Maden işletmelerinde işin yürütülmesi sırasında sağlığa zarar verebilecek fiziki ve çevresel tehlikelerden korumak, çalışma ortamını iyileştirmek ve güvenliği sağlamak amacıyla yürütülen sistemli ve bilimsel çalışmalardır. Amacı çalışanları kaza ve hastalıklardan koruyarak yaşam kalitelerini artırmaktır. Örneğin; yeraltı galerilerinde toz ve gaz ölçümlerinin düzenli yapılarak risklerin önlenmesi İSG kapsamındadır.

Bir kurumdaki birey ve grupların sağlık ve güvenlik programlarına olan bağlılığını, tutumlarını, yetkinliklerini ve davranış örüntülerini ifade eden yaşam tarzıdır. Doğru bilgiye dayanır ve güvenlik kurallarının alışkanlık haline getirilmesini hedefler. Örneğin; bir madencinin ocağa girmeden önce gaz dedektörünü ve baretini kendiliğinden kontrol etmesi İSG kültürünün göstergesidir.

İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanlara, ekipmana veya çalışma ortamına zarar verme potansiyeline sahip kaynak veya durumdur. Kişisel belirsizlik içermez, zararın potansiyel kaynağını temsil eder. Örneğin; galeri tavanında gevşemiş asılı kaya parçası (kavlak) doğrudan bir tehlikedir.

Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da hasar görme ihtimali ile bu olayın yaratacağı sonucun şiddetinin bileşimidir. Belirsizlik içerir ve teknik değerlendirmelerle seviyesi belirlenir. Örneğin; tavanı gevşemiş bir galeride tahkimat yapılmadan çalışılması sırasında tavanın çökme olasılığı ve yaratacağı ölümcül risk bu kavramı tanımlar.

Çalışma esnasında veya yürütülmekte olan iş nedeniyle aniden meydana gelen, çalışanın bedensel veya ruhsal bütünlüğünü zarara uğratan ve ölüme ya da maddi/manevi kayıplara yol açan olaydır. Meydana geldiğinde en geç 2 iş günü içinde yetkili makamlara bildirilmelidir. Örneğin; maden içinde nakliyat esnasında vagonun raydan çıkarak işçiye çarpması bir iş kazasıdır.

Sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedenseli/ruhsal engellilik halleridir. Çalışma ortamındaki maruziyetlerden doğar. Örneğin; kömür ocaklarında uzun yıllar solunabilir toza maruz kalan bir çalışanda pnomokonyoz hastalığının gelişmesi bir meslek hastalığıdır.

Çalışma ortamında oluşan tehlikelerin saptanması, risklerin değerlendirilmesi, kontrol altına alınması ve sürekli iyileştirme yapılması amacıyla uygulanan sistemli yöntemler bütünüdür. Politika, planlama, uygulama, kontrol ve yönetimin gözden geçirmesi aşamalarından oluşur. Örneğin; maden işletmelerinde TS OHSAS 18001 standartlarının kurulup denetlenmesi bir İGYS uygulamasıdır.

İngiliz Standartları Enstitüsü tarafından geliştirilen ve ülkemizde TSE tarafından kabul edilen, temelde 'risk önlemeye' odaklı İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standardıdır. Felaketlerin ve büyük zararların önlenmesi için kuruluşların İSG performansını iyileştirmesini sağlar. Örneğin; bir kimyasal veya ağır sanayi tesisinde iş risklerini sıfırlamak için OHSAS 18001 prosedürlerinin uygulanmasıdır.

Maden işletmelerinde teknik ve güvenlik işlerinin yürütülmesinden sorumlu, alanında en az 5 yıl deneyime sahip maden mühendisidir. İşletmedeki iş güvenliği önlemlerinin mevzuata uygunluğunu denetler ve yönergeleri hazırlar. Örneğin; açık işletmedeki şev eğimlerini ve patlatma planlarını onaylayan deneyimli maden mühendisi fenni nezaretçidir.

Maden işletmesinde faaliyetlerin devam ettiği süre boyunca işletme alanında sürekli bulunması yasal olarak zorunlu olan teknik görevlidir. Vardiyalardaki emniyet tedbirlerini ve çalışma koşullarını kesintisiz takip eder. Örneğin; yeraltı ocağında vardiya süresince ocak içinde kalıp çalışmaları denetleyen teknik elemandır.

Yeraltı maden boşluklarının tavan ve yan duvarlarında veya açık işletme şevlerinde bulunan, düşme ve göçük tehlikesi oluşturan gevşemiş kaya parçalarının özel aletlerle emniyetli şekilde düşürülmesi işlemidir. Koruyucu donanımlarla yapılır. Örneğin; patlatma sonrası galeri tavanında sallantıda kalan taşların levye ile düşürülmesi kavlak sökümüdür.

Maden işletmelerinde cevhere ulaşmak veya taşıma/havalandırma amacıyla doğrudan taş veya kayaç içerisinde sürülen (açılan) yeraltı galerisidir. Tahkimatı ve havalandırılması özel kurala tabidir. Örneğin; kömür damarına ulaşmak için ana kayaç içinde açılan 8 m/s hava hızını aşmaması gereken galeriler lağımdır.

Yeraltı kömür ocaklarında havaya karışan metan gazı (CH4) ile havanın patlayıcı bir oran oluşturarak meydana getirdiği son derece tehlikeli gaz karışımıdır. Ortam havasında metan %1.5'u geçtiğinde elektrik akımı kesilmeli, %2'yi geçtiğinde çalışma durdurulmalıdır. Örneğin; ocak havasında biriken metanın kıvılcımla patlaması bir grizu patlamasıdır.

Kömür ocaklarında kömür tozunun patlama kabiliyetini ortadan kaldırmak amacıyla galeri tabanına ve duvarlarına nem tutmayan, silis içermeyen ve sağlığa zararsız taş tozunun serpilmesi işlemidir. Bir toz önleme tedbiridir. Örneğin; galerilere %1.5'tan fazla organik madde içermeyen taş tozunun tazyikle püskürtülerek patlamanın önlenmesidir.

Eğimli yeraltı galeri ve yollarında yük veya malzeme taşıyan araçların yerçekimi ve halat mekanizması yardımıyla emniyetli şekilde aşağı/yukarı taşınmasını sağlayan mekanik taşıma sistemidir. Yangına dayanıklı malzemelerden imal edilmelidir. Örneğin; eğimli galeri yolunda maden arabalarının hızını kontrol ederek taşınmasını sağlayan varagel tesisatıdır.

Yeraltı ocaklarında su baskını veya göçük tehlikesi olan bölgelere yaklaşılırken, su veya tehlikeli bölge ile çalışma alanı arasında Bakanlık onayı ile bırakılması zorunlu olan kazılmamış sağlam kitle/bloktur. Örneğin; eski su dolu bir ocak yakınına yaklaşırken sınırda bırakılan 50 metrelik kazılmayan koruma kayacı emniyet topuğudur.

