylem Planları (Contingency Action Plans)Ünite 13

Hindistan'da eyalet düzeyinde acil durum operasyonlarını kolaylaştırmak ve kaynak tahsisini düzenlemek amacıyla hazırlanan operasyonel destek planlarıdır.

Ulusal Afet Yönetimi Planı (Hindistan)Ünite 13

Hindistan'ın 2016 yılında Sendai Çerçevesi ilkelerini entegre ederek hazırladığı, ülkeyi afete karşı dirençli kılmayı hedefleyen kapsamlı strateji belgesidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Doğal Afetlerin Azaltılması Uluslararası On Yılı kapsamında dünya genelinde afet zararlarını azaltmak ve uluslararası iş birliğini güçlendirmek amacıyla yürütülen küresel faaliyettir.

Afet LaboratuvarıÜnite 13

Endonezya'nın çok sayıda adadan oluşması, sismik, volkanik ve iklimsel afetlerin sıklığı ve çeşitliliği nedeniyle afet yönetimi literatüründe aldığı nitelendirmedir.

InAWAREÜnite 13

Endonezya'da erken uyarı, analiz ve risk değerlendirme süreçlerini tek bir platformda birleştirmek amacıyla uygulanan teknolojik afet yönetim sistemidir.

Savunmasız GruplarÜnite 13

Pakistan Ulusal Afet Yönetim Otoritesi tarafından afet anında özel koruma ve öncelik gerektiren kadınlar, çocuklar ve engelli bireylerden oluşan toplumsal kesimdir.

Yeniden Daha İyi İnşa EtmekÜnite 13

Sendai Çerçevesi'nin dördüncü önceliği olan, afet sonrası toparlanma ve yeniden yapılanma aşamalarında yapıları ve sistemleri eskisinden daha dayanıklı hale getirme ilkesidir.

Afet YönetimiÜnite 14

Afetlerin önlenmesi ve hasarlarının en aza indirilmesi amacıyla afet öncesi, sırası ve sonrasında yapılacak çalışmaların planlanması, koordine edilmesi ve uygulanması sürecidir. Toplumun tüm kurumlarının iş birliğini gerektirir.

Amerika Birleşik Devletleri'nde federal düzeyde afet ve acil durum yönetiminden sorumlu olan, nükleer savaşlardan doğal afetlere kadar geniş bir yelpazede koordinasyon sağlayan Federal Olağanüstü Hâl Yönetim Ajansı'dır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Stafford YasasıÜnite 14

ABD'de afet sonrasında acil durum yardımlarının yapılması ve zarar azaltma faaliyetlerinin finanse edilmesi amacıyla federal bütçeden özel bir fon oluşturulmasını sağlayan temel yasadır.

Afet Zararlarının Azaltılması (Mitigation)Ünite 14

Afetler meydana gelmeden önce risklerin ve olası hasarların ortadan kaldırılması veya azaltılması için yapılan yapısal ve yapısal olmayan önleyici faaliyetlerin tamamıdır. Sel düzlüklerindeki evlerin yıkılması buna örnektir.

Sivil Güvenlik Genel MüdürlüğüÜnite 14

Fransa'da İçişleri Bakanlığı'na bağlı olarak çalışan, doğal risklerin önlenmesi, arama-kurtarma faaliyetlerinin koordine edilmesi ve itfaiye mevzuatının düzenlenmesinden sorumlu olan merkezi kuruluştur.

Kırmızı PlanÜnite 14

Fransa'da çok büyük hasarların, can kayıplarının veya yaralanmaların meydana geldiği kriz durumlarında, halkın tahliyesi ve yaralıların acil kurtarılması için devreye sokulan özel acil durum planıdır.

Özel Müdahale PlanıÜnite 14

Fransa'da nükleer santraller veya kimyasal tesisler gibi yüksek risk barındıran kritik endüstriyel alanlarda meydana gelebilecek olası kazaları ve sızıntıları yönetmek amacıyla hazırlanan özel kriz planıdır.

Sivil Savunma Bölümü (SSB)Ünite 14

İtalya'da Bakanlar Konseyi Başkanı adına afet tahmini, önlenmesi, acil durum yönetimi ve afet sonrası iyileştirme çalışmalarını yürütmekle görevli olan en üst düzey sivil koruma birimidir.

A Kategorisi KrizÜnite 14

İtalya'da kriz yönetiminde uygulanan derecelendirmede, acil duruma yönelik planlama ve koordinasyon faaliyetlerinin tek bir yetkili örgüt tarafından yürütüldüğü en hafif kriz seviyesidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
THW (Technisches Hilfswerk)Ünite 14

Almanya'da federal düzeyde faaliyet gösteren, afet anlarında arama-kurtarma, altyapı onarımı ve lojistik gibi alanlarda teknik destek sağlayan, büyük oranda gönüllülerden oluşan Federal Teknik Kurtarma Ajansı'dır.

Bütünsel Afet YönetimiÜnite 14

Afetlerin tüm aşamalarını kapsayan, esnek bir yapıda kamu, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve gönüllülerin tam bir koordinasyon içinde birlikte çalışmasını öngören çağdaş yönetim yaklaşımıdır.

Sendai AnlaşmasıÜnite 14

Mart 2015'te 187 BM üyesi ülke tarafından imzalanan, afet risklerinin azaltılması, risk yatırımlarının artırılması ve afet sonrası toparlanma süreçlerini standartlaştıran uluslararası çerçeve anlaşmasıdır.

Fransa'da sivil güvenlik, itfaiye ve acil durum müdahale ekiplerine üst düzey eğitimler veren ve yöneticileri yetiştiren Ulusal Toplum Güvenliği Enstitüsü'dür.

Genel Yardım PlanlamasıÜnite 14

Fransa'da kriz öncesi dönemde alınması gereken genel önlemleri, risk analizlerini ve bölge/il düzeyindeki hazırlık çalışmalarını içeren stratejik planlama sürecidir.

Afet Yardım GörevlisiÜnite 14

FEMA bünyesinde kriz anlarında geçici ve ücretli olarak istihdam edilen, hasar tespiti, halkı bilgilendirme ve arama-kurtarma koordinasyonunda görev alan profesyonel veya gönüllü ekiplerdir.