300'den fazla işçi çalıştırılan maden ocaklarında iş güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere atanan, en az 2 yıl ocak tecrübesine sahip maden mühendisi veya yüksek mühendisidir. Güvenlik dışında başka bir görev alamaz. Örneğin; 400 işçisi olan bir yeraltı kömür ocağında sadece İSG denetimleri ve organizasyonundan sorumlu olan yetkili mühendistir.

Açık maden işletmelerinde kademe yüzeylerinin yatay düzlemle yaptığı eğim açısıdır. Açık işletmelerde basamak şev eğiminin 80 dereceden az olması ve ters eğim oluşturulmaması zorunludur. Örneğin; mermer ocağı basamağında kaymayı önlemek için oluşturulan 60 derecelik güvenli basamak açısı şev eğimidir.

Maden ocaklarından çıkarılan tüvenan cevher veya kömürün, endüstrinin ihtiyaç duyduğu normlara getirilmesi amacıyla ekonomik değere sahip olan ve olmayan minerallerin birbirinden ayrılması işlemlerinin bütünüdür. Kırma, öğütme ve zenginleştirme gibi adımları içerir.

Ekonomik derinlikte bulunan maden yatağının çıkarılması amacıyla yeryüzünde gerçekleştirilen delme-patlatma, kazı-yükleme ve taşıma-dökme gibi işlemlerin tamamını kapsayan yerüstü madencilik yöntemidir.

Yeraltı maden işletmelerinde kazı sonucunda açılan galeri ve üretim alanlarının tavan ve yan duvarlarının çökmesini önlemek amacıyla ahşap, çelik veya beton malzemeler kullanılarak yapılan destekleme sistemidir.

Maden işletmelerinde, özellikle yeraltı çalışmalarında üretimi ve güvenliği engelleyen yeraltı sularının toplanarak galeri dışına veya yerüstüne pompalanması işlemidir.

Yeraltı kömür ocaklarında havaya karışan ve belirli oranlara (%5-%15) ulaştığında patlayıcı özellik kazanan, temel olarak metan gazından oluşan tehlikeli gaz karışımıdır.

İş güvenliği kültürünün başarısını ve sürdürülebilirliğini belirleyen; kişilik (bilgi, beceri), davranışlar (güvenliğe uyma) ve çalışma ortamı (ekipman, mühendislik standartları) unsurlarından oluşan üçlü etkileşim modelidir.

Bir organizasyonu oluşturan bireylerin paylaştığı, onların davranış, tutum ve hareketlerini yönlendirerek kontrol altında tutan inançlar, değerler, alışkanlıklar ve kurallar bütünüdür.

Bir işletmedeki birey ve grupların iş sağlığı ve güvenliği programlarının tarzına, yeterliliğine ve sürekliliğine karar veren değer, algı, alışkanlık ve davranış örüntülerinin toplamıdır.

İş sağlığı ve güvenliğinin işletmenin en birinci önceliği olduğu, çalışanların kurallara isteyerek uyduğu ve hataların birer öğrenme fırsatı olarak görüldüğü bilinçli güvenlik kültürüdür.

Çalışanların mevcut riskleri önemsemediği, aşırı güvenle kuralları boş verdiği ve yönetimin güvenliği arka plana ittiği zayıf güvenlik kültürüdür.

İşyerinde meydana gelen, ancak yaralanma, ölüm veya maddi hasara yol açma potansiyeli olduğu halde o esnada herhangi bir kayba neden olmayan ucuz atlatılmış olaylardır.

Geçmişte yaşanan kaza, hata ve deneyimlerden sürekli dersler çıkararak sistemlerini güncelleyen ve güvenlik performansını sürekli iyileştiren dinamik organizasyon yapısıdır.

Geniş kapsamlı anketler ve ölçekler kullanılarak çalışanların güvenlik algılarını, tutumlarını ve güvenlik kültürünün niteliğini ölçmeyi amaçlayan nicel değerlendirme yöntemidir.

Küçük bir çalışan grubuyla, belirlenmiş güvenlik konuları hakkında araştırmacı moderatörlüğünde yapılan, derinlemesine bilgi toplamayı amaçlayan nitel bir ölçüm tekniğidir.

Açık işletme madenlerinde veya dekapaj alanlarında, kazı yapılan basamakların veya yamaçların dengesinin bozularak toprak ve kaya kütlelerinin aşağıya doğru kayması olayıdır.

İşyerinde tespit edilen uygunsuzlukların, tehlikelerin veya ramak kala olayların tekrarlanmasını önlemek amacıyla kaynağına yönelik olarak gerçekleştirilen planlı çalışmalardır.

Bir işletmede yürütülen iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerinin etkinliğinin, kaza oranları ve güvenli davranış sıklığı gibi somut çıktılarla değerlendirilmesidir.

İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörlerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması sürecidir.

Kapalı ocaklarda çalışanların ocağa giriş-çıkışlarını ve yeraltındaki konumlarını yerüstünden sürekli ve anlık olarak izleyen, acil durumlarda da çalışabilen ve kayıtları en az bir yıl saklanan sistemdir.

Maden işyerinde çalışanların olağan ve olağanüstü durumlarda sağlık ve güvenliklerini korumak amacıyla alınacak tüm tedbirleri, risk analizlerini ve çalışma izinlerini içeren, işveren tarafından güncellenen resmi belgedir.

SGD kapsamında belirlenen, yüksek riskli ve tehlikeli sonuçlar doğurabilecek işlerin öncesinde, esnasında ve sonrasında uygulanacak tedbirleri içeren ve yetkili kişi tarafından yazılı olarak verilen onay belgesidir.

Madenlerde patlayıcı ve ateşleyici maddelerin depolanması, taşınması, lağım deliklerine yerleştirilmesi ve patlatılması işlemlerini yapmaya tek yetkili olan uzman çalışandır.

Patlatma işlemini gerçekleştirmek amacıyla maden içerisinde kayaç veya cevher üzerinde özel ekipmanlarla açılan ve içine patlayıcı madde yerleştirilen deliktir.

Lağım deliğine yerleştirilen patlayıcı kartuşların arkasında kalan boşluğu doldurarak patlama enerjisinin dışarı kaçmasını önleyen, iletken olmayan özel dolgu malzemesidir.

Patlayıcı madde depolarının karşısına, dirseklerden en az üç metre derinlikte yapılan ve olası bir patlama anında şok dalgasının hızını ve etkisini azaltmayı amaçlayan koruyucu boşluklardır.

Kendiliğinden yanma riski olan kömür ocaklarında, üretimi biten panoları kapatarak hava sızdırmazlığını sağlayan, basınca dayanıklı ve gaz kontrolü amacıyla kurulan kalıcı engellerdir.

Kapalı ocaklarda acil durumlarda arama, kurtarma ve tahliye ekiplerinin hızlı müdahale edebilmesi için gerekli özel donanım ve malzemelerin bulunduğu, periyodik kontrolleri yapılan merkezdir.

Yarıçapı en çok 50 kilometre olan alan içinde bulunan birden fazla maden işyerinin, kuruluş ve yönetim giderlerini paylaşarak merkezi bir yerde kurdukları ortak acil müdahale istasyonudur.

Acil durum planlarının işlerliğini, donanımların çalışabilirliğini ve personelin becerilerini test etmek amacıyla en geç altı ayda bir yapılan ve görüntülü kaydedilmesi zorunlu olan uygulamalı eğitimdir.

Maden işyerlerinde kazalara anında müdahale edebilmek için gerekli tıbbi malzeme ve donanımla donatılmış, içinde ilk yardım talimatı asılı olan ve kolayca ulaşılabilen özel bölümdür.

Yeraltı veya kapalı çalışma alanlarında vantilatör, aspiratör ve hava kanalları yardımıyla ortama sürekli temiz hava sağlayan ve kirli havayı uzaklaştıran mekanik sistemdir.

Ana elektrik şebekesinde meydana gelebilecek bir arıza durumunda kaçış yolları, tehlikeli alanlar ve kumanda merkezlerinin karanlıkta kalmasını önlemek için otomatik devreye giren sistemdir.

Kirli, tozlu veya tehlikeli maddelerle çalışılan maden işyerlerinde, çalışanların günlük kıyafetleri ile iş elbiselerinin birbirine temas etmeden ayrı ayrı saklanabilmesi için sağlanan dolap sistemidir.

İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışana, ekipmana veya çevreye zarar verme potansiyeline sahip her türlü durum, davranış, makine veya çalışma metodudur. Örneğin, yeraltı maden ocağında biriken metan gazı kendi başına büyük bir tehlike kaynağıdır.

Tehlikelerden kaynaklanabilecek olumsuz bir olayın meydana gelme olasılığı ile bu olayın yol açacağı zararın ciddiyet derecesinin bileşkesidir. Örneğin, metan gazı bulunan bir ocakta ölçüm yapmadan patlatma faaliyeti yürütmek yüksek düzeyde bir risktir.

İşletmenin yasal yükümlülükleri ve kendi iş sağlığı güvenliği politikaları çerçevesinde tahammül edebileceği, önlemlerle minimize edilmiş risk seviyesidir. Bu seviyedeki riskler işin durdurulmasını gerektirmez ancak sürekli gözetim altında tutulmalıdır.

Yürütülen bir iş veya operasyon esnasında ortaya çıkan risklerin, belirlenen bir zaman aralığı boyunca kabul edilebilir sınırlar içerisinde kalabilme yeteneğidir. Güvenlik, risklerin sıfırlanması değil, kontrol altında tutulması durumudur.

İşyerinde mevcut olan veya dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin analizi, derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılan sistematik çalışmalar bütünüdür.

Risk önem skorunu hesaplamak için yalnızca olasılık ve şiddet parametrelerini (1 ile 5 arasındaki puanlarla) kullanan, iki değişkenli en basit ve yaygın risk analiz yöntemidir.

Olasılık, şiddet ve frekans (maruziyet sıklığı) olmak üzere üç farklı parametreyi çarparak risk önem skorunu belirleyen, endüstride çok yaygın kullanılan bir risk analiz metodolojisidir.

Sistemdeki olası hata türlerini olasılık, şiddet ve fark edilebilirlik katsayılarını kullanarak analiz eden, özellikle maden makineleri ve ekipmanlarının risk değerlendirmesinde tercih edilen yöntemdir.

Bir kazanın veya başlangıç olayının, operatör hataları ve sistem güvenlik bariyerlerinin çalışıp çalışmamasına göre nasıl ilerleyeceğini yukarı/aşağı yönlü dallanan şemalarla gösteren nicel ağırlıklı yöntemdir.

İstenmeyen bir tepe olayı (hata veya kaza) ele alarak, bu olaya neden olabilecek mekanik, fiziksel veya insan kaynaklı alt nedenleri mantıksal kapılar kullanarak geriye doğru inceleyen analiz yöntemidir.

Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından geliştirilen, kimyasal maddelerin oluşturduğu risk faktörlerine odaklanan ve maden sektöründe kimyasal maruziyet değerlendirmesinde sıkça kullanılan nitel bir yöntemdir.

Kimya ve proses endüstrisinde yaygın olarak kullanılan, sistemdeki tasarım parametrelerinden sapmaları kılavuz kelimeler yardımıyla inceleyen kapsamlı ve nitel bir risk değerlendirme metodolojisidir.

Fine-Kinney yönteminde kullanılan, tehlike kaynağına veya riskli duruma ne kadar sıklıkla maruz kalındığını (günlük, haftalık, aylık vb.) belirten zaman tabanlı bir risk parametresidir.

FMEA yönteminde kullanılan, sistemde veya makinede oluşabilecek bir hatanın veya arızanın, zarar vermeden önce mevcut kontrol sistemleri tarafından tespit edilebilme olasılığını gösteren parametredir.

Belirlenen risklerin ortadan kaldırılması veya azaltılması için uygulanan planlama, tedbirlerin kararlaştırılması, tedbirlerin uygulanması ve uygulamaların izlenmesi aşamalarından oluşan sistematik süreçtir.

Uzun süre boyunca 1.000 Hz'nin üzerindeki frekanslarda yüksek gürültüye maruz kalınması sonucu iç kulaktaki kokleada bulunan işitme tüy hücrelerinde meydana gelen geri dönüşsüz hasardır. Odyometrik tetkiklerle tespit edilir.

Çarpışma, patlama veya deşarj gibi ani ve çok yüksek şiddetteki ses dalgalarına maruz kalınması sonucu kulakta aniden ortaya çıkan işitme hasarıdır. Sürekli maruziyetten ziyade tekil ve şiddetli bir gürültü olayından kaynaklanır.

Yeraltı madenlerindeki karanlık ve yetersiz aydınlatma koşullarında gözün odaklanma yeteneğinin zayıflaması sonucu oluşan, göz kürelerinin istemsiz ve kontrol dışı hızlı salınımı ile karakterize meslek hastalığıdır. Günümüzde baret lambaları sayesinde neredeyse tamamen önlenmiştir.

Kepçe, kazıyıcı ve ağır kamyon gibi iş makinelerinin kullanımı sırasında mekanik titreşimin tüm vücuda yayılması durumudur. Vücuda girdiği noktadan uzak organları da etkileyerek bel fıtığı ve disk patolojilerine yol açar.

Uranyum ve kalay gibi kayaçlarda doğal olarak bulunan, 3,8 gün yarılanma ömrüne sahip radyoaktif bir gazdır. Bozunarak alfa radyasyonu yayar ve solunum yoluyla akciğerlere ulaşarak kanser riskini artırır.

El bileğinin iç kısmındaki dar kanaldan geçen medyan sinirin tekrarlayan hareketler ve aşırı zorlama nedeniyle baskı altında kalması sonucu oluşan nöropatidir. İlk üç parmakta ağrı, uyuşma ve güç kaybı ile kendini gösterir.

Dirseğin dış tarafında bulunan ve ön kol kaslarını kemiğe bağlayan tendonların yapışma noktasında tekrarlayan zorlayıcı hareketler nedeniyle oluşan ağrılı enflamasyondur. Sektörde 'tenisçi dirseği' olarak da bilinir.

Eklemlerde kemik, kas ve tendonların birbirine sürtünmesini engelleyen içi sinovyal sıvı dolu keseciklerin (bursa) iltihaplanmasıdır. Madencilerde diz üstü çalışmaya bağlı olarak dizde sık görülür.

Serbest kristal silika tozlarının yıllar boyunca solunması sonucu akciğerlerde oluşan, geri dönüşü olmayan kronik ve ilerleyici bir fibrotik akciğer hastalığıdır. Madencilik sektöründeki en eski ve en yaygın mesleki hastalıklardan biridir.

Kömür işçisi pnömokonyozu veya progresif masif fibrozis tablosuna romatoid artrit (eklem romatizması) hastalığının eşlik etmesiyle karakterize, akciğerlerde çoklu nodüllerin görüldüğü romatolojik-pulmoner bir sendromdur.

Yeraltı madenlerinde çalışan dizel motorlu araçların egzozlarından ve patlatma işlemlerinden sonra havaya yayılan ince parçacıklardır. Akciğer kanseri riskini artıran önemli bir kanserojendir.

Madenlerde gerçekleştirilen dinamit patlatmaları veya dizel motorların çalışması sonucunda açığa çıkan, solunum yollarında şiddetli irritasyona, kronik bronşit ve amfizeme yol açan tehlikeli gaz grubudur.

Altın, kurşun ve bakır gibi metal madenciliğinde ortaya çıkan, ciltte kalınlaşma (hiperkeratoz), tırnaklarda Mees hatları ve akciğer, cilt, mesane kanserlerine yol açan IARC Grup 1 düzeyinde kanserojen etkidir.

Maden çalışanlarının akciğer grafilerini toz maruziyetine bağlı meslek hastalıkları (pnömokonyoz) yönünden ILO standartlarına göre değerlendirmek üzere özel eğitim almış ve sertifikalandırılmış uzman hekimlerdir.

Maden çalışanlarının periyodik muayenelerinde bel rahatsızlıklarını, disk hernilerini (bel fıtığı) ve siyatik sinir sıkışmalarını değerlendirmek amacıyla uygulanan bacak germe muayene yöntemidir.

İşlerin yapılması esnasında kullanılan herhangi bir makine, alet, tezgâh veya sistemin genel adıdır. Örneğin madenlerde kazı amacıyla kullanılan martopikörler veya nakliyede kullanılan konveyörler birer iş ekipmanıdır.

İş ekipmanlarının, yönetmelikte belirtilen aralıklarda ve yöntemlere uygun olarak, yetkili personellerce yapılan muayene, deney ve test işlemleridir. Bu kontroller makine, elektrik veya mekatronik mühendisleri ile teknikerler tarafından gerçekleştirilir.

Tehlikelerin teknik önlemlerle tam olarak kontrol altına alınamadığı ve bu nedenle kullanımında, bakımında ve onarımında sadece o iş için yetkilendirilmiş personelin çalıştırılması gereken iş ekipmanıdır.

Maden işyerlerinde sert zeminlerin veya kömürün kazılması amacıyla kullanılan, basınçlı hava ile çalışan darbeli kazı makinesidir. Yer altı üretiminde el işçiliğini azaltarak verimliliği artırır.

Her iki tarafında kesici uçlar bulunan, yüksek mukavemetli çelik zincirlerle ayak boyunca ileri-geri çekilerek taban taşı üzerinde kayan ve sıyırma yöntemiyle kömür kazısı yapan mekanize çelik yapıdır.

Maden ocaklarında tavan yükünü taşımak ve göçükleri önlemek amacıyla kullanılan, hidrolik basınçla çalışan ve manuel üretim yapılan ayaklarda tahkimat görevi gören destek ekipmanıdır.

Sıkıştırılmış havanın barındırdığı mekanik enerjiyi kullanarak çalışan sistemlerdir. Madenlerde kıvılcım çıkarma riski olmadığından grizulu ortamlarda güvenle tercih edilirler.

Basınçlı kapların sağlamlığını ve sızdırmazlığını ölçmek amacıyla, işletme basıncının belirli bir katı (genellikle 1,5 katı) basınçlı su doldurularak yapılan zorunlu test yöntemidir.

Malzemeye veya ekipmana zarar vermeden, ultrasonik, manyetik veya radyografik yöntemlerle iç yapıdaki çatlak, korozyon veya aşınmaları tespit etmek amacıyla uygulanan muayene yöntemidir.

Madenlerde eğimli galerilerde (desandrelerde) vagonların, malzemelerin veya personelin yukarı çekilmesi ya da aşağı indirilmesi amacıyla kullanılan yüksek güçlü çekme sistemidir.

Yer altı maden ocaklarında üretim yapıldıktan sonra boşalan galerilerin ve ayakların arkasını doldurarak tavan çökmelerini ve göçükleri önlemek amacıyla dolgu malzemesi seren makinedir.

Madenlerden çıkarılan tüvenan kömürün veya cevherin içindeki taş, kil gibi yabancı maddelerden su ve yoğunluk farkı kullanılarak temizlendiği ve zenginleştirildiği tesislerdir.

Metan gazı ile havanın belirli oranlarda (genellikle %5-%15) birleşmesiyle oluşan, en ufak bir kıvılcımla dahi patlama riski barındıran son derece tehlikeli ve yanıcı gaz karışımıdır.

Elektrik şebekelerinde veya makine hatlarında akımın aşırı yükselmesi, kısa devre veya kaçak oluşması durumunda enerjiyi otomatik olarak keserek sistemi ve çalışanları koruyan güvenlik aygıtıdır.

Petrol, doğal gaz, jeotermal veya kaya gazı sondaj kuyularında ani gaz veya sıvı püskürmelerini (blowout) önlemek ve kuyuyu güvenli şekilde susturmak amacıyla kullanılan vana ve sızdırmazlık sistemleridir.

Çalışanların işyerinde işin yürütülmesi sırasında çeşitli nedenlerden kaynaklanan, sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunması amacıyla yapılan sistemli ve bilimsel çalışmaların bütünüdür.

Sondajla maden çıkarılan işler ile yer altı ve yer üstü maden işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunması için uyulması gerekli asgari şartları belirleyen ve uygulayan özel İSG alanıdır.

1526 yılında Saksonyalı hekim Gregorius Agricola tarafından yazılan, maden ocaklarındaki tozları önlemek için havalandırma konusuna değinen ve maden sektöründe İSG'nin ilk temeli kabul edilen kitaptır.

1500'lü yıllarda Paracelsus tarafından yazılan, maden çalışanlarında görülen kurşun ve cıva zehirlenmelerini ele alan ve tarihteki ilk iş hekimliği kitabı olarak kabul edilen eserdir.

1713 yılında endüstri sağlığının babası kabul edilen Bernardino Ramazzini tarafından yayımlanan ve meslek hastalıklarına oldukça geniş yer veren öncü eserdir.

1865 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nda çıkarılan, Ereğli ve Zonguldak kömür havzalarında işçilerin dinlenme süreleri, barınma yerleri ve çalışma saatlerini (10 saat) düzenleyen ilk yazılı belgedir.

1869 yılında çıkarılan, Osmanlı'daki tüm madenleri kapsayan, zorunlu çalışmayı kaldıran, iş kazalarında tazminat ödenmesini ve madenlerde doktor ile eczane bulundurulmasını zorunlu kılan nizamnamedir.

10 Eylül 1921'de çıkarılan, madenlerde 18 yaşından küçüklerin çalışmasını yasaklayan, günlük çalışma süresini 8 saat olarak belirleyen ve Sakarya Savaşı sırasında kabul edilen tarihi kanundur.

1930 yılında çıkarılan, en az 50 işçi çalıştıran işyerlerinde hekim bulundurma zorunluluğu getiren ve kadın ile çocuk işçilerin korunmasına yönelik hükümler içeren 1593 sayılı kanundur.

1936 yılında kabul edilen, Türkiye'de çalışma hayatını ve iş sağlığı güvenliği konularını sistemli bir şekilde düzenlemek amacıyla yürürlüğe koyulan ilk ulusal iş kanunudur.

Haziran 2012'de kabul edilen, Türkiye'de müstakil olarak sadece iş sağlığı ve güvenliği konularını düzenleyen, kamu ve özel sektör ayrımı yapmaksızın tüm çalışanları kapsayan modern kanundur.

1919 yılında kurulan, işçi hakları, çalışma saatleri ve iş sağlığı güvenliği konularında küresel standartlar belirleyen ve sözleşmeler üreten Birleşmiş Milletler uzmanlık kuruluşudur.

Osmanlı döneminde lonca teşkilatları bünyesinde kurulan, hastalanan, yaşlanan veya iş göremez duruma düşen meslek erbaplarına geçim yardımı sağlayan geleneksel yardımlaşma sandığıdır.

İşin yürütülmesi esnasında meydana gelen sağlığa zarar verecek durumlardan ve güvenliği tehlikeye atacak durum ve davranışlardan korunmak, imalatın sürekliliğini temin etmek ve verimliliği yükseltmek amacıyla yapılan sistemli ve bilimsel çalışmalardır.

Kurumun sağlık ve güvenlik programlarının yeterliliğine, tarzına ve uygulamadaki ısrarına karar veren birey ve grupların değer, tutum, yetkinlik ve davranış örüntülerinin bir ürünü olan, güvenliği bir yaşam biçimi haline getirmeyi amaçlayan kavramdır.

İnşaat ve çeşitli mühendislik işlerinin yürütüldüğü, yer üstü veya yer altında, su üstü veya su altında yapılan kazı, hafriyat, inşa, montaj, söküm, yıkım, tadilat ve onarım gibi faaliyetlerin bütünüdür.

Ülkelerdeki çalışma kanunlarında ve uygulamalarında standartları iyileştirmek ve ileriye taşımak amacıyla 1919 yılında kurulan, merkezi Cenevre'de bulunan Birleşmiş Milletler uzmanlık kuruluşudur.

Çalışma hayatı ve sosyal güvenlik alanlarında ulusal ve uluslararası düzeyde eğitim, araştırma ve danışmanlık faaliyetleri yürüterek iş barışını ve güvenli çalışma ortamını sağlamayı amaçlayan eğitim merkezidir.

Çalışanların sağlıklarının korunması, iş kazaları ve meslek hastalıkları risklerinin asgariye indirilmesi amacıyla tıbbi ve teknik araştırmalar yapan, bakanlığa bağlı bilimsel araştırma merkezidir.

İşyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sunmak üzere Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş, gerekli fiziki ve tıbbi donanıma sahip özel kuruluşlardır.

İş kazası veya meslek hastalığı gibi olumsuz olaylar henüz meydana gelmeden önce, risk değerlendirmesi ve güvenlik önlemleriyle tehlikeleri kaynağında yok etmeyi hedefleyen çağdaş güvenlik yaklaşımıdır.

İş kazası veya meslek hastalığı oluştuktan sonra olayı incelemeye, nedenlerini araştırmaya ve işi yeniden düzenlemeye odaklanan geleneksel güvenlik yaklaşımıdır.

Bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine dair yardımcı işlerde veya uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve kendi işçilerini sadece bu işyerinde çalıştıran gerçek veya tüzel kişidir.

İşveren tarafından görevlendirilen ve işveren adına projenin hazırlanmasından, uygulanmasından ve uygulamanın kontrolünden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişidir.

Çalışan istihdam etmeksizin kendi adına mal ve hizmet üretimi yapan ve projenin tamamlanmasında profesyonel katkı sağlayan bağımsız kişidir.

Bir işletmede çalışanların karşılaştığı tehlikelerin azaltılmasıyla ilgili deneyimler, yerleşmiş yasalara uygun ölçüler, fikirler, roller ve davranışlar bütünüdür. Örneğin, bir fabrikada işçilerin baret takmayı zorunluluktan değil, kendi can güvenlikleri için bir yaşam tarzı olarak benimsemeleri bu kültüre örnektir.

Çalışanların iş yerindeki güvenlik uygulamaları, prosedürleri ve değerleri hakkındaki anlık algı, tutum ve inançlarının toplamıdır. Genellikle anketler yoluyla nicel olarak ölçülebilen ve güvenlik kültürünün o anki durumunu gösteren bir göstergedir.

İş ortamlarında doğru ve güvenilir bilgiye dayandırılan, zamanla bir yaşam şekline ve alışkanlığa dönüşmüş olan güvenlik uygulamalarının ön planda tutulduğu yaşam biçimidir.

Ölüme, yaralanmaya, maddi hasara veya farklı kayıplara neden olan, önceden planlanmamış ve istenmeyen vakalardır. İş yerinde kontrol altına alınmamış tehlikelerin bir sonucu olarak ortaya çıkar.

İş yerinde oluşabilecek zarar verici nitelikteki bir olay veya durumun meydana gelme olasılığı ile bu olayın yaratacağı zarar verme derecesinin bileşkesidir.

İnsanlar tarafından oluşturulan, bir kurum, işletme veya topluluğun yaşam ve inanç biçimlerini, değerlerini ve sembollerini yansıtan ortak paylaşımlardır.

Çalışanların ortak bir güvenlik algısına sahip olduğu, kurallara bilinçli uyulduğu, risklerin farkında olunduğu ve kazaların en az düzeyde yaşandığı iş yeri ortamıdır.

Güvenlik bilincinin ve eğitim düzeyinin düşük olduğu, risklerin önemsenmediği, sürekli suçlayıcı bir ortamın bulunduğu ve üretimin her zaman güvenliğin önünde tutulduğu kültür türüdür.

İş yerindeki teknik, insani, çevresel ve örgütsel riskleri kontrol altına almak amacıyla kimin, neyi, nasıl ve ne zaman yapacağını belirleyen amaca yönelik sistematik yapıdır.

İş kazası ve meslek hastalığı riski en yüksek olan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tebliği ile belirlenen ve inşaat gibi sektörleri kapsayan iş sınıfıdır.

İş yerinde meydana gelen ancak yaralanmaya, ölüme veya maddi hasara yol açmayan, pozitif güvenlik kültüründe sistemdeki açıkları kapatmak için titizlikle raporlanan olaylardır.

İş kazalarını önlenemez, kaçınılmaz veya tamamen şansa bağlı olaylar olarak görme eğilimidir. Pozitif güvenlik kültürü eğitimleri bu yanlış algıyı yıkmayı hedefler.

İşletmelerde iş güvenliği önlemlerinin zaman kaybı olarak görülüp, işin hızlı bitirilmesi ve kârlılığın artırılması amacıyla güvenliğin göz ardı edilmesi durumudur.

Çalışanların hata yaptıklarında cezalandırılmayacaklarını bilerek olayları dürüstçe rapor edebildiği, ancak kasıtlı ihlaller ile kabul edilebilir hataların net çizgilerle ayrıldığı sistemdir.

İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi ve bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörlerin analiz edilerek kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması sürecidir.

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'ne göre, seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin mevcut olduğu her türlü alanda gerçekleştirilen çalışmalardır.

Çalışanları düşme ve benzeri risklerden bireysel koruyuculardan önce korumayı amaçlayan; korkuluklar, güvenlik ağları, bariyerler ve hava yastıkları gibi sistemlerin tümüdür.

Kişisel koruyucu donanım kullanan çalışanın tam vücut kemer sistemini güvenli bir noktaya bağlamasını sağlayan, yatay veya dikey olarak kurulabilen çelik halat veya raylı sistemlerdir.

Elektrik tesisatında meydana gelen akım kaçaklarını anında tespit ederek enerjiyi kesen, çalışanları elektrik çarpmasından koruyan hayati bir güvenlik cihazıdır.

Doğal havalandırmanın yetersiz kaldığı kapalı alanlarda, fanlar ve mekanik sistemler vasıtasıyla ortama temiz hava verilmesi ve kirli havanın uzaklaştırılması işlemidir.

Yüksek katlardaki inşaat atıklarının ve molozların doğrudan aşağıya atılmasını önleyerek, güvenli ve tozsuz bir şekilde şantiye zeminine indirilmesini sağlayan boru sistemidir.

Yapı cephelerinde yukarı ve aşağı hareket edebilen, halatlar ve motorlu mekanizmalarla taşınan, üzerinde çalışılan geçici iş platformu sistemidir.

Su altında veya sulu zeminlerde güvenli bir çalışma alanı oluşturmak amacıyla inşa edilen, su sızdırmazlığı sağlanmış dayanıklı sandık veya silindir şeklindeki koruyucu yapılardır.

Yapı işlerinde belirli bir görevi (iskele kurulumu, yıkım, elektrik işleri vb.) yapabilmek için gerekli mesleki eğitim, bilgi ve deneyime sahip yetkili uzmandır.

Yapı projesinin hazırlık aşamasında hazırlanan, şantiyede uygulanacak sağlık ve güvenlik kurallarını, riskleri ve önlemleri detaylandıran resmi belgedir.

Elektrikli alet ve makinelerin metal gövdelerinde oluşabilecek kaçak akımların, çalışanlara zarar vermeden doğrudan toprağa iletilmesini sağlayan bağlantı sistemidir.

Şantiyede elektrik kesintisi yaşandığında acil çıkış yollarının ve tehlikeli alanların aydınlatılmasını sağlamak amacıyla otomatik olarak devreye giren bağımsız aydınlatma ünitesidir.

Kazı işlerinde toprak kaymasını ve göçükleri önlemek amacıyla, kazı yan yüzeylerine zemin yapısına uygun olarak verilen güvenli eğim açısıdır.

Yıkım ve tadilat işlerinde maruz kalınması durumunda ciddi akciğer hastalıklarına yol açan, özel İSG tedbirleri ve yönetmelikler çerçevesinde sökülmesi gereken kanserojen lifli mineraldir.

Kalıp sistemlerini, kazı duvarlarını veya dayanıksız yapı elemanlarını desteklemek, devrilmelerini önlemek amacıyla kullanılan eğik destek elemanlarıdır.

İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli olan durum ya da kaynaktır. Örneğin, inşaat iskelesinde korkuluk olmaması bir tehlikedir.

Belirlenmiş tehlikeli bir olayın meydana gelme olasılığı ile bu olayın gerçekleşmesi durumunda yol açacağı zararın veya şiddetin kombinasyonudur. Korkuluksuz iskelede çalışan işçinin yüksekten düşme ihtimali ve bunun sonucunda yaralanması riski ifade eder.

İşyerinde mevcut olan tehlikelerin tespit edilmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörlerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve gerekli tedbirlerin kararlaştırılması sürecidir. Bu süreç tehlikelerin belirlenmesinden tedbirlerin izlenmesine kadar tüm adımları kapsar.

Yasal yükümlülüklere ve işyerinin önleme politikasına uygun, kayıp veya yaralanma oluşturmayacak düzeydeki risk seviyesidir. İşyerinde risklerin tamamen sıfırlanması imkansız olduğunda hedeflenen güvenli sınırdır.

İş kazaları ve meslek hastalıkları meydana gelmeden önce, tehlikeleri öngörerek önleyici ve koruyucu tedbirlerin alınmasını esas alan modern güvenlik yaklaşımıdır. Olay sonrası tepki vermek yerine olay öncesi planlamaya odaklanır.

Yalnızca bir iş kazası veya meslek hastalığı gerçekleştikten sonra harekete geçen, hasarı düzeltmeye ve cezalandırmaya odaklanan geleneksel İSG yaklaşımıdır. Günümüz standartlarında yetersiz kabul edilmektedir.

İşyerinde meydana gelen, çalışan, işyeri ya da iş ekipmanına zarar verme potansiyeli olduğu halde o an için zarar vermeyen, kıl payı atlatılan olaylardır. Gelecekteki kazaları önlemek için mutlaka kaydedilmelidir.

Tehlikeli olan bir malzemenin, ekipmanın veya yöntemin, tehlikesiz ya da daha az tehlikeli olan başka bir alternatifle değiştirilmesi işlemidir. Örneğin, solvent bazlı boya yerine su bazlı boya kullanılması ikamedir.

Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan tüm alet, araç ve gereçlerdir. Baret, emniyet kemeri ve maske buna örnektir.

Bireylerin veya çalışanların karşı karşıya kaldıkları risklerin büyüklüğünü, olasılığını ve tehlikesini kendi bilgi, deneyim ve duyularına dayanarak yorumlama ve tepki verme şeklidir. Zamana bağlı olarak azalma eğilimi gösterir.

Risklerin olasılık ve şiddet derecelerini sayısal değerler yerine yüksek, orta, düşük veya kabul edilemez gibi sözel tanımlamalarla sınıflandıran analiz yöntemidir. HAZOP ve What If bu gruba dahildir.

Risk düzeyini belirlemek için istatistiksel, matematiksel ve sayısal verileri kullanan, olasılık ve şiddeti rakamlarla ifade eden analiz yöntemidir. Fine-Kinney ve L-Tipi Matris bu yaklaşıma örnektir.

Hem nitel hem de nicel analiz yöntemlerinin özelliklerini bir arada barındıran, hem sözel tanımlamaları hem de sayısal olasılık hesaplarını kullanan yöntemlerdir. Hata Ağacı Analizi (FTA) buna örnektir.

Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya uzmanlık gerektiren teknolojik nedenlerle asıl işin bir bölümünde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği çalışanlarını sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işverenle kurduğu ilişkidir.

Büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve olası kazaların insanlara ve çevreye olan etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla, yüksek riskli işyerlerinde işveren tarafından hazırlanan stratejik belgedir.

Seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin oluşabileceği her türlü alanda yapılan çalışmadır. Örneğin, 50 cm yüksekliğindeki bir iskemle üzerinde veya 4 metre yükseklikteki bir çelik montajda yapılan çalışmalar bu kapsamdadır.

İnsan vücudunun ağırlık ve denge noktası olarak kabul edilen anatomik bölgedir. Bu seviyeyi aşan yükseklikler genel olarak yüksekte çalışma alanı olarak kabul edilir.

Çalışanların ve malzemelerin kat kenarları, asansör boşlukları gibi seviye farkı olan alanlardan düşmesini önleyen korkuluk sistemidir. Ana korkuluk, ara korkuluk ve topuk levhasından oluşur.

Geçici kenar koruma sistemlerinin en alt kısmında yer alan, çalışma yüzeyindeki malzemelerin aşağıya düşmesini ve çalışanların ayaklarının kaymasını önleyen koruyucu levhadır.

Döşeme, çatı, merdiven, baca ve aydınlatma boşlukları gibi süreksizlik oluşturan açıklıkların üzerine gelebilecek yükleri taşıyacak mukavemette malzeme ile kapatılıp sabitlenmesidir.

Çalışanın ankraj noktasına emniyet kemeri ve halatla bağlanarak düşme riski olan kenarlara ve boşluklara ulaşmasını fiziksel olarak engelleyen sistemdir.

Düşmenin önlenemediği durumlarda düşme mesafesini sınırlandırmak ve düşme etkisini esneyerek azaltmak amacıyla kullanılan toplu koruma ekipmanıdır.

Seviye farkı bulunan alanlarda düşme durumunda darbe ve çarpma etkisini azaltarak yaralanmaları önleyen, sürekli hava beslemeli veya sabit hacimli yumuşak dolgu sistemleridir.

Düşme riski olan çalışma alanının hemen altına kurulan, düşme durumunda çalışanı kısa mesafede tutmak için tasarlanmış geçici ve güvenli platformlardır.

Çalışanın serbest düşmesini durduran, ankraj noktası, vücut desteği ve bağlantı elemanlarından oluşan kişisel düşmeyi durdurucu sistemdir.

Kişisel düşmeyi durdurucu sistemlerin veya yaşam hatlarının yapıya güvenli ve mekanik olarak sağlam bir şekilde sabitlendiği bağlantı noktasıdır.

Çalışanın tam vücut emniyet kemeri ile ankraj noktasını veya yaşam hattını birbirine bağlayan, fiber, tel veya zincirden yapılmış ara bağlantı ekipmanıdır.

Düşme esnasında ortaya çıkan kinetik enerjiyi sönümleyerek çalışanın vücuduna etki edecek şok kuvvetini azaltan ve yaralanmaları önleyen mekanizmadır.

Normal hareket esnasında açılıp kapanan, ani bir düşme hareketi meydana geldiğinde otomatik olarak kilitlenerek düşmeyi durduran emniyet kemeri benzeri sistemdir.

Yüksekte çalışma sistemlerinde bileşenleri birbirine veya ankraj noktasına güvenli bir şekilde bağlamak için kullanılan halka şeklindeki kilitli bağlayıcılardır.

Merdiven iniş ve çıkışlarında güvenliği sağlamak amacıyla iki el ve bir ayak veya iki ayak ve bir elin sürekli olarak merdivenle temas halinde olması kuralıdır.

Metal sistemlerle oluşturulmuş, tekerlekli, kenar koruma sistemli ve merdivenli mobil çalışma iskeleleridir.

Çalışanları ve malzemeleri hidrolik veya elektrik motorlu güç sistemleriyle dikey veya eğimli sütunlar üzerinde aşağı yukarı hareket ettiren cephe platformudur.

Mobil bir araç veya tekerlekli mekanizma üzerine yerleştirilmiş, yüksekliği ayarlanabilen makaslı veya eklemli seyyar çalışma platformudur.

Hayati tehlike yaratan risklere karşı koruma sağlayan, karmaşık yapılı, üzerinde CE işareti ve onaylanmış kuruluş kimlik numarası bulunması zorunlu olan kişisel koruyucu donanım sınıfıdır.

İskelelerin güvenli bir şekilde kurulması, sökülmesi ve kontrol edilmesi süreçlerinde görev alacak personelin sahip olması gereken zorunlu ulusal yeterlilik belgesidir.

Yapı işlerinin ve diğer endüstriyel faaliyetlerin yürütülmesinde kullanılan her türlü makine, alet, cihaz, tesis ve tesisatın genel adıdır. Şantiyede kullanılan kule vinçten el aletlerine kadar her şey bu kapsama girer.

Binaların dış cephelerindeki inşaat, sıva, boya, yalıtım ve onarım işlerinde çalışanların güvenli erişimini ve çalışmasını sağlamak amacıyla kurulan geçici çerçeve yapısıdır. TS EN 12810-1 standardına uygun metal bileşenlerden oluşur.

İskele, yaşam hattı veya güvenlik ağı gibi sistemleri yapı elemanlarına güvenli şekilde sabitlemek amacıyla kullanılan, çekme ve kesme yüklerine dayanıklı bağlantı elemanları ve mekanizmalarıdır.

Çalışma alanlarında zemin kenarları, asansör boşlukları ve çatı sınırları gibi seviye farkı olan bölgelerden insan ve malzeme düşmesini önleyen, sökülüp takılabilir korkuluk sistemidir.

Çalışma platformlarının veya kenar koruma sistemlerinin en alt kısmına yerleştirilen, malzemelerin, el aletlerinin veya molozların aşağıya düşmesini engelleyen, en az 15 cm yüksekliğindeki koruyucu bariyer levhadır.

Bir şasi üzerine kurulu dikey sütunlar üzerinde elektrikli veya hidrolik motorlar yardımıyla aşağı-yukarı hareket edebilen, cephe işlerinde kullanılan mekanize erişim ekipmanıdır.

Sütunlu çalışma platformlarında dönme hareketini doğrusal harekete çevirerek platformun dikey sütun üzerinde güvenle tırmanmasını ve inmesini sağlayan dişli mekanizmasıdır.

Yüksekte çalışan personelin emniyet kemerlerini bağladığı, düşme anında vücuda gelecek darbe kuvvetini sönümleyerek düşmeyi durduran çelik halat, ray veya sentetik lifli hat sistemidir.

Merdivenler, kuleler veya yüksek kolonlar boyunca dikey doğrultuda çekilen, çalışanın yukarı ve aşağı hareket ederken kılavuzlu düşme durdurucu ile bağlı kaldığı güvenlik hattıdır.

Yatay düzlemde en fazla 15 derece eğimle kurulan, çalışanın hat boyunca yatay olarak kesintisiz hareket etmesine olanak tanıyan ankraj hattı sistemidir.

Dikey yaşam hattı üzerinde çalışanla birlikte serbestçe hareket eden, ancak ani bir düşme veya hızlanma anında otomatik olarak hatta kilitlenerek düşmeyi sonlandıran güvenlik mekanizmasıdır.

İçindeki makara sistemi sayesinde çalışanın hareketine göre halatı salan veya geri saran, düşme anında ise merkezkaç kuvvetiyle kilitlenen dikey koruma ekipmanıdır.

Düşme anında oluşan kinetik enerjiyi yırtılma veya esneme mekanizmasıyla sönümleyerek, çalışanın vücuduna ve ankraj noktasına binen darbe yükünü güvenli sınırlara indiren kişisel koruyucu donanım bileşenidir.

Çalışanın ankraj noktasının tam altında olmadığı durumlarda düşmesiyle oluşan, dikey doğrultudan saparak sağa sola sallanması ve çevre yapılara çarpması riskini doğuran tehlikeli salınım hareketidir.

Yüksekten düşen çalışanların veya cisimlerin darbe enerjisini esneyerek absorbe eden, yaralanma riskini en aza indiren, sentetik liflerden örülmüş pasif toplu koruma sistemidir.

Galeri, asansör ve şaft boşlukları gibi alanları yatay olarak kapatmak amacıyla kullanılan, kenar ipi bulunan yatay güvenlik ağı sistemidir.

Yapının dış cephesine monte edilen konsol kollarına (çelik desteklere) bağlı olarak yatayda uzanan, dışa doğru düşmeleri yakalayan konsollu güvenlik ağı sistemidir.

Geçici kenar koruma sistemlerinde ara korkuluk veya bariyer yerine düşey doğrultuda gerilerek kullanılan dikey güvenlik ağı sistemidir.

Üst kenarı çalışma seviyesinden en az 1 metre yukarıda olacak şekilde sehpa tipi desteklerle binaya tutturulan, bindirmesiz kullanılan özel dış cephe güvenlik ağı sistemidir.

Dış cepheye kurulan T veya V tipi güvenlik ağlarında, binanın dış kenarı ile ağın dış sınırı arasındaki, düşen kişiyi güvenle yakalamak için gereken asgari yatay mesafedir.

Sütunlu çalışma platformlarında platformun en alt veya en üst güvenli seviyeyi aşmasını engellemek için motor gücünü otomatik olarak kesen mekanik veya elektronik durdurma anahtarıdır.

İskele dikmelerinin alt ucuna takılan, iskeleden gelen dikey yükleri zemine geniş bir alanda dağıtan, yüksekliği ayarlanabilir veya sabit metal plakalardır.

İskele kurulumu ve sökümü gibi çok tehlikeli işlerde çalışanların, bu işi yapmaya yetkin ve bilgili olduklarını gösteren, MYK tarafından verilen zorunlu resmi belgedir.

İnşaat sektörünün yüksek iş gücü gereksinimi ve kriz dönemlerinde dahi büyük miktarda istihdam olanağı sağlayarak işsizliği absorbe etme özelliğini ifade eden terimdir.

İnşaat sektörünün, malzeme tedarikinden finansa kadar 200'den fazla alt sektörü doğrudan etkileyerek tüm ekonomiyi peşinden sürükleme gücünü tanımlayan kavramdır.

Türk Medeni Kanununa göre baraka, kulübe gibi kısa ömürlü, belirli bir amaca yönelik geçici olarak inşa edilen ve tapusu bulunmayan yapılardır.

Maddi bir değere sahip olan, arsa veya arazi üzerine sürekli kalması koşuluyla emek ve malzeme kullanılarak inşa edilen kalıcı yapılardır.

Osmanlı lonca teşkilatları bünyesinde kurulan, hastalık, yaşlılık veya iş kazası nedeniyle iş yapamaz hale gelen esnaf ve çıraklara maddi yardım sağlayan yardımlaşma sandığıdır.

1865 yılında çıkarılan, kömür madenlerinde günlük çalışma süresini 10 saat olarak belirleyen ve çalışanların dinlenme ile barınma haklarını düzenleyen ilk nizamnamedir.

1869 yılında yürürlüğe giren, madenlerde eczane ve doktor bulundurulmasını zorunlu kılan ve iş kazalarında işverenin tazminat ödemesini düzenleyen mevzuattır.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Merkezi; Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği ölçüm, analiz ve denetim altyapısını güçlendirmek amacıyla 1969 yılında kurulan resmi merkezdir.

Avrupa Birliği'nde iş sağlığı ve güvenliği alanında üye ülkelerin mevzuatlarına esas teşkil eden, işverenin risk önleme ve eğitim verme yükümlülüklerini belirleyen temel çerçeve yönergedir.

İş yerlerinde iş kazalarını ve meslek hastalıklarını en aza indirmeyi, yasal yükümlülükleri yerine getirmeyi amaçlayan uluslararası İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standardıdır.

Amerika Birleşik Devletleri'nde iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını denetleyen, standartlar koyan ve iş kazalarını azaltmayı amaçlayan federal İSG idaresidir.

1924 yılında yürürlüğe giren ve çalışanların haftada en az bir gün dinlenme hakkına sahip olmasını yasal güvence altına alan kanundur.

1876 yılında yürürlüğe giren, işçinin işverenin kusuru nedeniyle zarara uğraması durumunda işverene tazminat ödeme yükümlülüğü getiren Osmanlı medeni kanunudur.